Thứ hai, 17/05/2021, 08:30 AM
  • Click để copy

'Chúng ta đi để tìm kiếm không phải câu trả lời mà là đặt những câu hỏi'

Trải nghiệm du khách ở nước ngoài: Nước ngoài là nơi chúng ta thức khuya, hành xử bốc đồng, và thấy mình thật trải lòng ra giống như khi chúng ta đang yêu. Chúng ta sống mà không có quá khứ hay tương lai, ít nhất là trong một khoảnh khắc, và mở lòng ra cho mọi người diễn giải.

[Nghiên cứu chuyên sâu] - Vì sao con người thích đi du lịch? ( Phần 1)

Bài viết được trích trong báo cáo "The Best American Travel Writing 2001", NXB Houghton Mifflin, New York, do TS. Trương Thị Thu Hằng, Khoa Nhân học, trường Đại học KHXH và Nhân văn TP.HCM dịch.

Rồi thì chúng ta đi để tìm ra cả cái tôi và sự khuyết danh – và, đương nhiên, để tìm ra cái phần mà chúng ta hiểu trong người khác. Nói rộng hơn, chúng ta tự do một cách tuyệt vời khỏi đẳng cấp và công việc và địa vị xã hội; chúng ta, giống như Hazlitt đã nói, chỉ là “những quý ông trong cửa hiệu”, và người ta không thể gắn một cái tên hay là một cái tước hiệu cho chúng ta. Và chính xác bởi vì chúng ta được phân loại bằng cách này, cho nên khi được giải phóng khỏi các danh hiệu không có thực đấy, chúng ta có cơ hội để tiếp xúc với những phần cơ bản, thực hơn của chúng ta (những phần vốn có thể bắt đầu giải thích tại sao chúng ta cảm thấy chúng ta đang sống nhất khi chúng ta đi xa khỏi nhà).

Nước ngoài là nơi chúng ta thức khuya, hành xử bốc đồng, và thấy mình thật trải lòng ra giống như khi chúng ta đang yêu. Chúng ta sống mà không có quá khứ hay tương lai, ít nhất là trong một khoảnh khắc, và mở lòng ra cho mọi người diễn giải. Chúng ta thậm chí có thể trở nên huyền bí – lúc đầu là đối với người khác, và đôi lúc đối với chính chúng ta – và chững chạc không kém như Oliver Cromwell đã từng ghi nhận, “một người đàn ông không bao giờ đi nếu anh ta không biết mình sẽ đi đâu.”

Đương nhiên cũng giống như đối với mọi loại tự do, việc này cũng có những mối nguy hiểm to lớn, nhưng sự hứa hẹn hấp dẫn của nó là khi du lịch chúng ta được sinh ra một lần nữa, và có thể trở về những khoảnh khắc non dại và một cái tôi rộng mở hơn. Du lịch là một cách để quay ngược thời gian, theo một mức độ nhỏ và có thể làm cho một ngày kéo dài ra thành một năm trời – hay ít nhất cũng là 48 giờ – và du lịch là một cách dễ dàng để bao phủ chúng ta với những điều chúng ta không thể hiểu nổi giống như lúc chúng ta còn thơ bé. Ngôn ngữ sẽ tạo điều kiện cho sự mở lòng ra này, vì khi chúng ta đến Pháp, chúng ta thường chuyển sang tiếng Pháp. Việc nói một ngoại ngữ chắt lọc ra một cái tôi giống như của trẻ con hơn, một cái tôi thật đơn thuần và lịch sự. Thậm chí khi tôi không nói tiếng Anh bồi ở Hà Nội, nhưng tôi được đơn giản hóa theo một cách thức tích cực và không quan tâm đến việc thể hiện chính mình ra sao mà tôi đơn giản chỉ là làm sao cho người ta hiểu tôi muốn nói gì mà thôi.

Nữ du khách Việt Nam tại Ý.

Nữ du khách Việt Nam tại Ý.

Vì vậy, đối với nhiều người trong chúng ta, du lịch là để tìm kiếm không chỉ cái chưa biết mà còn là cái không biết; ít nhất tôi đi du lịch để tìm cho mình một đôi mắt ngây thơ, một đôi mắt có thể đưa tôi về với một cái tôi thơ ngây hơn. Khi ở nước ngoài tôi có chiều hướng sẽ tin tưởng nhiều hơn so với khi ở nhà (một việc ít nhất cũng có thể giúp tôi mở rộng nhãn quang của mình ra mặc dù không thể tin cậy cho lắm) và tôi có xu hướng dễ thích thú hơn khi ở nước ngoài, thậm chí là tốt bụng hơn. Và bởi vì không ai mà tôi gặp có thể “đặt để” tôi – không ai có thể cố định tôi vào trong resume (lý lịch) của tôi – cho nên tôi có thể tái tạo chính mình tốt hơn, cũng như, đương nhiên là cũng có thể xấu hơn (vì nếu du lịch vốn có tiếng là cội rễ của những bản sắc giả, thì nó cũng có thể là cuộc thử thách gắt gao đối với những bản sắc thật). Bằng cách này, du lịch có thể là một loại tu viện di động: trên đường đi, chúng ta thường sống đơn giản hơn (thậm chí khi ở trong một khách sạn xa xỉ), không có tài sản gì nhiều hơn những thứ chúng ta mang theo mình, và để cho tình huống chi phối chúng ta.

Và đó là lý do tại sao rất nhiều người trong chúng ta đi để tìm kiếm không phải câu trả lời mà là đặt những câu hỏi tốt hơn. Tôi cũng giống như nhiều người khác đều có xu hướng đặt ra những câu hỏi về những nơi mà tôi viếng thăm và thích thú với những nơi nào đã đặt ra những câu hỏi thăm dò về tôi. Ví dụ như là ở Paraguay, một xứ sở nơi mà cứ trong hai chiếc xe thì có một chiếc bị mất cắp và hai phần ba hàng hóa bày bán bị ăn cắp, thì tôi phải nghĩ lại về mọi sự tiêu dùng của người California. Và ở Thái Lan, xứ sở mà nhiều phụ nữ trẻ hi sinh cơ thể của mình để bảo vệ gia đình của họ – để trở thành những Phật tử tốt hơn – tôi đã phải tự hỏi về những định kiến sẵn có của mình.

Christopher Isherwood từng nói rằng “một quyển sách du lịch lý tưởng có lẽ nên giống với một câu chuyện tội phạm trong đó bạn đang đi truy tìm cái gì đó.” Và tôi sẽ cộng thêm vào rằng cái mà bạn tìm kiếm sẽ hay nhất nếu nó là cái mà bạn thật sự không bao giờ tìm thấy.

Bài liên quan

Tôi nhớ rằng trên thực tế là sau những chuyến đi đến vùng Đông Nam Á hơn một thập kỉ trước đây, tôi đã trở về với căn hộ của mình ở New York và ngả người lên giường, bị say do chênh lệch múi giờ, quay ngược kí ức hết lần này đến lần khác về tất cả những gì tôi đã trải qua và lần gở một cách đầy nuối tiếc những tấm ảnh mà tôi đã chụp, đọc đi đọc lại những trang nhật kí như thể để rút ra một vài điều huyền bí từ chúng. Bất kì ai chứng kiến cảnh tượng lạ lẫm này đều sẽ đi đến kết luận đầy đúng đắn rằng: Tôi đang yêu.

Bởi vì nếu như mỗi một tình yêu đích thực có thể cảm thấy giống như một cuộc hành trình đến một đất nước xa lạ, nơi mà bạn không thể hoàn toàn nói được ngôn ngữ địa phương và không biết được bạn sẽ đi đâu và bạn bị lôi kéo sâu vào trong màn tối đầy mời gọi, thì mỗi cuộc du hành đến một nước xa lạ cũng có thể là một chuyện tình mà ở đó bạn bị bỏ rơi trong một sự hoang mang không biết bạn là ai và ai là người bạn đang yêu. Tất cả những quyển sách vĩ đại viết về du lịch đều là những câu chuyện tình, từ Odyssey và Aeneid cho đến Divine Comedy và Kinh Tân Ước, và tất cả những chuyến đi tốt đẹp đều, giống như tình yêu, được diễn ra bên ngoài con người bạn và được đặt vào trong đám bụi mù của sự kinh hoàng và kinh ngạc.

Và điều mà sự ẩn dụ này đem lại cho chúng ta là tất cả các chuyến du lịch đều là sự giao dịch hai chiều, như chúng ta thường dễ quên, và nếu chiến tranh là một mô hình của sự gặp gỡ giữa những quốc gia, thì sự lãng mạn là một mô hình thứ hai. Bởi vì cái mà chúng ta thường bỏ qua khi đi nước ngoài là việc chúng ta cũng là những đối tượng của sự dò xét tương đương như mức độ chúng ta dò xét về người địa phương, và chúng ta cũng đang được tiêu thụ bởi những chính nền văn hóa mà chúng ta tiêu thụ, cả khi chúng ta ở nhà và trên đường đi du lịch. Ít nhất, chúng ta là đối tượng của sự chiêm ngưỡng, dự khán (và thậm chí là mong ước), là những con người có vẻ thật xa lạ, lạ lẫm đối với những con người xung quanh chúng ta giống như vẻ xa lạ lạ lẫm của họ đối với chúng ta.

Chúng ta là những nhân vật khôi hài trong những phim gia đình của Nhật, những con người kì quái trong các giai thoại của người Malia, những chàng trai dễ bị lừa gạt trong những câu chuyện tiếu lâm Trung Hoa; chúng ta là những bưu thiếp di động hay là những nhà thơ kể chuyện quái dị mà những dân làng ở Peru sau đó sẽ kể lại với bạn bè của họ. Nếu du lịch là để gặp gỡ hiện thực, thì nó cũng không kém phần giao hòa với những ảo tưởng: bạn cho tôi nhãn quang mơ mộng về Tây Tạng, và tôi sẽ trao tặng cho bạn vùng California mà bạn đang ước ao đi đến. Và sự thật là thậm chí nhiều người trong chúng ta (hay cụ thể là) những ai trốn chạy khỏi nước Mỹ sẽ được gán cho, dù muốn dù không, những biểu tượng của Giấc mơ Mỹ.

Thực tế thì điều đó có lẽ là phần trung tâm nhất và xuyên tạc nhất của những câu hỏi mà du lịch đặt ra cho chúng ta: bạn có đáp lại những giấc mơ mà người khác kì vọng vào bạn hay không? Bạn có cổ xuý cho những khái niệm của họ về miền đất Sữa và Mật, thậm chí đó chính là những vùng đất mà bạn từng từ bỏ hay không? Hay là bạn có cố làm họ cụt hứng về một vùng đất chỉ tồn tại trong tâm trí họ không? Thật ra thì kích thích các giấc mơ của họ có lẽ cũng chính là đang mai mối họ với một ảo tưởng; tuy nhiên ném những giấc mơ đó đi lại có thể là tước bỏ của họ một thứ tài sản vốn giúp họ kéo dài cuộc sống trong nghịch cảnh. (Còn tiếp).

Tiềm năng du lịch từ các hồ, áng trên Vịnh Hạ Long
Tiềm năng du lịch từ các hồ, áng trên Vịnh Hạ Long
21/09/2021 Phân tích

Vịnh Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh) là nơi có nhiều hang ngầm, tùng áng tuyệt đẹp như "một thế giới riêng" với giá trị đa dạng sinh học lớn.

Dự thảo chương trình khôi phục và phát triển du lịch nội địa sau Covid-19
Dự thảo chương trình khôi phục và phát triển du lịch nội địa sau Covid-19
17/09/2021 Nghiên cứu

Theo dự thảo của Hiệp hội du lịch Việt Nam, chương trình Khôi phục du lịch nội địa sau Covid-19 đợt 4 gồm 2 giai đoạn gồm: khôi phục các hoạt động du lịch địa phương để đẩy mạnh du lịch nội địa, từng bước mở cửa du lịch quốc tế và đưa Du lịch Việt Nam trở lại trạng thái ổn định.

'Ranh giới' - phóng sự đặc biệt của VTV chiếm trend từ tối 8/9
'Ranh giới' - phóng sự đặc biệt của VTV chiếm trend từ tối 8/9
09/09/2021 Thống kê

'Ranh giới' - phóng sự đặc biệt của VTV chiếm trend: Từ tối 8/9 nhiều người xem VTV và Youtube đã bày tỏ nỗi xúc động sâu sắc về phóng sự này.

Những được - mất của Thái Lan khi thí điểm 'Hộp cát Phuket'
Những được - mất của Thái Lan khi thí điểm 'Hộp cát Phuket'
28/08/2021 Phân tích

'Hộp cát Phuket' được cho là bước đệm quan trọng để tái thiết du lịch Thái Lan giữa khủng hoảng đại dịch, vậy xứ chùa Vàng đã được - mất gì trong dự án này?

Xu hướng du lịch 2021: Gọi tên những loại hình du lịch nào?
Xu hướng du lịch 2021: Gọi tên những loại hình du lịch nào?
27/08/2021 Thống kê

Xu hướng du lịch 2021 (travel trends for 2021) được các bên nghiên cứu đưa ra với kỳ vọng sẽ góp phần vào sự hồi phục hoạt động du lịch.

Lý do khiến nhiều du khách Việt bị kỳ thị khi đi tour
Lý do khiến nhiều du khách Việt bị kỳ thị khi đi tour
25/08/2021 Nghiên cứu

Theo thống kê, số lượng khách du lịch Việt Nam ở nước ngoài bị kỳ thị tăng đáng kể. Vậy đâu là lý do khiến du khách Việt bị kỳ thị khi đi tour?

Xét nghiệm đại trà và những vấn đề đáng suy nghĩ
Xét nghiệm đại trà và những vấn đề đáng suy nghĩ
22/08/2021 Nghiên cứu

Câu chuyện đằng sau của xét nghiệm đại trà không hề đơn giản như vậy, mà có thể gây ra lãng phí lớn cho dân chúng nên cần phải suy nghĩ một chiến lược khác.

Thực hư câu chuyện muỗi biến đổi gen, không trông thấy người?
Thực hư câu chuyện muỗi biến đổi gen, không trông thấy người?
19/08/2021 Nghiên cứu

Muỗi biến đổi gen là thử nghiệm của các nhà khoa học sử dụng công cụ chỉnh sửa gene Crispr-Cas9 để làm con người trở nên vô hình trong mắt chúng.

Định luật Murphy: Điều xấu nhất sẽ xảy ra vào lúc tệ nhất
Định luật Murphy: Điều xấu nhất sẽ xảy ra vào lúc tệ nhất
17/08/2021 Phân tích

Định luật Murphy luôn khẳng định rằng, nếu một điều xấu có thể xảy ra, tức là nó sẽ xảy ra vào lúc tệ nhất.

Du lịch đang làm các giá trị ẩm thực Việt Nam được tỏa sáng
Du lịch đang làm các giá trị ẩm thực Việt Nam được tỏa sáng
15/08/2021 Phân tích

Đó là nội dung ý kiến của Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Trùng Khánh về ẩm thực Việt Nam tại hội thảo “Giá trị thực dụng - Nền văn hóa ẩm thực miền Trung”.

GĐ Sở Du lịch Kiên Giang: Chưa sẵn sàng ‘đánh cược’ với mở cửa du lịch
GĐ Sở Du lịch Kiên Giang: Chưa sẵn sàng ‘đánh cược’ với mở cửa du lịch
13/08/2021 Phân tích

GĐ Sở Du lịch Kiên Giang Bùi Quốc Thái cho biết, hiện tại tỉnh vẫn chưa sẵn sàng mở cửa du lịch quốc tế ở Phú Quốc vào tháng 10/2021 sắp tới trong bối cảnh dịch bệnh đang diễn biến phức tạp như hiện nay.

Nhận diện các loại hình du lịch nông thôn
Nhận diện các loại hình du lịch nông thôn
09/08/2021 Nghiên cứu

Du lịch nông thôn ở Việt Nam được xác định có 3 loại hình chủ đạo là du lịch cộng đồng, du lịch canh nông và du lịch sinh thái.

Con người thay đổi cách nhìn nhận về du lịch từ sau đại dịch Covid-19
Con người thay đổi cách nhìn nhận về du lịch từ sau đại dịch Covid-19
07/08/2021 Nghiên cứu

Đại dịch Covid-19 vẫn chưa được kiểm soát, nhưng sang 2021, ngày càng nhiều quốc gia đã thận trọng trong việc mở cửa biên giới của họ. Với lĩnh vực du lịch đang phục hồi trở lại, chúng ta đang khao khát điều gì và điều này nói lên điều gì về chúng ta?

3 xu hướng du lịch hậu Covid-19 là gì?
3 xu hướng du lịch hậu Covid-19 là gì?
07/08/2021 Phân tích

Các doanh nghiệp trong ngành cần nắm bắt những xu hướng du lịch hậu Covid-19 sau, góp phần hồi phục và mang lại sức sống mới cho thị trường du lịch.

Hiệu ứng tâm lý xã hội kỳ lạ: Thấy chết không cứu
Hiệu ứng tâm lý xã hội kỳ lạ: Thấy chết không cứu
07/08/2021 Nghiên cứu

Thấy chết không cứu được cho là một hiệu ứng tâm lý xã hội kỳ lạ khi càng ngày càng nhiều nạn nhân tử vong trước sự chứng kiến của nhiều người.

Cách khử khuẩn khi 99% ca nhiễm Covid-19 lây lan ở trong nhà
Cách khử khuẩn khi 99% ca nhiễm Covid-19 lây lan ở trong nhà
04/08/2021 Nghiên cứu

Có tới 99% ca nhiễm Covid-19 lây lan ở trong nhà. Nhiều nghiên cứu thực tế tại Trung Quốc và châu Âu châu đã khẳng định điều đó, GS Nguyễn Văn Tuấn (Úc) cho biết trong bài viết.

Khuyến nghị cung ứng thực phẩm mùa dịch từ Liên Hiệp Quốc
Khuyến nghị cung ứng thực phẩm mùa dịch từ Liên Hiệp Quốc
02/08/2021 Phân tích

Nhằm đảm bảo sự an toàn và hiệu quả cho quá trình cung ứng thực phẩm mùa dịch, cơ quan đại diện Liên Hiệp Quốc tại Campuchia có một số khuyến nghị sau.

Lý do Bhutan thành công trong chiến dịch tiêm chủng là gì?
Lý do Bhutan thành công trong chiến dịch tiêm chủng là gì?
29/07/2021 Phân tích

Tính tới 27.7, Bhutan đã tiêm chủng cho 90% dân số và được gọi là "kỳ tich tiêm chủng". Vậy, lý do Bhutan thành công trong chiến dịch tiêm chủng này là gì?

Các vấn đề đặt ra trong phát triển du lịch cộng đồng tại Vườn quốc gia Xuân Sơn:
Các vấn đề đặt ra trong phát triển du lịch cộng đồng tại Vườn quốc gia Xuân Sơn:
28/07/2021 Nghiên cứu

Du lịch cộng đồng gắn với bảo vệ các truyền thông văn hóa, các nguồn di sản thiên nhiên tại Vườn quốc gia Xuân Sơn sẽ ngày càng phát triển theo hướng bền vững.