Thứ tư, 07/10/2020, 07:00 AM
  • Click để copy

Bí ẩn về thị trấn trên núi Ba Vì bị lãng quên và lời đề nghị nhã nhặn (P.5)

Theo quan điểm của Ủy ban Di sản thế giới, cảnh quan văn hóa là các di sản văn hóa và đại diện là các sản phẩm hỗn hợp giữa con người với thiên nhiên. Chúng phản ánh sự tiến hóa của xã hội loài người và quá trình cư trú qua thời gian dưới tác động giới hạn của những vật chất...

Bài cuối: Đừng tiếp tục lãng phí di sản-tài sản

Theo quan điểm của Ủy ban Di sản thế giới thì: “Cảnh quan văn hóa là các di sản văn hóa và đại diện là các sản phẩm hỗn hợp giữa con người với thiên nhiên. Chúng phản ánh sự tiến hóa của xã hội loài người và quá trình cư trú qua thời gian dưới tác động giới hạn của những vật chất hoặc các cơ hội do môi trường thiên nhiên của chúng mang lại, và cả tác động của xã hội văn hóa kế tiếp nhau từ bên trong và bên ngoài”. Từ định nghĩa này đối chiếu với các biệt thự Pháp dù là phế tích ở Vườn quốc gia Ba Vì rõ ràng nó là di sản văn hóa.

Nhưng di sản văn hóa này có giá trị không? Tại buổi tọa đàm “Phát huy giá trị các phế tích tại Vườn quốc gia Ba Vì” do hội Kiến trúc sư Việt Nam và Melia Ba Vì tổ chức mới đây cho thấy, hầu hết các tham luận của các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nhà quản lý... đều thống nhất các phế tích biệt thự này có giá trị vật chất và tinh thần.

Một điểm vui chơi trong khu nghỉ dưỡng Melia Ba Vì.

Một điểm vui chơi trong khu nghỉ dưỡng Melia Ba Vì.

Rất nhiều bức ảnh các ngôi biệt thự, con người hòa với thiên nhiên, các bản quy hoạch, bản vẽ phối cảnh... trưng bày trong cuộc tọa đàm càng khẳng định những nhận định của các nhà khoa học là nghiêm túc, đúng đắn. Di sản bao giờ cũng có một quá khứ, và có quá khứ mới có lịch sử, có lịch sử sẽ có bài học lịch sử, có bài học lịch sử thì con cháu sau này sẽ tránh được những sai lầm trong hiện tại và tương lai.

Vậy giá trị vật chất của phế tích biệt thự trên núi Ba Vì là thế nào? Có phải bằng phép tính nhân diện tích móng với giá vật liệu ngày hôm nay cộng thêm tiền nhân công, công vận chuyển từ chân núi lên? Đúng là như vậy nhưng chưa đủ, còn phải đặt nó trong một quả núi thiêng, trong khung cảnh thiên nhiên quá đẹp và cả giá trị gia tăng nếu cái móng ấy xây thành nhà.

Còn giá trị tinh thần cụ thể là gì? Để có những biệt thự trên cao độ 600, người Pháp đã huy động rất nhiều tù nhân tham gia làm đường. Họ đã từng sử dụng ô tô để vận chuyển vật liệu lên núi song thất bại vì không chiếc lốp nào có thể chịu đựng được đường dốc lại đầy đá sắc cạnh, cua liên tục. Cuối cùng thì họ đã sử dụng sức tù nhân cõng ngói, xi măng, gạch từ chân núi lên. Để có cát xây, họ đã nghĩ ra cối nghiền đá sỏi thành cát.

Và những tù nhân gầy gò, cơm không đủ no quanh năm phải quay cối rất to và nặng. Để xây móng nhà hay các bức tường bằng đá, họ đã về vùng Quốc Oai (xưa thuộc Sơn Tây) lùng sục bắt hàng trăm thợ, những người có kinh nghiệm bắt những viên đá lớn nhỏ, vuông tròn, méo mó, ép chúng thành bức tường phẳng phiu, đưa họ lên núi. Mùa đông trên núi cao lạnh buốt nhưng cánh thợ bị cấm đốt lửa sưởi vì quan Tây sợ cháy rừng. Mùa mưa thì vắt đi tìm máu người, có thợ lúc về lán nghỉ, cởi quần thấy hai đùi đầy vắt no căng máu...

Chứng kiến tận mắt những gì Melia Ba Vì đã làm, ông Đỗ Khắc Thành cho rằng, việc giao rừng cho doanh nghiệp quản lý đã thấy rõ Nhà nước được lợi. Đội ngũ bảo vệ của doanh nghiệp tuần tra bảo vệ rừng rất tốt, khu vực 600m không có tình trạng phá rừng, chặt cây.

Ngôi nhà trên cây (hiện nay không còn).  

Ngôi nhà trên cây (hiện nay không còn).  

 Khi trách nhiệm quản lý thuộc về doanh nghiệp, hàng năm Nhà nước tiết kiệm một khoản ngân sách do giảm biên chế nhân viên kiểm lâm. Nhà nước cũng không phải bỏ tiền tập huấn công tác phòng cháy chữa cháy, mua sắm trang thiết bị. Và khách đến nghỉ, tham quan họ chính là những kiểm lâm viên không phù hiệu.

Lâu người ta chủ quan nghĩ rằng doanh nghiệp xây dựng khu nghỉ dưỡng trong rừng quốc gia sẽ chặt cây, phá rừng là quan niệm sai lầm. Cây xanh chính là lợi thế thu hút khách, sao họ lại có thể phá? Từng có cơ hội thăm khu nghỉ dưỡng trong các vườn quốc gia ở một số nước, ông Thành trăn trở quy mô Melia Ba Vì còn nhỏ bé, chưa trở thành nơi nghỉ cho các chính khách, địa điểm để các nhà lãnh đạo có thể hội đàm với các chính trị gia nước ngoài như khu Genting của Malaysia.

Từ nhiều năm nay, để phát triển ngành công nghiệp không khói, Chính phủ cũng đã cho phép doanh nghiệp kết hợp với các vườn quốc gia xây dựng các khu nghỉ dưỡng với những quy định cụ thể. Việt Nam cũng đã có luật Bảo vệ và Phát triển rừng, những gì luật không cấm sao phải e dè?

Thực tế cho thấy ở nhiều bộ ngành, việc ra quyết định hành chính tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp rất chậm, không phải vì họ cẩn thận mà họ sợ... dư luận, dù họ biết rõ không phải dư luận luôn đúng. Chỉ vì sự an toàn chính trị bản thân mà không dám quyết định cái sẽ có lợi cho phát triển kinh tế đất nước thì cán bộ đó có hoàn thành nhiệm vụ không?

Một cán bộ không mắc sai lầm trong quá trình công tác chưa chắc đã là cán bộ hay. Một cán bộ có thể mắc sai lầm nhưng không đến mức hình sự chưa hẳn đã là cán bộ tồi. Một cán bộ, đảng viên tốt là phải biết vì dân, vì nước. Kinh tế không đi lên, đất nước sao phát triển thì lấy đâu tiền để mua sắm vũ khí, trang thiết bị quân sự bảo vệ biên giới hải đảo?

Ngày nay chúng ta thừa hưởng các di sản văn hóa cũng là do tiền nhân để lại. Trong nhiều năm qua, nhờ khai thác các di sản nguồn thu cho ngân sách tăng đáng kể. Vậy không có lý gì chúng ta lại để lãng phí để những di sản-tài sản tiếp tục ngủ yên. Không xây dựng, con cháu chúng ta sẽ chẳng có gì thừa hưởng. Lịch sử sẽ không bao giờ vô tình.

Bài liên quan
Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh: Cơ hội để phát triển du lịch
Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh: Cơ hội để phát triển du lịch
21/10/2020 Nghiên cứu

Trong quá trình xây dựng hồ sơ đệ trình UNESCO, diện mạo của một công viên địa chất toàn cầu mang tên Lý Sơn - Sa Huỳnh đang từng bước định hình. Nếu được công nhận, đây sẽ được coi là đòn bẩy mở ra cơ hội phát triển cho du lịch Quảng Ngãi.

Vấn đề phát triển du lịch Đắk Lắk sau khi bỏ hẳn loại hình du lịch cưỡi voi
Vấn đề phát triển du lịch Đắk Lắk sau khi bỏ hẳn loại hình du lịch cưỡi voi
20/10/2020 Nghiên cứu

Một khi du khách đã không còn quá háo hức với việc được cưỡi voi thì địa phương cần phải tìm những cách làm, hướng khai thác du lịch mới mẻ hơn để tạo điểm nhấn, ấn tượng với khách.

Khai thác du lịch búng Bình Thiên
Khai thác du lịch búng Bình Thiên
19/10/2020 Nghiên cứu

Không chỉ giữ vai trò điều tiết nước cho một phần châu thổ của dòng Mekong huyền thoại, mà búng Bình Thiên còn là điểm đến đầy hấp dẫn du khách thích khám phá sông nước vùng đầu nguồn sông Cửu Long và văn hóa Chăm độc đáo.

Du lịch Việt Nam trước làn sóng biến đổi khí hậu
Du lịch Việt Nam trước làn sóng biến đổi khí hậu
18/10/2020 Nghiên cứu

Việt Nam đã và đang chịu tác động nặng nề từ biến đổi khí hậu. Theo đó, nhiều điểm du lịch có nguy cơ biến mất do mưa lũ và thời tiết cực đoan.

Bài toán về phát triển du lịch tại các tỉnh ven biển ứng phó với biến đổi khí hậu
Bài toán về phát triển du lịch tại các tỉnh ven biển ứng phó với biến đổi khí hậu
18/10/2020 Nghiên cứu

Theo tác giả Chiến Thắng, hoạt động du lịch mang tính mùa vụ, kết hợp với ảnh hưởng ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu dẫn tới khó khăn hơn cho cộng đồng ven biển.

Du lịch mùa lũ - làm sao cho an toàn?
Du lịch mùa lũ - làm sao cho an toàn?
16/10/2020 Nghiên cứu

Mùa lũ đến, nhiều điểm du lịch miền Trung trở nên lạ lẫm hơn khi ngập trong nước. Du lịch một lần nữa rơi vào cảnh đình trệ. Người dân lại nảy những sáng kiến về các tour du lịch kiểu “sống chung với lũ”.

Đề xuất làm kinh tế đêm trên sông nước bằng chợ nổi Cái Răng
Đề xuất làm kinh tế đêm trên sông nước bằng chợ nổi Cái Răng
16/10/2020 Nghiên cứu

Khi góp ý về chợ nổi Cái Răng, nhà nghiên cứu văn hoá Nhâm Hùng cho rằng cần mạnh dạn thử nghiệm mô hình du lịch đường sông Cần Thơ, gắn với chợ nổi Cái Răng về đêm, như một cách làm kinh tế đêm trên sông nước.

Du lịch sụp đổ ảnh hưởng sinh kế toàn cầu ra sao?
Du lịch sụp đổ ảnh hưởng sinh kế toàn cầu ra sao?
15/10/2020 Nghiên cứu

Ít nhất một triệu lao động mất việc trong năm nay. Toàn cầu mất đi 850 triệu - 1,1 tỷ lượt khách quốc tế vì đại dịch.

Khuyến nghị đưa du lịch trở thành công cụ hiệu quả cho phát triển khu vực nông thôn
Khuyến nghị đưa du lịch trở thành công cụ hiệu quả cho phát triển khu vực nông thôn
14/10/2020 Nghiên cứu

Nhằm hỗ trợ các chính phủ, khu vực tư nhân và cộng đồng quốc tế đẩy mạnh phát triển du lịch ở các vùng nông thôn, UNWTO đã ban hành Khuyến nghị về phát triển du lịch ở khu vực nông thôn nhân kỷ niệm Ngày Du lịch thế giới 27/9 với chủ đề “Du lịch và phát triển nông thôn”.

Chăm sóc sức khoẻ và thị trường y tế Việt Nam
Chăm sóc sức khoẻ và thị trường y tế Việt Nam
14/10/2020 Nghiên cứu

Chăm sóc sức khỏe là một ngành dịch vụ trong đó người cung ứng và người sử dụng quan hệ với nhau thông qua giá dịch vụ (1).

Kích cầu du lịch ở TP. HCM: Kết nối tạo sản phẩm mới với những điểm đến an toàn, hấp dẫn
Kích cầu du lịch ở TP. HCM: Kết nối tạo sản phẩm mới với những điểm đến an toàn, hấp dẫn
13/10/2020 Nghiên cứu

Để thu hút dòng khách tiềm năng, TP. HCM cũng đã kết nối với các tỉnh, thành khu vực miền Đông Nam bộ, đồng bằng sông Cửu Long... đưa khách đến TPHCM và ngược lại.

Để phát huy thế mạnh du lịch Thanh Lân
Để phát huy thế mạnh du lịch Thanh Lân
13/10/2020 Nghiên cứu

Thanh Lân có đầy đủ các điều kiện thuận lợi, tài nguyên du lịch không thua kém Cô Tô lớn. Thế nhưng cho tới nay Thanh Lân vẫn còn gặp nhiều khó khăn, chưa phát triển tương xứng với tiềm năng vốn có.

Phát triển du lịch thể thao: Hình ảnh điểm đến tác động như thế nào đến quyết định của du khách?
Phát triển du lịch thể thao: Hình ảnh điểm đến tác động như thế nào đến quyết định của du khách?
12/10/2020 Nghiên cứu

Theo ThS Hoàng Thị Thu Hà, hình ảnh điểm đến là một yếu tố rất quan trọng trong quá trình ra quyết định đối với các khách du lịch tiềm năng,

Cơ hội lớn dành cho ngành du lịch từ phát triển kinh tế đêm
Cơ hội lớn dành cho ngành du lịch từ phát triển kinh tế đêm
12/10/2020 Nghiên cứu

PGS.TS Phạm Hồng Long - Trưởng Khoa Du lịch học Trường Đại học (ĐH) Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐH Quốc gia Hà Nội cho rằng, phát triển kinh tế ban đêm hướng tới hai mục tiêu chính là kích thích tiêu dùng nội địa và kích cầu du lịch.

Phát triển kinh tế ban đêm ở Việt Nam - cẩn trọng những góc tối
Phát triển kinh tế ban đêm ở Việt Nam - cẩn trọng những góc tối
11/10/2020 Nghiên cứu

Đi kèm với những mặt sáng, triển vọng của phát triển kinh tế ban đêm vẫn luôn tồn tại những bất cập, khó khăn trong công tác quản lý, điều hành, đặc biệt là nguy cơ gia tăng các tệ nạn xã hội như mại dâm, ma tuý, cờ bạc và các loại tội phạm khác.

Du lịch thể thao, cơ hội cho Việt Nam hậu Covid-19
Du lịch thể thao, cơ hội cho Việt Nam hậu Covid-19
11/10/2020 Nghiên cứu

Không có gì đáng kinh ngạc đối với tăng trưởng của du lịch thể thao (Sport Tourism) trong 10 năm qua và đây cũng là xu thế phát triển được nhiều nước hay các nhà tiếp thị điểm đến chú trọng như một chiến lược để nâng cao hình ảnh điểm đến, từ đó tạo sự khác biệt cho các sản phẩm du lịch.

Nâng tầm du lịch miền Trung
Nâng tầm du lịch miền Trung
10/10/2020 Nghiên cứu

 Miền Trung có thế mạnh để phát triển du lịch với nhiều tiềm năng về biển, đảo, núi, rừng với những cảnh sắc thiên nhiên phong phú, tươi đẹp, hấp dẫn.

Khai thác hang động: Cần có chiến lược để phát triển du lịch
Khai thác hang động: Cần có chiến lược để phát triển du lịch
10/10/2020 Nghiên cứu

Du lịch hang động là một lĩnh vực mới mẻ, nhưng đầy triển vọng ở Việt Nam. Ngoài những hang động nổi tiếng đã được công nhận là di sản ở các cấp đang thu hút khách du lịch trong và ngoài nước khám phá, thăm quan thì du lịch hang động cũng đang được nhiều địa phương quan tâm khai thác.

Muốn bảo tồn phải sống được bằng di sản
Muốn bảo tồn phải sống được bằng di sản
09/10/2020 Nghiên cứu

Từng được mệnh danh là thiên đường du lịch hay hòn ngọc của châu Phi, thành phố cổ Lamu của Kenya bị UNESCO cảnh báo có nguy cơ bị tuột mất danh hiệu di sản thế giới.