Các vấn đề đặt ra trong phát triển du lịch cộng đồng tại Vườn quốc gia Xuân Sơn:

Du lịch cộng đồng gắn với bảo vệ các truyền thông văn hóa, các nguồn di sản thiên nhiên tại Vườn quốc gia Xuân Sơn sẽ ngày càng phát triển theo hướng bền vững.

Du lịch cộng đồng là hoạt động du lịch do cộng đồng sở hữu và điều hành, được quản lý hoặc điều phối ở cấp cộng đồng, góp phần vào sự thịnh vượng của cộng đồng thông qua việc hỗ trợ sinh kế bền vững, bảo vệ truyền thống văn hóa - xã hội có giá trị, các nguồn tài nguyên di sản thiên nhiên và văn hóa. Gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa dân tộc là yếu tố quan trọng trong phát triển du lịch cộng đồng.

Vườn quốc gia Xuân Sơn và dự án phát triển du lịch cộng đồng

Hoạt động du lịch cộng đồng đưa các nguyên tắc, đảm bảo các yêu cầu, có sự tham gia và trao truyền cho cộng đồng để đảm bảo quyền sở hữu và quản lý minh bạch, thiết lập quan hệ đối tác với các bên liên quan, nhận được sự công nhận của các cơ quan liên quan, cải thiện phúc lợi xã hội và duy trì phẩm giá con người, bao gồm một cơ chế chia sẻ lợi ích công bằng và minh bạch.

Tăng cường mối liên kết với các nền kinh tế địa phương và khu vực, tôn trọng văn hóa địa phương và truyền thống, góp phần bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên, nâng cao chất lượng về sự trải nghiệm của du khách bằng cách tăng cường đáng kể sự tương tác có ý nghĩa giữa chủ nhà và du khách, vận hành theo hướng tự chủ về tài chính.

Hiện nay du lịch cộng đồng đang được coi là loại hình du lịch mang lại nhiều lợi ích phát triển kinh tế bền vững nhất cho cư dân bản địa, vừa giúp người dân bảo vệ tài nguyên môi trường sinh thái vừa bảo tồn và phát huy những nét văn hóa độc đáo của người dân.

Du lịch cộng đồng là mô hình phát triển du lịch trong đó cộng đồng dân cư là người cung cấp các sản phẩm dịch vụ cho khách du lịch. Cộng đồng dân cư cũng chính là người có trách nhiệm bảo vệ tài nguyên du lịch và họ được chia sẻ các nguồn lợi kinh tế do phát triển du lịch tạo ra.

Khách du lịch Quốc tế khám phá, trải nghiệm bản sắc văn hóa ẩm thực du lịch cộng đồng Vườn Quốc gia Xuân Sơn (Ảnh: Út Mười)

Khách du lịch Quốc tế khám phá, trải nghiệm bản sắc văn hóa ẩm thực du lịch cộng đồng Vườn Quốc gia Xuân Sơn (Ảnh: Út Mười)

Phát triển du lịch cộng đồng vừa tao ra thêm công ăn việc làm và tăng thêm thu nhập cho cộng đồng dân cư bản địa vừa góp phần xóa đói giảm nghèo của địa phương. Để phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững cần phải phát huy được yếu tố tích cực, hạn chế và giảm thiểu mặt tiêu cực, chú trọng tăng cường tính văn hóa trong hoạt động du lịch.

Hoạt động du lịch cộng đồng ở Phú Thọ được triển khai khoảng hơn 10 năm nay tại vườn quốc gia Xuân Sơn, nơi có những điều kiện rất phù hợp để phát triển loại hình du lịch cộng đồng. Với giá trị đa dạng sinh thái, đa dạng sinh học với hệ sinh thái rừng nguyên sinh trên núi đá vôi, hệ sinh thái rừng tự nhiên núi đất, hệ sinh thái hang động ướt, hệ sinh thái hang động khô, hệ sinh thái thác nước, hệ sinh thái sông suối và hệ sinh thái canh tác lúa nước trong vùng.

Sức lôi cuốn của Vườn quốc gia Xuân Sơn ngoài cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái đa dạng phong phú... còn là những giá trị văn hoá độc đáo của đồng bào dân tộc Dao, Mường đang sinh sống trong vùng lõi của Vườn.

Với những giá trị về cảnh quan thiên nhiên, địa chất, địa mạo, hệ thống động thực vật đa dạng phong phú và nhiều loài đặc hữu, quý hiếm cùng với những giá trị văn hoá truyền thống của đồng bào dân tộc Dao, Mường hiện đang được bảo tồn, lưu giữ và phát triển, Vườn quốc gia Xuân Sơn thực sự là một danh thẳng tuyệt đẹp và điểm đến kỳ thú, hấp dẫn đối với du khách, lợi thế để phát triển loại hình du lịch cộng đồng. Trong thời gian qua du lịch cộng đồng Vườn quốc gia Xuân Sơn đã có những bước phát triển tích cực với nhiều mô hình hoạt động Homestay mọc lên, cảnh quan môi trường được quan tâm cải tạo.

Tuy nhiên, vẫn còn những khó khăn trong phát triển du lịch cộng đồng như: việc đầu tư về hạ tầng kỹ thuật du lịch chưa đồng bộ, các sản phẩm, dịch vụ du lịch ăn, nghỉ, tham quan du lịch để đáp ứng khách du lịch còn nhiều hạn chế, hiện tại phần lớn các hộ dân kinh doanh du lịch theo hình thức tự phát, chưa có kinh nghiệm, kỹ năng tổ chức hoạt động du lịch cộng đồng, các điều kiện phục vụ khách, chất lượng phục vụ, đội ngũ phục vụ khách du lịch còn rất hạn chế, nhìn chung phát triển hoạt động du lịch cộng đồng tại tại vường quốc gia Xuân Sơn chưa thật sự rõ rệt.

Các vấn đề đặt ra với phát triển du lịch cộng đồng tại Vườn quốc gia Xuân Sơn

Các vấn đề đặt ra với phát triển du lịch cộng đồng Vườn quốc gia Xuân Sơn, công tác quy hoạch và những cơ chế, chính sách phát triển du lịch cộng đồng nhằm phát triển theo hướng bền vững, cơ sở hạ tầng, kỹ thuật phải được đầu tư đồng bộ đảm bảo mỹ quan, sinh thái thân thiện với môi trường, công tác đào tạo nâng cao nhận thức phát triển du lịch cộng đồng cho người dân, đào tạo chuyên môn nghiệp vụ đội ngũ hướng dẫn viên điểm, các hộ dân là du lịch Homestay bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa bản địa, bảo vệ môi trường, nghiên cứu xây dựng sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn, gia tăng giá trị điểm đến làm hài lòng du khách, công tác tuyên truyền quảng bá, xúc tiến du lịch nâng cao hình ảnh vườn quốc gia Xuân Sơn, tăng cường liên kết giữ các bên, huy động sự tham gia của các doanh nghiệp du lịch lữ hành.

Thực tế cho thấy hoạt động du lịch cộng đồng tại Vườn quốc gia Xuân Sơn đang dần được hình thành và ở giai đoạn đầu của sự phát triển mang tính tự phát cao. Do đó rất cần sự định hướng của cơ quan nhà nước, chính quyền địa phương, sự tham gia của doanh nghiệp du lịch và nhận thức đúng của cộng đồng cư dân để phát triển theo hướng bền vững, thực hiện theo các nguyên tắc vận hành du lịch cộng đồng:

- Phát triển du lịch cộng đồng phải xuất phát từ các điều kiện thực tế của địa phương cũng như xu hướng và nhu cầu của du khách.

- Phát triển du lịch cộng đồng phải gắn với bảo vệ môi trường sinh thái tự nhiên, tôn trọng và bảo vệ các giá trị văn hóa của cộng đồng người dân bản địa

- Phát triển du lịch cộng đồng phải đảm bảo không phá vỡ không gian và làm biến đổi cảnh quan thiên nhiên vốn có của điểm đến du lịch.

- Phát triển du lịch cộng đồng phải dựa trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch tổng thể và có định hướng trọng tâm, trọng điểm.

- Hoạt động kinh doanh du lịch du lịch cộng đồng phải luôn đi đôi với công tác bảo tồn tài nguyên du lịch, xác lập quyền và trách nhiệm của cộng đồng người dân trong hoạt động khai thác tài nguyên du lịch có sự quản lý, điều tiết của chính quyền và cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương.

- Phát triển du lịch cộng đồng phải luôn tôn trọng và đặt lợi ích của cộng đồng người dân bản địa lên trên, đảm bảo hài hòa giữa du khách - người dân bản địa – chính quyền địa phương – doanh nghiệp lữ hành cùng chia sẻ lợi ích từ du lịch cộng đồng đem lại.

- Trong quá trình phát triển du lịch cộng đồng phải luôn giữ vững vai trò quản lý, điều tiết của cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương.

Với tài nguyên du lịch phong phú, hấp dẫn tại vườn quốc gia Xuân Sơn phù hợp với phát triển du lịch sinh thái cộng đồng, cùng với sự quan tâm tạo điều kiện của các cấp, các ngành, chỉ đạo của ngành du lịch và chính quyền địa phương. Chắc chắn du lịch cộng đồng Vườn quốc gia Xuân Sơn sẽ ngày càng phát triển theo hướng bền vững, nâng cao đời sống, kinh tế - xã hội cộng đồng các dân tộc vùng cao.

Bài liên quan