Chủ nhật, 11/07/2021, 09:25 AM
  • Click để copy

Biến thể - biến chủng virus là gì?

COVID-19 đang được kiểm soát ở những quốc gia có tốc độ tiêm vắc-xin nhanh. Tuy nhiên, bức tranh trận địa chống dịch toàn cầu đã có sự thay đổi từ khi một số “Biến thể - biến chủng virus” ra đời, nhiều chuyên gia đã dự đoán biến thể Delta, Delta Plus SARS-CoV-2 đe dọa "đảo ngược" thành quả chống dịch của thế giới.

Để cung cấp thêm kiến thức cộng đồng, Anh Ba lại một lần nữa rón rén cào phím phục vụ nhân dân.

Đầu tiên, về mặt truyền thông hiện nay, nhiều anh chị vẫn lẫn lộn “biến thể” (variant ) và “biến chủng” (mutant). Theo Anh Ba thì có thể thông cảm được vì lỗi này không có gì to tát, nhưng khoa học là khoa học nên tôi xin minh định như sau:

Những THAY ĐỔI VỀ BẢN CHẤT trên bộ gen được gọi là “biến thể” và sau khi biến đổi thì có những BIỂU HIỆN CỤ THỂ, RÕ RÀNG thì gọi là “biến chủng”. Hiểu nôm na như việc các em đi nâng ngực, việc lắp 2 trái bưởi đó chỉ là biến thể. Việc lắp 2 trái bưởi thành công có thể còn khiến cô gái làm tiếp bơm môi, gọt cằm (những thay đổi trên bộ gen và có thể còn tiếp diễn chứ chưa ổn định thành một chủng mới), sau mấy lần độ chế thì “loa, kèn, ống thoát” của em đã được cải tiến đầy đủ theo nguyện vọng thì lúc này “cô gái” năm xưa đã lột xác thành một người khác hoàn toàn (một tác nhân vi sinh có những thay đổi trên bộ gen và đã thành một chủng mới khác với chủng ban đầu) – lúc đó là biến chủng.

Các chuyên gia lo ngại sự xuất hiện của Delta có thể xóa bỏ phần nào thành tựu chống dịch của thế giới. Ảnh: Reuters

Các chuyên gia lo ngại sự xuất hiện của Delta có thể xóa bỏ phần nào thành tựu chống dịch của thế giới. Ảnh: Reuters

Bài liên quan

Ở giai đoạn “vì sao độ loa chưa độ kèn…” nên nhiều biến thể chưa được gọi là biến chủng do có thể những biến thể này sẽ còn có những biến đổi nữa trước khi ổn định thành biến chủng mới để được đặt tên mới. Dễ hiểu chưa?

Hiện có 4 biến thể SARS-CoV-2 được WHO xếp vào nhóm đáng lo ngại được phát hiện lần đầu tại Anh, Nam Phi, Brazil và Ấn Độ. Cách gọi cũ là thường ghép “biến thể” + “tên quốc gia” (ví dụ “Biến thể Ấn Độ”) là không nên do nó tạo tâm lý kỳ thị vì vậy chúng mình thống nhất gọi theo ký hiệu bao gồm Alpha, Beta, Gamma và Delta.

Trong đó, biến thể Delta được coi là nguy hiểm nhất, là chủng lây nhiễm chủ đạo trên toàn cầu, theo cảnh báo mới đây của WHO.

Virus chỉ nhân lên hoàn toàn trong tế bào sống của vật chủ (vi khuẩn, thực vật, hoặc động vật) Cấu tạo của virus bao gồm lớp vỏ bên ngoài là protein hoặc đôi khi là lipit (cồn, xà bông sát khuẩn là để đánh bay lớp vỏ này), lõi nhân của nó là RNA (SARS-CoV-2 có bộ này) hoặc DNA, và đôi khi là các enzyme cần thiết cho bước đầu tiên nhân bản của virus.

Trong quá trình nhân bản, bộ gen của virus sẽ có những biến đổi, đặc biệt là những virus có bộ gen là RNA. Thế giới loài người có câu “tam sao thất bản” thì thế giới virus cũng thế. SARS-CoV-2 có bộ gen là RNA và nó cũng có những thay đổi do những sai lầm khi nhân bản. Anh chị đừng vội lo lắng vì cứ không phải có thay đổi thì SARS-CoV-2 sẽ tinh vi, xảo quyệt hơn. Những thay đổi đa phần không có ý nghĩa khi nó không làm thay đổi mã di truyền của virus. Nhưng chỉ cần thay đổi ít nhất một mã di truyền thì khi ấy đã đủ tiêu chuẩn dậy thì thành công thành biến thể.

"Có nhiều lo ngại về biến chủng Delta trên toàn cầu, WHO cũng lo ngại về nó… Delta là biến chủng dễ lây lan nhất từng được xác định cho đến lúc này"

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus

Mà ở đời, không phải biến đổi nào cũng mang lại một kết quả như nhau. Có những biến thể lại làm cho virus lây lan khó hơn hay thậm chí là chết yểu do không thoát nổi khỏi tế bào chủ được. Nhưng đáng buồn cho loài người rằng vẫn có những biến thể giúp virus xâm nhập và lây lan nhanh hơn mới là biến thể sẽ tồn tại và dần dần thay thế các chủng virus ban đầu. Và mấy ngày qua nhân loại đã chứng kiến chúng nó hoành hành như thế.

Con bạch tuột có xúc tu, mỗi lần nhấc lên nhúng dấm là nó bám vào đũa nhìn rất là ghê. Sát thủ SARS-CoV-2 cũng thế, nó lây lan được là nhờ trên bề mặt có những protein gai (spike protein) giúp virus bám vào đường hô hấp. Sau khi bám, nó sẽ hỗn hào nhảy tót tế bào biểu mô và nhân bản, rồi thoát ra khỏi tế bào cũ để xâm nhập vào tế bào mới và lây cho cộng đồng qua đường mũi, miệng (đó là lý do phải đeo khẩu trang).

Nếu sự biến đổi gen làm các “xúc tu” protein gai này hút chặt hơn thì tất yếu dẫn tới lây nhiễm nhanh hơn, hậu quả thế nào chắc Anh Ba không cần nói nữa vì thực tế đã diễn ra rồi.Gần đây, Delta có 2 đột biến khiến nó nguy hiểm hơn phần còn lại gồm L452R (giúp virus dễ lây lan từ người sang người hơn) và E484Q (giúp virus tăng khả năng lẩn tránh hệ miễn dịch, ngay cả người đã mắc COVID-19 cũng có khả năng bị nhiễm biến thể này).

Khi Anh Ba viết những dòng này thì Delta vẫn đang là biến chủng SARS-CoV-2 nguy hiểm nhất hiện nay. Nếu tiếp tục đột biến, chủng này sẽ gây ra mối đe dọa vô cùng lớn, đó là lý do khiến các chuyên gia y tế đang vô cùng căng thẳng. Với khả năng lây nhiễm cao, biến thể Delta có nguy cơ đảo ngược cả những thành quả chống dịch khá ấn tượng tại các quốc gia có độ tiêm chủng nhanh như Mỹ và châu Âu.

Dù tỉ lệ đạt hiệu quả của các loại vắc-xin đang lưu hành còn khác nhau nhưng cơ bản cho đến nay vẫn vô cùng giá trị trong việc đối phó với dịch bệnh COVID-19. Trong thời điểm hiện tại thì tiêm chủng đúng liều lượng vẫn là giải pháp vô cùng quan trọng, không chỉ để bảo vệ người dân khỏi tử vong và bệnh nặng, mà còn để nâng cao miễn dịch cộng đồng và giảm thiểu lây nhiễm.

Song song quá trình đó cần phải thực hiện tốt khuyến cáo 5K để hạn chế thấp nhất việc lây lan trong cộng đồng. Thông báo ngay cho cơ sở y tế, bệnh viện gần nhất khi có truyện chứng nghi ngờ mắc COVID-19 và tuyệt đối không tự mua thuốc uống điều trị tại nhà. Mỗi cá nhân tự giác và vận động người thân, bạn bè tự giác sẽ tạo nên một xã hội tự giác chấp hành quy định phòng, chống dịch.

Không ai vô can, không ai ngoài cuộc. Hãy thẳng lưng, sát khuẩn, đeo khẩu trang và soi gương – Dũng sĩ diệt COVID-19 cứu Tổ quốc này đang ở trong gương đó.

Bài liên quan
'Luồng xanh' cho du lịch cất cánh: 'Covid-19 buộc tất cả phải chọn chuyển đổi số hay không tồn tại'
'Luồng xanh' cho du lịch cất cánh: 'Covid-19 buộc tất cả phải chọn chuyển đổi số hay không tồn tại'
18/05/2022 Phân tích

Tại diễn đàn “Luồng xanh” cho du lịch cất cánh – Chuyên đề II: Chuyển đổi số: Động lực phát triển bền vững", ông Hoàng Quang Phòng cho rằng Covid-19 làm cho ngành du lịch trải qua những ngày đau đớn và chính cơn "sóng thần" này đẩy tất cả buộc phải lựa chọn: chuyển đổi số hay là không tồn tại nữa”?

Ứng dụng công nghệ số trong phát triển du lịch Hà Nội
Ứng dụng công nghệ số trong phát triển du lịch Hà Nội
06/05/2022 Nghiên cứu

Trước ảnh hưởng tiêu cực của đại dịch Covid-19, chuyển đổi số được các công ty du lịch triển khai mạnh mẽ hơn.

Tiềm năng du lịch to lớn và lời kêu gọi doanh nghiệp đến Kon Tum để viết lên thành công
Tiềm năng du lịch to lớn và lời kêu gọi doanh nghiệp đến Kon Tum để viết lên thành công
25/04/2022 Nghiên cứu

Theo Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL Nguyễn Văn Hùng, du lịch Kon Tum trên bản đồ Việt Nam vẫn đang là tờ giấy trắng và các doanh nghiệp hãy đến với Kon Tum để viết lên thành công của chính mình.

Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành du lịch hậu Covid-19
Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành du lịch hậu Covid-19
03/04/2022 Thống kê

Trong khuôn khổ VITM Hà Nội 2022, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo Khôi phục và phát triển nguồn nhân lực du lịch trong bối cảnh bình thường mới.

Năm định hướng phục hồi du lịch và những vấn đề cần phải giải quyết
Năm định hướng phục hồi du lịch và những vấn đề cần phải giải quyết
01/04/2022 Nghiên cứu

Tại Diễn đàn "Phục hồi Du lịch Việt Nam, định hướng mới, hành động mới", bên cạnh 5 định hướng do Tổng cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh đưa ra, các đại biểu cũng đã thảo luận về những vấn đề cấp bách để du lịch nhanh chóng phục hồi và phát triển.

Những vấn đề du lịch Việt Nam phải đối diện khi mở cửa
Những vấn đề du lịch Việt Nam phải đối diện khi mở cửa
23/03/2022 Nghiên cứu

Tại buổi thảo luận với chủ đề "Việt Nam - Trải nghiệm trọn vẹn", các vấn đề về nguồn nhân lực, việc làm mới các sản phẩm du lịch cũng như bảo đảm an toàn cho du khách... đã được đem ra thảo luận, phân tích.

Đề nghị 5 điểm nhằm nhanh chóng mở lại hoạt động du lịch
Đề nghị 5 điểm nhằm nhanh chóng mở lại hoạt động du lịch
22/03/2022 Phân tích

Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Hoàng Đạo Cương cho hay Bộ chính thức phát động mở lại các hoạt động du lịch trên phạm vi cả nước và đề nghị 5 điểm đối vơi scác địa phương, các điểm đến, các doanh nghiệp nhằm nhanh chóng mở lại hoạt động du lịch, đẩy nhanh tốc độ phục hồi du lịch trong điều kiện bình thường mới.

Mở cửa toàn diện du lịch: 'Trách nhiệm đang đặt lên vai các doanh nghiệp du lịch'
Mở cửa toàn diện du lịch: 'Trách nhiệm đang đặt lên vai các doanh nghiệp du lịch'
19/02/2022 Phân tích

Đề cập tới quyết định mở cửa toàn diện du lịch của Chính phủ, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình cho rằng "trách nhiệm đang đặt lên vai các doanh nghiệp du lịch, phải chứng minh chính sách mở cửa là đúng đắn".

Giải pháp nào cho chuyển đổi số du lịch Việt Nam?
Giải pháp nào cho chuyển đổi số du lịch Việt Nam?
19/01/2022 Nghiên cứu

Chuyển đổi số hoạt động du lịch theo hướng cung cấp đầy đủ thông tin và trải nghiệm trực tuyến cho khách du lịch trước khi thực hiện chuyến đi và trong khi thực hiện chuyến đi theo thời gian thực.

Cơ hội, thách thức cho chuyển đổi số du lịch Việt Nam
Cơ hội, thách thức cho chuyển đổi số du lịch Việt Nam
19/01/2022 Phân tích

Theo ông Nguyễn Huy Dũng, bên cạnh những cơ hội thì tư duy, nhận thức đối với xu hướng phát triển tất yếu của du lịch thông minh, chuyển đổi số du lịch chưa cao là một trong những thách thức...

Ngành tài chính đã hỗ trợ du lịch vượt khó như thế nào?
Ngành tài chính đã hỗ trợ du lịch vượt khó như thế nào?
18/01/2022 Nghiên cứu

Bên cạnh những giải pháp về thuế, phí và lệ phí, ngành tài chính còn áp dụng giải pháp về chi ngân sách nhà nước và một số giải pháp khác nhằm hỗ trợ du lịch vượt khó do Covid-19.

Lộ trình phục hồi và phát triển du lịch Việt Nam
Lộ trình phục hồi và phát triển du lịch Việt Nam
17/01/2022 Nghiên cứu

Lộ trình phục hồi và phát triển du lịch Việt Nam dự kiến chia 2 giai đoạn kèm theo các nhiệm vụ, giải pháp ưu tiên cụ thể: mở lại du lịch nội địa và du lịch quốc tế; phục hồi và phát triển đạt mức trước dịch.

5 đề xuất lớn để du lịch Đà Nẵng sớm phục hồi trong bối cảnh mới
5 đề xuất lớn để du lịch Đà Nẵng sớm phục hồi trong bối cảnh mới
16/01/2022 Nghiên cứu

Theo ông Lê Trung Chinh, để tạo điều kiện thuận lợi giúp du lịch Đà Nẵng nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung sớm phục hồi và phát triển trong bối cảnh mới, thành phố này có đề xuất một số nội dung giải pháp, chính sách thu hút đầu tư, phát triển du lịch.

Du lịch Đà Nẵng và những biện pháp để phục hồi trước ảnh hưởng do Covid-19
Du lịch Đà Nẵng và những biện pháp để phục hồi trước ảnh hưởng do Covid-19
16/01/2022 Nghiên cứu

Với việc chuẩn bị để có tên trong 5 điểm đến thí điểm đầu tiên trong việc đón khách du lịch quốc tế, Đà Nẵng đã thể hiện mong muốn mạnh mẽ từng bước khôi phục hoạt động du lịch trong nước và quốc tế

Những chính sách đã từng giúp du lịch Đà Nẵng có bước phát triển đột phá
Những chính sách đã từng giúp du lịch Đà Nẵng có bước phát triển đột phá
16/01/2022 Nghiên cứu

Theo vị Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, một số chính sách đã giúp cho du lịch Đà Nẵng phát triển đột phá trong việc hình thành sản phẩm du lịch đặc sắc, cũng như tăng trưởng vượt bậc về số lượng khách du lịch và tổng thu du lịch so với giai đoạn trước đây.

Du lịch Ninh Bình: Phát triển thương hiệu gắn với di sản Tràng An, cố đô Hoa Lư
Du lịch Ninh Bình: Phát triển thương hiệu gắn với di sản Tràng An, cố đô Hoa Lư
14/01/2022 Nghiên cứu

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình, trong thời gian tới, tỉnh Ninh Bình sẽ định vị, phát triển thương hiệu du lịch gắn với hình ảnh, giá trị Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An, di tích lịch sử - văn hóa Cố đô Hoa Lư, hướng tới ngành du lịch xanh, bền vững.

Những kinh nghiệm phát triển của du lịch Ninh Bình
Những kinh nghiệm phát triển của du lịch Ninh Bình
14/01/2022 Nghiên cứu

Trong những năm qua, du lịch Ninh Bình có nhiều khởi sắc. Tỉnh đã chuyển đổi các khu vực núi non, canh tác nông nghiệp khó khăn thành các khu vực phát triển du lịch, dần hình thành các điểm đến du lịch nổi tiếng trong và ngoài nước.

Hoàn thuế cho du khách quốc tế mua hàng tại Việt Nam như thế nào?
Hoàn thuế cho du khách quốc tế mua hàng tại Việt Nam như thế nào?
13/01/2022 Nghiên cứu

Theo chuyên gia tư vấn thuế, việc hoàn thuế GTGT cho khách du lịch quốc tế mua hàng hóa tại Việt Nam, mang về nước khi xuất cảnh được thực hiện theo một số hình thức khác nhau, nhưng được phân theo 3 nhóm.

Hoạt động kinh doanh du lịch dưới góc nhìn của chuyên gia về tài chính và thuế
Hoạt động kinh doanh du lịch dưới góc nhìn của chuyên gia về tài chính và thuế
13/01/2022 Nghiên cứu

Dù đã có các gói giải pháp về gia hạn, miễn giảm thuế, phí... trong năm 2020, 2021 đối với hoạt động du lịch và một số ngành nghề có liên quan trực tiếp đến du lịch như vận tải hàng không, khách sạn, lưu trú... nhưng ngành du lịch vẫn còn rất nhiều khó khăn, thách thức.