• Click để copy

Cốm Hà Nội làm người ta 'khi đi thì nhớ, khi về thì thương'

Nói đến văn hóa ẩm thực Hà Nội, những người am hiểu chắc chắn sẽ nói đến cốm như một điều rất tự nhiên, như một "gương mặt đại diện" thân thương.

Chủ đề: Nhớ Hà Nội

Cốm là một trong những đặc sản của mùa thu Hà Nội. Mỗi lần có dịp đến Hà Nội vào mùa thu, nhiều người dành thời gian đi tìm mua cốm, để lưu giữ một điều gì đó rất riêng của Hà Nội. Cốm Vòng (cốm làng Vòng) Hà Nội thể hiện cái chất thanh lịch, đậm đà bản sắc người dân Thủ đô.

Mỗi du khách đến với Hà Nội khi thu về đều thích thú thưởng thức món cốm gạo xanh thắm, thơm ngon mùi gạo non.

Mỗi du khách đến với Hà Nội khi thu về đều thích thú thưởng thức món cốm gạo xanh thắm, thơm ngon mùi gạo non.

Chuyện từ những ngày xa xưa về cốm làng Vòng

Theo các bậc cao niên kể lại, cốm làng Vòng bắt đầu từ cách đây cả ngàn năm. Một hôm, khi sữa lúa bắt đầu đọng hình và cây lúa uốn câu thì chợt trời mưa bão tầm tã. Đê vỡ, nước sông tràn vào, nhấn chìm đồng ruộng trong nước sâu. Khắp nơi mất mùa, đi kém rập rình, than khóc vang trời. Những người không nỡ để công sức bao tháng ngày của mình bị đổ hết đi, họ liền ra các ruộng lúa đã ngã rạp, mò lấy những bông lúa non, về đem rang khô ăn dần chống đói.

Cốm làng Vòng nổi tiếng tứ phương bởi màu cốm xanh mát, hạt cốm dẻo, ăn có vị ngọt, thơm mùi sữa của lúa nếp non.

Cốm làng Vòng nổi tiếng tứ phương bởi màu cốm xanh mát, hạt cốm dẻo, ăn có vị ngọt, thơm mùi sữa của lúa nếp non.

Thật may là thành phẩm có phần bất đắc dĩ đó không những cứu nạn cả làng mà còn có vị rất hấp dẫn, ngọt ngọt, dẻo dẻo lại thơm lạ thơm lùng. Vì thế, mỗi năm khi lúa bắt đầu tròn hạt, người dân làng Vòng lại cắt lúa về để "ăn lai rai".

Mùa cốm về trên Hà Nội

Cốm là món quà thiên nhiên ban tặng người nông dân, là món quà của lúa non được kết tinh hương vị đất trời và sương sớm. Mỗi một hạt cốm dẻo lại mang trong mình hưỡng sữa non thanh mát, và thơm phức đến độ, chỉ đi qua một gánh cốm rong là đã thấy đưa về thứ mùi nhẹ nhàng, thanh tao.

Để có được những hạt cốm làng Vòng thơm dẻo, người làm cốm phải rất công phu và tỉ mỉ. Ảnh: mytour

Để có được những hạt cốm làng Vòng thơm dẻo, người làm cốm phải rất công phu và tỉ mỉ. Ảnh: mytour

Cuối hè đầu thu, khi hương hoa sữa đi khắp ngõ ngách báo hiệu thu về cũng là lúc người ta rục rịch làm cốm. Làng cốm Vòng lại rộn rã hơn bao ngày khi người ta xát vỏ, đãi trấu, người ta giã cốm thình thịch, có khi đến khuya vẫn chưa nghỉ tay để cho sáng sớm có gánh cốm thơm, dẻo hơi ấm, trao tận tay những con người đang mòn mỏi đợi thu về trong sắc cốm xanh mát.

Cốm làng Vòng giã xong thì đến công đoạn sàng sẩy và cho vào trong các thúng con để mang đi bán ở các phố. Ảnh: congluan

Cốm làng Vòng giã xong thì đến công đoạn sàng sẩy và cho vào trong các thúng con để mang đi bán ở các phố. Ảnh: congluan

Qua nhiều năm biến động, phát triển, người dân không những biết làm ra hạt cốm ngon, mà còn biết làm cho món ăn thêm dẻo, thêm xanh, thêm thơm. Danh hiệu cốm làng Vòng ngày càng lan rộng ra khắp nơi, trở thành cái tên gắn liền với tuổi thơ biết bao con người Hà Nội.

Ăn cốm tươi đúng kiểu là phải nhẹ nhàng dùng 5 đầu ngón tay nhón một ít rồi bỏ vào miệng rồi từ từ thưởng thức để cảm nhận cái dẻo dẻo, thơm thơm khi nhai và vị ngọt lan dần trong khoang miệng. Ảnh: @giahuy_dinh

Ăn cốm tươi đúng kiểu là phải nhẹ nhàng dùng 5 đầu ngón tay nhón một ít rồi bỏ vào miệng rồi từ từ thưởng thức để cảm nhận cái dẻo dẻo, thơm thơm khi nhai và vị ngọt lan dần trong khoang miệng. Ảnh: @giahuy_dinh

Món ngon từ hạt cốm Hà Nội

Dân ta rất sáng tạo, có từ hạt cốm nhỏ nhắn mà làm được biết bao món ngon. Dù rằng quá trình công nghiệp hóa đã mang đến bao món xa hoa nhưng cốm chả bao giờ lo bị mất vị thế, vì cốm dường như luôn đi kèm với những món ăn nổi tiếng.

Cốm là thứ quà không dành cho người “sống gấp” hay kẻ “ăn thùng uống vại”. Thưởng thức cốm làng Vòng cũng là một sự tinh tế

Cốm là thứ quà không dành cho người “sống gấp” hay kẻ “ăn thùng uống vại”. Thưởng thức cốm làng Vòng cũng là một sự tinh tế

Chả cốm - món này hợp với đủ thứ, kẹp bánh mì, ăn cùng bún phở, làm cùng bún đậu. Chả cốm ngon thấy từng hạt cốm nấp trong mình chả, xen lẫn thớ thịt giã trắng hồng là một màu xanh ngọc biếc.

Nguyên liệu cốm có chất lượng thế nào, cốm già hay non, thịt lợn làm chả ngon hay dở sẽ quyết định hương vị của món ăn này. Ảnh: Ducan Kitchen

Nguyên liệu cốm có chất lượng thế nào, cốm già hay non, thịt lợn làm chả ngon hay dở sẽ quyết định hương vị của món ăn này. Ảnh: Ducan Kitchen

Đến mùa cốm thì chắc chắn không thể bỏ qua món cốm xào. Người xào cốm có thể xào nhiều cách khác nhau, với nước đường, với nước cốt dừa, có cho thêm hoặc không thêm vani. Tuy nhiên, cốm xào ngon còn có chút vị cốt dừa nhẹ trên nền vị cốm chủ đạo.

Cốm xào nếu được làm bằng cốm tươi cho ra vị khác hẳn. Ảnh: banhcomxuanay

Cốm xào nếu được làm bằng cốm tươi cho ra vị khác hẳn. Ảnh: banhcomxuanay

Nhắc tới bánh cốm thì phải là bánh cốm Hà Nội mới đúng vị, mới đậm hương vị cốm non Hà thành. Nét hấp dẫn ở những chiếc bánh cốm Hà Nội là khi đến tay thượng khách vẫn có mùi cốm mới, dẻo và thơm.

món bánh cốm đã bao năm nay đều nằm trong mâm sính lễ ăn hỏi mà gia đình nhà trai mang tới hỏi cưới nhà gái. Bánh cốm mang biểu tượng no đủ, hạnh phúc hôn nhân bền lâu nên chúng đều được làm tỉ mì và chỉn chu.

món bánh cốm đã bao năm nay đều nằm trong mâm sính lễ ăn hỏi mà gia đình nhà trai mang tới hỏi cưới nhà gái. Bánh cốm mang biểu tượng no đủ, hạnh phúc hôn nhân bền lâu nên chúng đều được làm tỉ mì và chỉn chu.

Hình vuông tượng trưng cho đất, màu xanh tượng trưng cho hương vị đồng nội, nhân dừa đậu xanh ngọt ngào như tình cảm của người dân Hà Nội gửi đến với du khách. Món bánh này cùng với sự hoà quyện trong ý nghĩa của nó thực sự xứng đáng được coi là một trong những đặc sản Hà Nội làm quà đáng được coi trọng và giữ gìn nhất.

Bên cạnh đó, còn một món cốm rất ít người biết là bánh cốm mốc. Nó rất giống với cốm xào nhưng lại có… thịt sợi như ruốc. Món bánh cốm này giờ chỉ còn rất ít người Hà Nội biết và nhớ đến, thậm chí nhiều người còn chưa bao giờ nghe tên. Vị cốm thơm, dạt cốm dẻo săn, điểm những sợi thịt chìm trong thớ bánh hơn đậm. Vị đậm của thịt “phanh” bớt vị ngọt của cốm đường khiến cho món ăn nền nã hơn hẳn.

Bánh cốm mốc của nghệ nhân Ánh Tuyết

Bánh cốm mốc của nghệ nhân Ánh Tuyết

Ngày nay, xã hội càng phát triển, đời sống của nhân dân ngày càng được nâng cao. Chúng ta có điều kiện được thưởng thức nhiều món ăn ngon hơn. Thật đáng tiếc nếu trong những ngày thu ta không nghe thấy những tiếng rao bán cốm trên mỗi con phố Hà Nội. Bên trong những gánh hàng ấy là cốm – một “món quà của lúa non”.

Cốm làng Vòng thơm nồng nàn hương thu Hà Nội. Ảnh: bytuong

Cốm làng Vòng thơm nồng nàn hương thu Hà Nội. Ảnh: bytuong

Dù thế nào đi chăng nữa thì cốm làng Vòng luôn là món quà thiên nhiên ban tặng người nông dân, và món quà ấy vẫn giữ nguyên thứ hương của mùa thu Hà Nội xưa mà khiến bất cứ một người con đất Hà thành nào khi đi thì nhớ, khi về thì thương.

Bài liên quan

Đi chùa Hà cầu duyên như thế nào? Cần lưu ý những gì?
Đi chùa Hà cầu duyên như thế nào? Cần lưu ý những gì?
27/05/2022 Văn hóa

Đi chùa Hà khi đi lẻ bóng khi về có đôi là câu nói được các bạn trẻ truyền tai nhau. Vì thế, đây là ngôi chùa cầu duyên được nhiều bạn trẻ lui tới.

Những cấm kỵ khi du lịch nước ngoài, phải nắm để không 'hớ'
Những cấm kỵ khi du lịch nước ngoài, phải nắm để không 'hớ'
25/05/2022 Văn hóa

Những điều cấm kỵ khi du lịch nước ngoài được xuất phát từ văn hóa tại chính quốc gia mà bạn sẽ đặt chân đến, nên nắm rõ để trở thành du khách văn minh.

Ngày tỏ tình 20/5 ở Trung Quốc từ đâu mà có?
Ngày tỏ tình 20/5 ở Trung Quốc từ đâu mà có?
20/05/2022 Văn hóa

Ngày tỏ tình ở Trung Quốc là ngày 20/5, nhưng vì sao họ lại chọn ngày này - bạn đã biết chưa? Hãy cùng chúng tôi khám phá nhé.

In hoa văn bằng sáp ong ở Hoài Khao: Nét đẹp văn hoá đến từ sự đoàn kết cộng đồng
In hoa văn bằng sáp ong ở Hoài Khao: Nét đẹp văn hoá đến từ sự đoàn kết cộng đồng
20/05/2022 Văn hóa

Với những ống tre, ống giang, việc in hoa văn bằng sáp ong trên vải không chỉ là một nét đẹp văn hoá truyền thống mà còn ẩn chứa câu chuyện về sự đoàn kết cộng đồng hết sức đặc sắc của người dân Dao Tiền tại xã Hoài Khao, huyện Nguyên Bình, Cao Bằng.

3 điểm du lịch Hà Nam gắn với văn học, nên đi để mở mang thêm
3 điểm du lịch Hà Nam gắn với văn học, nên đi để mở mang thêm
13/05/2022 Văn hóa

Nếu bạn là người yêu thơ ca, văn học thì khi có dịp du lịch Hà Nam, đây là những điểm đến nên thơ, thú vị mà bạn nên khám phá.

10 điều luật kì lạ ở Nhật Bản không mấy người biết
10 điều luật kì lạ ở Nhật Bản không mấy người biết
24/04/2022 Văn hóa

Những điều luật kì lạ ở Nhật Bản sau sẽ làm người yêu du lịch "sốc": không được ép uống rượu, có thể bị bỏ tù nếu mang bộ đàm từ nước khác sang...

5 con giáp phát tài vào tháng 4 âm lịch: Bạn có trong số này không?
5 con giáp phát tài vào tháng 4 âm lịch: Bạn có trong số này không?
21/04/2022 Văn hóa

Tháng 4 âm lịch sắp tới, đây là những con giáp có tài vận dồi dào, có khả năng phất lên nhanh chóng, dễ thành đại gia. Cùng tìm hiểu nhé.

'Đặc sản HANU' là gì mà sinh viên Hà Nội yêu thích như vậy?
'Đặc sản HANU' là gì mà sinh viên Hà Nội yêu thích như vậy?
14/04/2022 Văn hóa

Khu vực Đại học Hà Nội (HANU) từ lâu đã nổi tiếng là thiên đường ẩm thực của sinh viên, học sinh Thanh Xuân. Nơi đây có gì hấp dẫn?

Điền tử đầu là gì, sao phi tần triều Thanh đều muốn có?
Điền tử đầu là gì, sao phi tần triều Thanh đều muốn có?
12/04/2022 Văn hóa

Điền tử đầu là một trong những loại trang sức tiêu biểu của phụ nữ quý tộc nhà Thanh. Bài viết dưới đây sẽ cho bạn cái nhìn tổng quan hơn về vật này.

Bí ẩn hiếm ai biết về cặp sư tử đồng trong Tử Cấm Thành
Bí ẩn hiếm ai biết về cặp sư tử đồng trong Tử Cấm Thành
11/04/2022 Văn hóa

Trong khi các cặp sư tử khác ở Tử Cấm Thành đều được mạ vàng, riêng cặp sư tử đồng nọ vẫn giữ nguyên chất liệu ban đầu. Vì sao lại thế?

Tháng 4 này, có 5 con giáp 'lên đời' trong công việc, tài chính
Tháng 4 này, có 5 con giáp 'lên đời' trong công việc, tài chính
09/04/2022 Văn hóa

Giai đoạn từ Rằm tháng 3 âm lịch (15/4 dương lịch) đến giữa năm, 5 con giáp này sẽ đón nhận nhiều thay đổi tích cực trong sự nghiệp, tài chính.

Giỗ tổ Hùng Vương 2022: Đây là giỗ vị vua nào trong 18 đời vua Hùng?
Giỗ tổ Hùng Vương 2022: Đây là giỗ vị vua nào trong 18 đời vua Hùng?
09/04/2022 Văn hóa

Giỗ tổ Hùng Vương 2022, đa số người lao động được nghỉ hết thứ Hai (11/4). Vậy, đây là giỗ của vị vua nào trong 18 đời vua Hùng?

Người Nhật có lịch sự không: Đích thân người Nhật 'khui' sự thật
Người Nhật có lịch sự không: Đích thân người Nhật 'khui' sự thật
07/04/2022 Văn hóa

Câu hỏi "Người Nhật có lịch sự không?" được trả lời rằng: "Nếu thuộc bất kỳ sắc tộc châu Á nào, bạn có thể đối diện với phân biệt chủng tộc và sự thô lỗ".

Gọi Thailand là 'Thái Lan' thay vì 'Thái Quốc': Lý do là gì?
Gọi Thailand là 'Thái Lan' thay vì 'Thái Quốc': Lý do là gì?
07/04/2022 Văn hóa

Trên diễn đàn hỏi đáp lớn Quora, có thắc mắc rằng vì sao nước ta gọi Thailand là "Thái Lan" mà không phải là "Thái Quốc" (tương tự như Hàn Quốc).

4 cấm kỵ trang phục ở một số quốc gia: Vi phạm điều 1 sẽ bị phạt nặng
4 cấm kỵ trang phục ở một số quốc gia: Vi phạm điều 1 sẽ bị phạt nặng
06/04/2022 Văn hóa

Bikini, áo dây, váy ngắn... tưởng chừng như rất bình thường lại nằm trong danh sách cấm kỵ trang phục ở một số điểm đến nổi tiếng này.

Người nước ngoài 'khui' điều tối kỵ ở Nhật Bản: Lý do gây rùng mình
Người nước ngoài 'khui' điều tối kỵ ở Nhật Bản: Lý do gây rùng mình
06/04/2022 Văn hóa

Hóa ra, điều này lại được xem là tối kỵ ở Nhật Bản, và cách hành xử này lại khác với nhiều người Việt Nam. Đó là gì? Cùng chúng tôi khám phá nhé.

Văn khấn Giỗ Tổ Hùng Vương 2022 chi tiết nhất
Văn khấn Giỗ Tổ Hùng Vương 2022 chi tiết nhất
04/04/2022 Văn hóa

Giỗ Tổ Hùng Vương 2022 sẽ rơi vào cuối tuần này. Bạn đã chuẩn bị đủ mâm cúng, văn khấn chưa? Mời tham khảo bài viết sau để nắm rõ thông tin.

5 món ăn nên có trong ngày Giỗ Tổ Hùng Vương 2022
5 món ăn nên có trong ngày Giỗ Tổ Hùng Vương 2022
04/04/2022 Văn hóa

Giỗ Tổ Hùng Vương 2022 này, bạn nên có món gì trên mâm cúng tại gia để tỏ lòng thành kính? Cùng chúng tôi tìm hiểu ngay để chuẩn bị tốt hơn.

Cúng Giỗ Tổ Hùng Vương 2022 tại nhà cần những gì?
Cúng Giỗ Tổ Hùng Vương 2022 tại nhà cần những gì?
03/04/2022 Văn hóa

Giỗ Tổ Hùng Vương 2022 nhằm ngày thứ mấy, được nghỉ bao nhiêu lâu và cúng Giỗ Tổ Hùng Vương 2022 tại nhà cần những gì? Mời bạn tham khảo