• Click để copy

Cốm Hà Nội làm người ta 'khi đi thì nhớ, khi về thì thương'

Nói đến văn hóa ẩm thực Hà Nội, những người am hiểu chắc chắn sẽ nói đến cốm như một điều rất tự nhiên, như một "gương mặt đại diện" thân thương.

Chủ đề: Nhớ Hà Nội

Cốm là một trong những đặc sản của mùa thu Hà Nội. Mỗi lần có dịp đến Hà Nội vào mùa thu, nhiều người dành thời gian đi tìm mua cốm, để lưu giữ một điều gì đó rất riêng của Hà Nội. Cốm Vòng (cốm làng Vòng) Hà Nội thể hiện cái chất thanh lịch, đậm đà bản sắc người dân Thủ đô.

Mỗi du khách đến với Hà Nội khi thu về đều thích thú thưởng thức món cốm gạo xanh thắm, thơm ngon mùi gạo non.

Mỗi du khách đến với Hà Nội khi thu về đều thích thú thưởng thức món cốm gạo xanh thắm, thơm ngon mùi gạo non.

Chuyện từ những ngày xa xưa về cốm làng Vòng

Theo các bậc cao niên kể lại, cốm làng Vòng bắt đầu từ cách đây cả ngàn năm. Một hôm, khi sữa lúa bắt đầu đọng hình và cây lúa uốn câu thì chợt trời mưa bão tầm tã. Đê vỡ, nước sông tràn vào, nhấn chìm đồng ruộng trong nước sâu. Khắp nơi mất mùa, đi kém rập rình, than khóc vang trời. Những người không nỡ để công sức bao tháng ngày của mình bị đổ hết đi, họ liền ra các ruộng lúa đã ngã rạp, mò lấy những bông lúa non, về đem rang khô ăn dần chống đói.

Cốm làng Vòng nổi tiếng tứ phương bởi màu cốm xanh mát, hạt cốm dẻo, ăn có vị ngọt, thơm mùi sữa của lúa nếp non.

Cốm làng Vòng nổi tiếng tứ phương bởi màu cốm xanh mát, hạt cốm dẻo, ăn có vị ngọt, thơm mùi sữa của lúa nếp non.

Thật may là thành phẩm có phần bất đắc dĩ đó không những cứu nạn cả làng mà còn có vị rất hấp dẫn, ngọt ngọt, dẻo dẻo lại thơm lạ thơm lùng. Vì thế, mỗi năm khi lúa bắt đầu tròn hạt, người dân làng Vòng lại cắt lúa về để "ăn lai rai".

Mùa cốm về trên Hà Nội

Cốm là món quà thiên nhiên ban tặng người nông dân, là món quà của lúa non được kết tinh hương vị đất trời và sương sớm. Mỗi một hạt cốm dẻo lại mang trong mình hưỡng sữa non thanh mát, và thơm phức đến độ, chỉ đi qua một gánh cốm rong là đã thấy đưa về thứ mùi nhẹ nhàng, thanh tao.

Để có được những hạt cốm làng Vòng thơm dẻo, người làm cốm phải rất công phu và tỉ mỉ. Ảnh: mytour

Để có được những hạt cốm làng Vòng thơm dẻo, người làm cốm phải rất công phu và tỉ mỉ. Ảnh: mytour

Cuối hè đầu thu, khi hương hoa sữa đi khắp ngõ ngách báo hiệu thu về cũng là lúc người ta rục rịch làm cốm. Làng cốm Vòng lại rộn rã hơn bao ngày khi người ta xát vỏ, đãi trấu, người ta giã cốm thình thịch, có khi đến khuya vẫn chưa nghỉ tay để cho sáng sớm có gánh cốm thơm, dẻo hơi ấm, trao tận tay những con người đang mòn mỏi đợi thu về trong sắc cốm xanh mát.

Cốm làng Vòng giã xong thì đến công đoạn sàng sẩy và cho vào trong các thúng con để mang đi bán ở các phố. Ảnh: congluan

Cốm làng Vòng giã xong thì đến công đoạn sàng sẩy và cho vào trong các thúng con để mang đi bán ở các phố. Ảnh: congluan

Qua nhiều năm biến động, phát triển, người dân không những biết làm ra hạt cốm ngon, mà còn biết làm cho món ăn thêm dẻo, thêm xanh, thêm thơm. Danh hiệu cốm làng Vòng ngày càng lan rộng ra khắp nơi, trở thành cái tên gắn liền với tuổi thơ biết bao con người Hà Nội.

Ăn cốm tươi đúng kiểu là phải nhẹ nhàng dùng 5 đầu ngón tay nhón một ít rồi bỏ vào miệng rồi từ từ thưởng thức để cảm nhận cái dẻo dẻo, thơm thơm khi nhai và vị ngọt lan dần trong khoang miệng. Ảnh: @giahuy_dinh

Ăn cốm tươi đúng kiểu là phải nhẹ nhàng dùng 5 đầu ngón tay nhón một ít rồi bỏ vào miệng rồi từ từ thưởng thức để cảm nhận cái dẻo dẻo, thơm thơm khi nhai và vị ngọt lan dần trong khoang miệng. Ảnh: @giahuy_dinh

Món ngon từ hạt cốm Hà Nội

Dân ta rất sáng tạo, có từ hạt cốm nhỏ nhắn mà làm được biết bao món ngon. Dù rằng quá trình công nghiệp hóa đã mang đến bao món xa hoa nhưng cốm chả bao giờ lo bị mất vị thế, vì cốm dường như luôn đi kèm với những món ăn nổi tiếng.

Cốm là thứ quà không dành cho người “sống gấp” hay kẻ “ăn thùng uống vại”. Thưởng thức cốm làng Vòng cũng là một sự tinh tế

Cốm là thứ quà không dành cho người “sống gấp” hay kẻ “ăn thùng uống vại”. Thưởng thức cốm làng Vòng cũng là một sự tinh tế

Chả cốm - món này hợp với đủ thứ, kẹp bánh mì, ăn cùng bún phở, làm cùng bún đậu. Chả cốm ngon thấy từng hạt cốm nấp trong mình chả, xen lẫn thớ thịt giã trắng hồng là một màu xanh ngọc biếc.

Nguyên liệu cốm có chất lượng thế nào, cốm già hay non, thịt lợn làm chả ngon hay dở sẽ quyết định hương vị của món ăn này. Ảnh: Ducan Kitchen

Nguyên liệu cốm có chất lượng thế nào, cốm già hay non, thịt lợn làm chả ngon hay dở sẽ quyết định hương vị của món ăn này. Ảnh: Ducan Kitchen

Đến mùa cốm thì chắc chắn không thể bỏ qua món cốm xào. Người xào cốm có thể xào nhiều cách khác nhau, với nước đường, với nước cốt dừa, có cho thêm hoặc không thêm vani. Tuy nhiên, cốm xào ngon còn có chút vị cốt dừa nhẹ trên nền vị cốm chủ đạo.

Cốm xào nếu được làm bằng cốm tươi cho ra vị khác hẳn. Ảnh: banhcomxuanay

Cốm xào nếu được làm bằng cốm tươi cho ra vị khác hẳn. Ảnh: banhcomxuanay

Nhắc tới bánh cốm thì phải là bánh cốm Hà Nội mới đúng vị, mới đậm hương vị cốm non Hà thành. Nét hấp dẫn ở những chiếc bánh cốm Hà Nội là khi đến tay thượng khách vẫn có mùi cốm mới, dẻo và thơm.

món bánh cốm đã bao năm nay đều nằm trong mâm sính lễ ăn hỏi mà gia đình nhà trai mang tới hỏi cưới nhà gái. Bánh cốm mang biểu tượng no đủ, hạnh phúc hôn nhân bền lâu nên chúng đều được làm tỉ mì và chỉn chu.

món bánh cốm đã bao năm nay đều nằm trong mâm sính lễ ăn hỏi mà gia đình nhà trai mang tới hỏi cưới nhà gái. Bánh cốm mang biểu tượng no đủ, hạnh phúc hôn nhân bền lâu nên chúng đều được làm tỉ mì và chỉn chu.

Hình vuông tượng trưng cho đất, màu xanh tượng trưng cho hương vị đồng nội, nhân dừa đậu xanh ngọt ngào như tình cảm của người dân Hà Nội gửi đến với du khách. Món bánh này cùng với sự hoà quyện trong ý nghĩa của nó thực sự xứng đáng được coi là một trong những đặc sản Hà Nội làm quà đáng được coi trọng và giữ gìn nhất.

Bên cạnh đó, còn một món cốm rất ít người biết là bánh cốm mốc. Nó rất giống với cốm xào nhưng lại có… thịt sợi như ruốc. Món bánh cốm này giờ chỉ còn rất ít người Hà Nội biết và nhớ đến, thậm chí nhiều người còn chưa bao giờ nghe tên. Vị cốm thơm, dạt cốm dẻo săn, điểm những sợi thịt chìm trong thớ bánh hơn đậm. Vị đậm của thịt “phanh” bớt vị ngọt của cốm đường khiến cho món ăn nền nã hơn hẳn.

Bánh cốm mốc của nghệ nhân Ánh Tuyết

Bánh cốm mốc của nghệ nhân Ánh Tuyết

Ngày nay, xã hội càng phát triển, đời sống của nhân dân ngày càng được nâng cao. Chúng ta có điều kiện được thưởng thức nhiều món ăn ngon hơn. Thật đáng tiếc nếu trong những ngày thu ta không nghe thấy những tiếng rao bán cốm trên mỗi con phố Hà Nội. Bên trong những gánh hàng ấy là cốm – một “món quà của lúa non”.

Cốm làng Vòng thơm nồng nàn hương thu Hà Nội. Ảnh: bytuong

Cốm làng Vòng thơm nồng nàn hương thu Hà Nội. Ảnh: bytuong

Dù thế nào đi chăng nữa thì cốm làng Vòng luôn là món quà thiên nhiên ban tặng người nông dân, và món quà ấy vẫn giữ nguyên thứ hương của mùa thu Hà Nội xưa mà khiến bất cứ một người con đất Hà thành nào khi đi thì nhớ, khi về thì thương.

Bài liên quan

Bánh Trung thu trên thế giới có gì đặc sắc?
Bánh Trung thu trên thế giới có gì đặc sắc?
14/09/2021 Văn hóa

Mâm bánh Trung thu hàng năm ở Việt Nam thường có mặt bánh nướng, bánh dẻo. Vậy Bánh Trung thu ở những quốc gia khác có gì lạ?

Lisa (Black Pink) mang văn hóa Thái vào MV Lalisa thế nào?
Lisa (Black Pink) mang văn hóa Thái vào MV Lalisa thế nào?
10/09/2021 Văn hóa

MV Lalisa của Lisa đạt hơn 30 triệu lượt xem sau 5 giờ công bố. Người đẹp cũng khéo léo lồng ghép văn hóa Thái Lan vào MV triệu view này của mình.

Những lễ hội truyền thống rực rỡ khắp Nepal
Những lễ hội truyền thống rực rỡ khắp Nepal
09/09/2021 Văn hóa

Nepal đang trở thành một điểm đến thu hút khách du lịch. Ngoài những địa điểm thú vị và cảnh quan hùng vĩ, những lễ hội truyền thống ở đây cũng vô cùng đặc sắc.

Cốm Hà Nội làm người ta 'khi đi thì nhớ, khi về thì thương'
Cốm Hà Nội làm người ta 'khi đi thì nhớ, khi về thì thương'
08/09/2021 Văn hóa

Nói đến văn hóa ẩm thực Hà Nội, những người am hiểu chắc chắn sẽ nói đến cốm như một điều rất tự nhiên, như một "gương mặt đại diện" thân thương.

Bà Nà là gì? Vì sao có tên gọi Bà Nà Hills?
Bà Nà là gì? Vì sao có tên gọi Bà Nà Hills?
08/09/2021 Văn hóa

Bà Nà Hill là một trong những khu du lịch nổi tiếng ở khu vực Đà Nẵng, được du khách trong và ngoài nước yêu thích. Vậy "Bà Nà" là gì?

Truyền thuyết cửu vĩ hồ và những chuyện thú vị ít người biết
Truyền thuyết cửu vĩ hồ và những chuyện thú vị ít người biết
06/09/2021 Văn hóa

Cửu vĩ hồ thường được gọi là cáo chín đuôi hay hồ ly chín đuôi, là một trong những hình dạng tiêu biểu nhất của loài hồ ly tinh.

Cách 'trả thù' hành khách của tiếp viên hàng không
Cách 'trả thù' hành khách của tiếp viên hàng không
05/09/2021 Văn hóa

Cách tiếp viên hàng không giao tiếp, xưng hô, phục vụ đồ uống phần nào có thể đánh giá thái độ của họ đối với các hành khách.

Tìm hiểu nhà ngói cổ ở đồng bằng Bắc Bộ
Tìm hiểu nhà ngói cổ ở đồng bằng Bắc Bộ
05/09/2021 Văn hóa

Mô hình nhà ngói cổ có lịch sử lâu đời, mang đặc trưng văn hóa Phương đông và thể hiện được phần nào nếp sống, phong cách sinh hoạt của người dân đồng bằng Bắc Bộ.

Tục uống tro cốt người chết của bộ tộc cổ ở Amazon
Tục uống tro cốt người chết của bộ tộc cổ ở Amazon
03/09/2021 Văn hóa

Bộ tộc Yanomami ở những cánh rừng Amazon khiến cả thế giới kinh ngạc, khi họ duy trì tập tục... uống tro cốt người chết qua một món súp.

Khám phá những 'ngôi chùa mang tên các Bà' ở Hà Nội
Khám phá những 'ngôi chùa mang tên các Bà' ở Hà Nội
02/09/2021 Văn hóa

Có nhiều ngôi chùa mang tên các Bà ở Hà Nội hàm chứa nhiều ý nghĩa, câu chuyện lịch sử. Mời bạn tham khảo cùng chúng tôi.

Loạt ảnh đẹp về ngày Quốc khánh những năm qua
Loạt ảnh đẹp về ngày Quốc khánh những năm qua
02/09/2021 Văn hóa

Bối dịch bệnh khiến việc tổ chức ngày lễ Quốc khánh gặp nhiều hạn chế, nhưng sắc cờ đỏ trong mỗi chúng ta vẫn rực rỡ, đầy hi vọng về một tương lai tươi sáng.

Nghệ thuật điểm thúy tinh xảo bậc nhất ở Trung Quốc
Nghệ thuật điểm thúy tinh xảo bậc nhất ở Trung Quốc
01/09/2021 Văn hóa

Điểm thúy là các kỹ thuật thủ công cao siêu mà trong lịch sử ghi nhận, chưa có trang sức hay châu báu trên thế giới nào sao chép được.

Phong tục khuyến khích đàn ông vào phòng phụ nữ lúc đêm muộn
Phong tục khuyến khích đàn ông vào phòng phụ nữ lúc đêm muộn
01/09/2021 Văn hóa

Phong tục Yobai xưa ở Nhật từng khuyến khích nam nhân "hẹn hò" phụ nữ tại phòng riêng khi đêm xuống. Tuy nhiên, Yobai cũng vô tình tiếp tay cho yêu râu xanh.

Danh tướng Việt uống rượu bằng mũi, giỏi ngoại ngữ nhất lịch sử
Danh tướng Việt uống rượu bằng mũi, giỏi ngoại ngữ nhất lịch sử
31/08/2021 Văn hóa

Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật là danh tướng Việt học rộng, hiểu nhiều, giỏi ngoại ngữ, tinh thông âm luật, có tài ngoại giao và uống rượu bằng mũi.

Có gì sau những 'tứ hợp viện' cổ xưa ở Bắc Kinh?
Có gì sau những 'tứ hợp viện' cổ xưa ở Bắc Kinh?
30/08/2021 Văn hóa

Tứ hợp viện - kiểu nhà, cung đình thường thấy trên phim cổ trang - không chỉ là kiến trúc tiêu biểu của Bắc Kinh mà còn là đại diện cho phía Bắc Trung Quốc.

Rượu trong văn hóa Việt Nam
Rượu trong văn hóa Việt Nam
30/08/2021 Văn hóa

Văn hóa rượu của Việt Nam đã có từ lâu, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tìm hiểu về văn hóa rượu cũng chính là con đường đi khám phá nền văn hóa nước nhà.

Búp bê tóc tự dài suốt 100 năm ở Nhật Bản
Búp bê tóc tự dài suốt 100 năm ở Nhật Bản
30/08/2021 Văn hóa

Vẫn không ai có thể đưa ra lời giải cho hiện tượng búp bê tóc tự dài tại Nhật Bản này, từ đó xung quanh búp bê sinh ra nhiều câu chuyện kì dị khác.

Vẻ đẹp vĩnh hằng của nghệ thuật khảm trai
Vẻ đẹp vĩnh hằng của nghệ thuật khảm trai
29/08/2021 Văn hóa

Nghệ thuật khảm trai từng là nghề độc quyền ở Đông Dương. Đến nay, ngành nghề độc đáo này vẫn được nhiều làng nghề tổ truyền lưu giữ.

Nguồn gốc của sushi không phải từ Nhật Bản?
Nguồn gốc của sushi không phải từ Nhật Bản?
28/08/2021 Văn hóa

Nói đến ẩm thực Nhật Bản, không thể bỏ qua sushi. Tuy vậy, nguồn gốc của sushi lại không đến từ Nhật ở giai đoạn sơ khai nhất của món này.