Thứ năm, 28/01/2021, 07:30 AM
  • Click để copy

Có một Sài Gòn trên bến dưới thuyền

Tết Tân Sửu năm nay là năm đầu tiên Chợ hoa xuân Trên bến dưới thuyền ở khu vực Bến Bình Đông (quận 8, TP. HCM) được nâng thành lễ hội dân gian thường niên của TP. HCM.

Câu hát “Dừng chân trên bến khi chiều nắng chưa phai…” mở màn bài hát Sài Gòn đẹp lắm của nhạc sĩ Y Vân có thể xem là bao quát một hình ảnh Sài Gòn - TP. HCM với đặc trưng sông rạch, bến thuyền.

Chợ hoa xuân Trên bến dưới thuyền ở Bến Bình Đông (quận 8) là nét đẹp mùa tết của TP. HCM. (Ảnh: HTD).

Chợ hoa xuân Trên bến dưới thuyền ở Bến Bình Đông (quận 8) là nét đẹp mùa tết của TP. HCM. (Ảnh: HTD).

Một bảo tàng sống của cửa ngõ thông thương Sài Gòn

Từ thuở ban đầu, mảnh đất Sài Gòn đã có rất nhiều chợ nổi như khu vực miền Tây sông nước. Đó là thuở Pháp chưa đánh chiếm thành Gia Định (1859), Sài Gòn - Chợ Lớn lúc đó chủ yếu phát triển giao thông đường thủy. Khắp nơi là cảnh trên bến dưới thuyền với những nhánh rẽ của hai hệ thống sông lớn là sông Sài Gòn (tên chữ là sông Tân Bình) và sông Đồng Nai.

Riêng khu vực quận 8, vị trí ven đô Sài Gòn thì “quận 8 có hệ thống đường thủy chằng chịt với trên 23 kinh rạch như Bến Nghé, Bà Là, Lò Gốm, Ruột Ngựa, Đôi, Tàu Hủ… Trong đó có những kinh rạch đóng vai trò quan trọng trong giao thông thủy như kinh Đô, rạch Cần Giuộc, rạch Bến Nghé…” - nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu viết trong quyển Địa lý Gia Định - Sài Gòn - TP. HCM.

Cũng chính nhờ hệ thống kênh rạch này mà quận 8 là nơi rất mạnh về nông nghiệp, thủ công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm, sửa chữa tàu thuyền. Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu cũng viết: “Dịch vụ đường sông phát triển nhờ vào hệ thống cảng, bến bãi, kho tàng Chánh Hưng, Dương Bá Trạc, Bình Đông, Bình Lợi, Phú Định. Thời Pháp thuộc, Bình Đông trở thành cảng chính tiếp nhận lúa gạo từ miền Tây lên. Nhiều nhà máy xay xát, trại mộc đóng thuyền, kho lúa được xây dựng dọc theo kinh rạch. Có thể coi quận 8 là trạm trung chuyển, là cửa ngõ thông thương với miền Tây Nam bộ qua các huyện Cần Giuộc, Cần Đước (Long An), Gò Công (Tiền Giang)”.

Theo nhà nghiên cứu Lê Trung Hoa trong quyển Sổ tay tên đường ở TP. HCM thì Bến Bình Đông vốn mang tên của thôn Bình Đông từ những năm 1820, đến thời Pháp thuộc, Bến Bình Đông mang tên Quai des Jonques. Cho đến năm 1954, bến đổi tên thành Bến Lý Thái Tổ và năm 1955 đổi thành Bến Bình Đông đến nay.

Có thể nói Bến Bình Đông đã là cửa ngõ thông thương bằng đường thủy của Sài Gòn trên 150 năm qua. Bến Bình Đông đặc biệt không chỉ ở lối thông thương trên bến dưới thuyền mà dọc đó là những ngôi nhà phố hai tầng cổ xưa có lan can sắt cùng hệ thống nhà máy xay xát lúa gạo nằm dọc theo bến. Chính kiến trúc nhà phố của người Hoa pha kiến trúc phương Tây cộng với sinh hoạt kinh tế ghe thuyền tấp nập đã tạo nên một đời sống kinh tế, văn hóa thú vị đặc trưng của Sài Gòn cũng như mảnh đất Nam bộ.

TP. HCM có ba lễ hội dân gian cấp TP. Trong đó, Chợ hoa xuân Trên bến dưới thuyền là lễ hội mới nhất. Trước đó, lần lượt năm 2020 và 2005, hai lễ hội dân gian đã được nâng là lễ hội cấp TP chính là Lễ hội Nguyên tiêu của người Hoa ở TP. HCM và Lễ hội Nghinh Ông Cần Giờ. 

Giữ kiến trúc không gian cho chợ hoa trên bến dưới thuyền

 Từ rất lâu, trong năm thì Bến Bình Đông là vựa buôn bán lúa gạo thì cuối năm mùa tết, các ghe thuyền từ những nhà vườn hoa ở miền Tây chở lên Bến Bình Đông tấp nập hoa, cây cảnh; dần dà, Bến Bình Đông thành chợ đầu mối hoa của cả Sài Gòn.

Bảy mùa tết qua, chợ hoa trên bến dưới thuyền được UBND quận 8 chính thức lưu tâm đưa trở lại với nhiều hoạt động đi kèm. Và năm nay, mùa tết Tân Sửu 2021, chợ hoa trên bến dưới thuyền chính thức trở thành một trong ba lễ hội dân gian thường niên của TP. HCM.

Năm nay, các nhà vườn vẫn đem hoa lên bán dọc Bến Bình Đông như mọi năm nhưng trên mỗi thuyền hoa đều được trang trí thêm sắc xuân. Bên cạnh đó, dọc hai cầu đi bộ bắc ngang kênh Tàu Hủ, dọc đường Bến Bình Đông khu vực diễn ra chợ hoa xuân cũng sẽ có những tiểu cảnh trang trí nhiều hơn để người dân TP có thể đi dạo lẫn mua cho mình cành mai, chậu cúc…

Và xa hơn, Sở VH&TT TP. HCM cũng đang có những nghiên cứu, đề xuất để bảo tồn được không gian dọc Chợ hoa xuân Trên bến dưới thuyền. “Khi sở và Ban tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn TP. HCM làm đề xuất Chợ hoa xuân Trên bến dưới thuyền trở thành lễ hội dân gian của TP, chúng tôi đã có những nghiên cứu, gặp gỡ người dân lâu năm, địa phương... để lắng nghe.

Chúng tôi sẽ làm từng bước làm sao để sự phát triển về kinh tế và nét văn hóa phải song hành, văn hóa được tôn vinh nhưng không ảnh hưởng lưu thông hàng hóa của các ghe thuyền. Và hơn cả, chúng tôi sẽ nghiên cứu để làm sao không gian chung trên bến dưới thuyền kết hợp được kiến trúc cổ, các nhà kho cũ lớn với kiến trúc xưa…. vẫn được giữ gìn” - ông Võ Trọng Nam, Phó Giám đốc Sở VH&TT TP. HCM, chia sẻ.

Bài liên quan
Mạng xã hội thay đổi nhận thức và tâm lý khách hàng thế kỷ 21
Mạng xã hội thay đổi nhận thức và tâm lý khách hàng thế kỷ 21
16/06/2021 Nghiên cứu

"Mạng xã hội đã thay đổi toàn bộ động lực phát triển kinh doanh”, ông Bill Marriott đã phát biểu như vậy trong bài phỏng vấn trên tờ The Wall Street Journal do nữ phóng viên Alexandra Wolfe thực hiện.

Wellness Resort sẽ phát triển đến đâu tại thị trường du lịch tỉnh Ninh Thuận?
Wellness Resort sẽ phát triển đến đâu tại thị trường du lịch tỉnh Ninh Thuận?
16/06/2021 Thống kê

CBRE Việt Nam báo cáo, tầng lớp trung lưu và giới siêu giàu là một trong những yếu tố giúp mô hình Wellness Resort bứt phá hơn tại thị trường du lịch tỉnh Ninh Thuận lẫn du lịch Việt Nam.

Sống xanh đích thực: Có hay không sữa hạt thân thiện với môi trường?
Sống xanh đích thực: Có hay không sữa hạt thân thiện với môi trường?
15/06/2021 Thống kê

Có thể bạn không biết, những loại sữa hạt nổi tiếng, phổ biến nhất hóa ra lại không phải là dòng sữa hạt thân thiện với môi trường cho lắm.

Những đặc điểm tâm lý của khách du lịch Campuchia
Những đặc điểm tâm lý của khách du lịch Campuchia
15/06/2021 Thống kê

Khách du lịch Campuchia đứng thứ 6 trong số hơn 12 quốc gia châu Á du lịch đến Việt Nam vào quý đầu 2020, theo Tổng cục Du lịch Việt Nam

Wellness resort trong chiến lược phát triển du lịch tỉnh Ninh Thuận
Wellness resort trong chiến lược phát triển du lịch tỉnh Ninh Thuận
15/06/2021 Thống kê

Xu hướng du lịch chăm sóc sức khỏe dưới dạng Wellness resort sẽ có khả năng mang đến đột phá gì cho du lịch tỉnh Ninh Thuận?

Thành tựu du lịch trong 10 năm qua ở tỉnh Ninh Thuận
Thành tựu du lịch trong 10 năm qua ở tỉnh Ninh Thuận
14/06/2021 Thống kê

Trong một thập kỉ qua (xét từ giai đoạn 2011 - 2019), tỉnh Ninh Thuận đã đạt được những thành tựu đáng kể nào về du lịch?

Du lịch tỉnh Ninh Thuận dưới phân tích SWOT (2)
Du lịch tỉnh Ninh Thuận dưới phân tích SWOT (2)
13/06/2021 Thống kê

Tiếp nối bài trước, bài viết sau tiếp tục phân tích du lịch tỉnh Ninh Thuận dưới 2 góc độ tiếp theo: Cơ hội và thách thức mà tỉnh đang đối diện.

Du lịch tỉnh Ninh Thuận dưới phân tích SWOT (1)
Du lịch tỉnh Ninh Thuận dưới phân tích SWOT (1)
12/06/2021 Thống kê

Du lịch tỉnh Ninh Thuận dưới 4 góc độ: điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức từ phân tích SWOT của CBRE Việt Nam.

Những đặc điểm tâm lý của khách du lịch Mỹ
Những đặc điểm tâm lý của khách du lịch Mỹ
11/06/2021 Thống kê

Cần chú ý gì về đặc điểm tâm lý của khách du lịch Mỹ là gì? Bạn có biết, trong số khách đến từ châu Mỹ quý đầu 2020, nhóm khách đến từ Hoa Kỳ chiếm hơn 70%?

Triển vọng phát triển du lịch tỉnh Ninh Thuận
Triển vọng phát triển du lịch tỉnh Ninh Thuận
11/06/2021 Thống kê

Thị trường du lịch tỉnh Ninh Thuận tuy còn khá mới mẻ nhưng với tiềm lực sẵn có, tỉnh đặt mục tiêu sẽ đón 3,5 triệu lượt khách đến vào năm năm 2025.

Những đặc điểm tâm lý của khách du lịch Thái Lan
Những đặc điểm tâm lý của khách du lịch Thái Lan
10/06/2021 Thống kê

Những người bạn "láng giềng" Thái Lan có đặc điểm, nhu cầu gì trong những chuyến đi? Cùng chúng tôi tìm hiểu những đặc điểm tâm lý của khách du lịch Thái Lan sau đây.

Vai trò của bản sắc tự nhiên và văn hóa với du lịch tỉnh ninh thuận
Vai trò của bản sắc tự nhiên và văn hóa với du lịch tỉnh ninh thuận
10/06/2021 Thống kê

“Thị trường ngách” trên bản đồ du lịch Việt Nam - tỉnh Ninh Thuận - là vùng đất hội tụ đầy đủ lợi thế để phát triển du lịch trải nghiệm.

Những đặc điểm tâm lý của khách du lịch Nhật Bản hiện đại
Những đặc điểm tâm lý của khách du lịch Nhật Bản hiện đại
09/06/2021 Thống kê

Đặc điểm tâm lý của khách du lịch Nhật Bản là gì? Yếu tố nào sẽ thu hút được nhóm du khách này đến Việt Nam nhiều hơn trong tương lai?

Nguyên nhân Mỹ kết luận COVID-19 bùng phát từ phòng thí nghiệm Vũ Hán
Nguyên nhân Mỹ kết luận COVID-19 bùng phát từ phòng thí nghiệm Vũ Hán
09/06/2021 Nghiên cứu

Không chỉ là nghi ngờ, cơ quan nghiên cứu của Mỹ đã chính thức kết luận virus SARS-CoV-2 bị rò rỉ từ phòng thí nghiệm Vũ Hán, Trung Quốc.

Du lịch tỉnh Ninh  Thuận cần tăng tốc để tạo dấu ấn riêng
Du lịch tỉnh Ninh Thuận cần tăng tốc để tạo dấu ấn riêng
09/06/2021 Thống kê

Bài viết sau sẽ đưa ra những thông tin tổng quan về tỉnh Ninh Thuận cũng như các số liệu thống kê liên quan đến du lịch tại 4 đỉnh của "tứ giác du lịch"

Du lịch Quỳnh Nhai: Đánh thức vẻ đẹp sơn thủy vùng Tây Bắc
Du lịch Quỳnh Nhai: Đánh thức vẻ đẹp sơn thủy vùng Tây Bắc
09/06/2021 Nghiên cứu

Được ví như "vịnh Hạ Long" của vùng Tây Bắc, khu du lịch sinh thái Quỳnh Nhai (một phần của hồ thủy điện Sơn La) có nhiều tiềm năng để thu hút du khách bởi vẻ đẹp thơ mộng, hữu tình.

Tỉnh Bình Thuận dự kiến đón thêm 1.000 phòng khách sạn 4 - 5 sao trong năm 2021
Tỉnh Bình Thuận dự kiến đón thêm 1.000 phòng khách sạn 4 - 5 sao trong năm 2021
08/06/2021 Thống kê

Từ năm 2022 trở đi, nguồn cung khách sạn thuộc phân khúc 4-5 sao ở tỉnh Bình Thuận dự kiến tăng mạnh với các dự án quy mô lớn.

Những đặc điểm tâm lý của khách du lịch Hàn Quốc
Những đặc điểm tâm lý của khách du lịch Hàn Quốc
07/06/2021 Thống kê

Hàn Quốc là thị trường khách chiếm tỉ trọng cao trong nhóm khách châu Á đến Việt Nam. Vì thế, người làm du lịch cần nắm được đặc điểm tâm lý của khách du lịch Hàn Quốc.

Các chuyên gia thế giới nói về xu hướng nhà hàng năm 2021-2022
Các chuyên gia thế giới nói về xu hướng nhà hàng năm 2021-2022
07/06/2021 Thống kê

Xu hướng nhà hàng năm 2021-2022 tập trung vào các loại hình nhà hàng phát triển mạng mảng giao hàng, đặt hàng trực tuyến và áp dụng công nghệ robot vào quá trình