Du lịch Đà Nẵng và những biện pháp để phục hồi trước ảnh hưởng do Covid-19

Với việc chuẩn bị để có tên trong 5 điểm đến thí điểm đầu tiên trong việc đón khách du lịch quốc tế, Đà Nẵng đã thể hiện mong muốn mạnh mẽ từng bước khôi phục hoạt động du lịch trong nước và quốc tế

Lời toà soạn: Là sự kiện lớn của ngành du lịch, Hội thảo Du lịch Việt Nam 2021 thành công với nhiều ý kiến trao đổi, đánh giá tác động của dịch bệnh Covid-19 đến ngành du lịch, cơ hội và thách thức đặt ra đối với du lịch Việt Nam giai đoạn “hậu Covid”.

Diễn ra trong 1 ngày, bên cạnh những ý kiến trao đổi, tham luận tại Hội thảo, còn có nhiều kiến giải, góc nhìn có giá trị được nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nhà quản lý, các hiệp hội, doanh nghiệp du lịch gửi tới.

Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu tới độc giả chuyên đề "Du lịch Việt Nam phục hồi và phát triển" là tập hợp các phát biểu, tham luận, bài viết trong tài liệu hội thảo do ban biên tập nội dung của Uỷ ban Văn hoá - Giáo dục của Quốc hội phối hợp với Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch thực hiện.

Dưới đây là phần thứ hai của bài viết THỰC TẾ XÂY DỰNG VÀ TRIỂN KHAI THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH, CƠ CHẾ ĐẶC THÙ CỦA ĐỊA PHƯƠNG TRONG THU HÚT ĐẦU TƯ, PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÀ ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ của ông Lê Trung Chinh - Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng liên quan đến những biện pháp để phục hồi và phát triển du lịch Đà Nẵng.

THỰC TẾ XÂY DỰNG VÀ TRIỂN KHAI THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH, CƠ CHẾ ĐẶC THÙ CỦA ĐỊA PHƯƠNG TRONG THU HÚT ĐẦU TƯ, PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÀ ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ

Lê Trung Chinh - Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng

Những chính sách đã giúp du lịch Đà Nẵng có bước phát triển đột phá

3. Ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 đối với ngành du lịch Đà Nẵng và những ứng phó của thành phố Đà Nẵng nhằm từng bước khôi phục ngành du lịch

Đại dịch COVID-19 được xem là cuộc khủng hoảng về kinh tế và sức khỏe với những tác động tàn phá của nó đối với các quốc gia đang phát triển, đặc biệt đối với những quốc gia phụ thuộc lớn vào ngành du lịch. Nỗ lực kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ người dân, theo đó, Chính phủ đã thực hiện các chính sách liên quan đến việc cách ly, đóng cửa đã làm hạn chế việc di chuyển trong nước và quốc tế. Việc hạn chế đi du lịch quốc tế đã dẫn đến sự sụt giảm trong hoạt động du lịch. Số lượng khách du lịch quốc tế giảm 74% vào năm 2020 so với năm trước; đặc biệt ở nhiều nước đang phát triển, lượng khách đến đã giảm 80-90%. Đáng chú ý hơn, đầu năm 2021, ở hầu hết các điểm đến, với mức giảm trung bình trên toàn cầu là 88% so với mức trước đại dịch. Tuy nhiên, những tác động gián tiếp của sự suy giảm này thậm chí còn tàn khốc hơn vì lao động và vốn vẫn chưa được sử dụng và sự thiếu hụt nhu cầu đối với hàng hóa và dịch vụ trung gian có tác động ngược dòng tiêu cực đến nhiều ngành (UNCTAD, 2021).

Chuyến bay đầu tiên chở du khách quốc tế đến Việt Nam trong chương trình thí điểm đón du khách quốc tế đã hạ cánh an toàn lúc 15h55 ngày 17/11/2021 tại Đà Nẵng. (Ảnh: VNA).

Chuyến bay đầu tiên chở du khách quốc tế đến Việt Nam trong chương trình thí điểm đón du khách quốc tế đã hạ cánh an toàn lúc 15h55 ngày 17/11/2021 tại Đà Nẵng. (Ảnh: VNA).

3.1. Tác động của đại dịch COVID-19 đến ngành du lịch Đà Nẵng

Trong bối cảnh du lịch thế giới tăng trưởng chậm lại, du lịch Việt Nam nói chung và du lịch của Đà Nẵng cũng không nằm ngoài xu hướng này; hoạt động du lịch của thành phố đã gần 2 năm chịu thiệt hại nặng nề do dịch bệnh, 90% doanh nghiệp du lịch đã tạm dừng hoạt động, 80% tương đương với khoảng 42.000 lao động trực tiếp ngành du lịch và hàng trăm ngàn lao động gián tiếp liên quan du lịch đã và đang thất nghiệp. Nhóm ngành dịch vụ-du lịch chiếm 64,3% cơ cấu kinh tế của thành phố đã liên tục sụt giảm mức tăng trưởng.

Đại dịch COVID-19 kéo dài đã khiến hàng nghìn doanh nghiệp và người lao động ngành du lịch tại Đà Nẵng bị ảnh hưởng nặng nề. Qua các đợt dịch, hầu hết doanh nghiệp du lịch đã rơi vào tình trạng kiệt quệ, không còn nguồn lực để duy trì các điều kiện hoạt động tối thiểu. Nhiều doanh nghiệp buộc phải chuyển đổi mô hình kinh doanh hay cắt giảm nhân sự. Khó khăn chồng chất khi phần lớn doanh nghiệp đều có khoản nợ với ngân hàng, gần như mất khả năng chi trả trong giai đoạn hiện tại. Người lao động ngành du lịch bắt buộc phải chuyển đổi ngành nghề khác để kiếm sống, dẫn đến nguy cơ thiếu hụt nhân lực khi du lịch khôi phục trở lại.

3.1.1. Về lượng khách

Đến hết năm 2020, số lượt khách do cơ sở lưu trú phục vụ ước đạt hơn 2,7 triệu lượt, đạt 34,3% kế hoạch, giảm 63,2% so cùng kỳ năm 2019, trong đó khách quốc tế giảm 75,4%; doanh thu dịch vụ lưu trú và lữ hành ước đạt hơn 3,6 ngàn tỷ đồng, giảm 56,6% so với cùng kỳ năm 2019 (Theo Cục Thống kê thành phố Đà Nẵng).

Sau khoảng thời gian du lịch có dấu hiệu khởi sắc trong 04 tháng đầu năm 2021, tình hình diễn biến dịch bệnh COVID-19 phức tạp thời gian gần đây lại tiếp tục tác động rất lớn đến ngành du lịch Đà Nẵng, lượng khách du lịch sụt giảm nghiêm trọng từ tháng 5. Từ tháng 8 - tháng 10/2021, thành phố tiếp tục đóng cửa, tạm ngưng hoạt động du lịch do dịch bệnh. Trong 9 tháng đầu năm 2021, số lượt khách cơ sở lưu trú phục vụ ước đạt 1,06 triệu lượt, giảm 48,4% so với cùng kỳ 2020, trong đó: khách quốc tế ước đạt 92,6 nghìn lượt, giảm 86%, khách nội địa ước đạt 970,3 nghìn lượt, giảm 30,6%; doanh thu dịch vụ lưu trú và lữ hành 9 tháng ước đạt 2.074 tỷ đồng, giảm 31,3% so với cùng kỳ năm 2020.

3.1.2. Số lượng đơn vị kinh doanh du lịch còn hoạt động

Tổng vốn đầu tư của các doanh nghiệp vào hoạt động du lịch ước 3,2 tỷ USD, được đầu tư vào các khu điểm du lịch, cơ sở lưu trú du lịch, xe vận chuyển, taxi, tàu thuyền du lịch... nhưng hiện đang ngừng khai thác vì dịch bệnh. 90% doanh nghiệp du lịch đã tạm dừng hoạt động sau gần 2 năm chịu thiệt hại nặng nề do dịch bệnh.

Đối với các đơn vị lữ hành, sau đợt dịch thứ 4 vào cuối tháng 4/2021, gần 100% lượng khách đã hủy tour hoặc dời tour sang thời điểm hết dịch, đa số khách hàng đều được các doanh nghiệp hoàn lại 100% tiền đặt cọc. Một số đối tác như hàng không, khách sạn chưa hoàn trả tiền mà phía lữ hành đã đặt cọc, có hãng hàng không vẫn tính phí hoàn huỷ. Các công ty lữ hành vẫn phải bảo lưu có thời hạn sử dụng tại các dịch vụ, gây khó khăn về nguồn vốn.

Hầu hết các đơn vị vận chuyển vay ngân hàng để đầu tư phương tiện (vay 80% giá trị) nên gặp khó khăn trong việc trả lãi vay, lẫn gốc cho ngân hàng. Một số đơn vị phải bán xe để trả nợ ngân hàng. Một số đơn vị đang hoạt động cầm chừng như chạy hợp đồng chở công nhân, dịch vụ cưới hỏi,...

Lượng khách quốc tế dừng hẳn từ sau quý I/2020 đã khiến nhiều cơ sở lưu trú du lịch tạm dừng hoạt động hoặc phải giảm giá sâu, chuyển đổi thị trường để có thể thu hút khách nội địa nhưng thị phần vẫn không cao. Một số cơ sở khác hoạt động cầm chừng (phục vụ khách công tác, khách trong ngày) hoặc cho khách thuê ở dài hạn. Các đơn vị bị thiệt hại về chi phí vận hành (bảo trì bảo dưỡng cơ sở vật chất, trang thiết bị tiện nghi, nâng cấp, sửa chữa thay thế phòng xuống cấp, trả lương nhân viên, trả lãi các khoản vay,...).

Các khu, điểm du lịch phải đóng cửa, không có nguồn thu để chi trả cho các vận hành cơ bản của đơn vị. Nhân viên không có thu nhập do nghỉ việc nên khả năng chuyển việc cao, khó thu hút trở lại nếu tình hình dịch bệnh kéo dài.

Tính đến tháng 6/2021, thiệt hại của doanh nghiệp du lịch do sụt giảm doanh thu, trả lãi vay, chi phí bảo trì, bảo dưỡng cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện, chi phí thuê sân bãi, thuê đất, vận hành duy trì hoạt động tối thiểu, trả lương cơ bản cho đội ngũ quản lý, nhân viên... ước 27.300 tỷ đồng.

3.2.3. Tình hình lao động bị ảnh hưởng

Đến hết năm 2020, nguồn nhân lực phục vụ du lịch của thành phố ước đạt khoảng 21.496 người, giảm đến 68,6% so với năm 2019.

Trong 4 tháng đầu năm 2021, với sự khởi sắc của du lịch thành phố, lượng lao động có sự gia tăng so với thời điểm cuối năm 2020, đạt khoảng 24.248 người (tăng 2.752 người, tương ứng 12,8%). Tuy nhiên với tình hình dịch bệnh bùng phát trở lại từ cuối tháng 4/2021 tại Đà Nẵng, 80% tương đương với khoảng 42.000 lao động trực tiếp ngành du lịch và hàng trăm ngàn lao động gián tiếp liên quan du lịch đã và đang thất nghiệp.

3.2. Ứng phó của thành phố Đà Nẵng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp du lịch bị ảnh hưởng từ đại dịch COVID-19, từng bước khôi phục ngành du lịch Đà Nẵng

Trong bối cảnh diễn biến dịch COVID-19 và những khó khăn, thách thức của kinh tế thế giới và trong nước, với nhiệm vụ trọng tâm là thực hiện hiệu quả “mục tiêu kép” vừa phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ sức khoẻ nhân dân, vừa phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội trong trạng thái bình thường mới; hàng loạt các chính sách hỗ trợ của Chính phủ, các Bộ, ngành và Trung ương đã được ban hành:

Ngoài các chính sách đã ban hành từ năm 2020 và triển khai áp dụng cho đến nay; trong năm 2021, thành phố Đà Nẵng tiếp tục tích cực triển khai các chính sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn do tác động của dịch COVID-19 được Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương ban hành thêm. Cụ thể:

+ Hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch COVID-19 (Nghị quyết 68/NQ-CP ngày 01/7/2021 của Chính phủ).

+ Gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất năm 2021 (Nghị định 52/2021/NĐ-CP ngày 19/4/2021 của Chính phủ). Thời gian gia hạn là 06 tháng kể từ ngày 31/5/2021.

+ Giảm giá bán điện cho cơ sở lưu trú du lịch từ mức giá bán lẻ điện áp dụng cho kinh doanh bằng mức giá bán lẻ điện áp dụng cho các ngành sản xuất (Nghị quyết số 55/NQ-CP ngày 02/6/2021 của Chính phủ). Thời gian hỗ trợ là 07 tháng kể từ kỳ hóa đơn tiền điện tháng 6/2021 đến tháng 12/2021.

+ Miễn, giảm lãi vay đến hết năm 2021 (Thông tư 03/2021/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 01/2020/TT-NHNN quy định về việc tổ chức tín dụng cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi phí và giữ nguyên nhóm nợ để tiếp tục hỗ trợ các khách hàng bị ảnh hưởng bởi COVID-19). Áp dụng đến hết ngày 31/12/2021.

+ Lùi thời điểm đóng kinh phí công đoàn đến hết năm 2021 (Công văn số 2059/TLĐ ngày 28/5/2021 của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về việc lùi thời điểm đóng kinh phí công đoàn đối với các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19). Thời hạn đến hết ngày 31/12/2021.

+ Giảm 50% phí thẩm định cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế, lữ hành nội địa; phí thẩm định cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch (Thông tư số 112/2020/TT-BTC và Thông tư số 47/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định mức thu một số khoản phí, lệ phí nhằm hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho đối tượng bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19). Hiệu lực thi hành đến hết ngày 31/12/2021.

+ Các khoản chi ủng hộ, tài trợ của doanh nghiệp, tổ chức cho các hoạt động phòng, chống dịch COVID-19 được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (Nghị định 44/2021/NĐ-CP ngày 31/3/2021 của Chính phủ).

Trên cơ sở đó, thành phố Đà Nẵng nhanh chóng, kịp thời xây dựng và triển khai các chính sách, giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp du lịch, từng bước phục hồi và phát triển:

(1) Các chính sách, chương trình, giải pháp khôi phục hoạt động du lịch:

- Thành phố đã cùng với Quỹ Xúc tiến phát triển du lịch thành phố tổ chức Tọa đàm “Giải pháp khôi phục và phát triển du lịch thành phố Đà Nẵng” để nắm bắt kịp thời những khó khăn, vướng mắc và đề xuất, kiến nghị từ phía doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực du lịch. Đồng thời, UBND thành phố đã ban hành Kế hoạch số 65/KH-UBND ngày 13/4/2021 về khôi phục hoạt động du lịch thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2021-2022. Hiện nay thành phố đang chủ động cập nhật, điều chỉnh Kế hoạch này phù hợp với tình hình bình thường mới, theo phương châm: “Chủ động - thích ứng - linh hoạt để đạt hiệu quả khôi phục du lịch và đảm bảo an toàn cho khách du lịch, người lao động du lịch và cộng đồng”.

- Để triển khai các giải pháp khôi phục du lịch, thành phố đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng du lịch, các sản phẩm du lịch, đối với 3 dự án: phố đi bộ Bạch Đằng – Nguyễn Văn Trỗi – Trần Hưng Đạo, phố du lịch An Thượng, khu vực bãi tắm kết hợp dịch vụ phục vụ 24/7 tại bãi biển Mỹ An; khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị đầu tư để sớm triển khai cải tạo cầu Nguyễn Văn Trỗi tạm thời làm cầu đi bộ, ngắm cảnh, hoàn thành đưa vào phục vụ du khách cuối năm 2021. Nghiên cứu lập quy hoạch đồng bộ hệ thống chiếu sáng toàn thành phố; triển khai dự án chiếu sáng nghệ thuật “Dòng sông ánh sáng” cho hai bờ sông Hàn, trên mặt sông và các cây cầu để tạo sản phẩm du lịch mới đặc sắc về đêm; nghiên cứu tổ chức giải đua thuyền buồm trên sông Hàn; nghiên cứu xây dựng phương án đón khách quốc tế trong thời gian đến đảm bảo chặt chẽ, an toàn...

- Gần đây, thành phố đã xây dựng phương án thí điểm đón và phục vụ khách quốc tế đến Đà Nẵng trong tình hình bình thường mới, theo đó; xây dựng lộ trình tổ chức đón khách quốc tế đến Đà Nẵng trên cơ sở đảm bảo các biện pháp an toàn phòng, chống dịch theo chỉ đạo của Chính phủ nhằm từng bước phục hồi, phát triển ngành du lịch, qua đó khôi phục hoạt động kinh tế trong bối cảnh thành phố và các địa phương trên cả nước dần kiểm soát được ảnh hưởng của dịch bệnh và tiến tới sống chung với COVID-19.

(2) Các chính sách, chương trình, giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp du lịch:

Trong 9 tháng đầu năm 2021, một số chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch, người lao động ngành du lịch đã được triển khai trên địa bàn thành phố Đà Nẵng:

+ Hỗ trợ doanh nghiệp, người lao động ngành du lịch tiêm vắc xin phòng COVID-19: Trong tháng 9/2021, Sở Du lịch đã phối hợp với Sở Y tế, Trung tâm y tế các địa phương triển khai tiêm vắc xin phòng COVID-19 (mũi 1) cho gần 11.000 người lao động ngành du lịch nhằm đảm bảo an toàn phòng chống dịch COVID-19 khi người lao động trở lại làm việc, trong đó bao gồm lao động khối lữ hành, vận chuyển du lịch, hướng dẫn viên du lịch, khối cơ sở lưu trú du lịch, dịch vụ đạt chuẩn phục vụ khách du lịch, khối khu điểm du lịch.

Đồng thời UBND thành phố cũng kiến nghị Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ cho phép ưu tiên phân bổ nguồn vắc xin cho Đà Nẵng để hỗ trợ khôi phục hoạt động kinh tế và hỗ trợ thiết bị xét nghiệm COVID-19 nhanh bằng công nghệ mới để đảm bảo an toàn phòng chống dịch trong thời gian tới.

+ Hỗ trợ người lao động bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19:

Triển khai Kế hoạch số 135/KH-UBND ngày 19/7/2021, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội Đà Nẵng đã chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan tham mưu và triển khai hỗ trợ cho người lao động gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch COVID-19; trong đó người lao động tự do ngành du lịch bị mất việc làm được hỗ trợ 1.500.000 đồng/người, hướng dẫn viên du lịch được hỗ trợ 3.710.000 đồng/người. Đến nay đã phê duyệt hỗ trợ 2.707 hướng dẫn viên với số tiền 10.042.970.000 đồng, hỗ trợ 164 lao động tự do với số tiền 246.000.000 đồng.

Để đáp ứng nhu cầu vay vốn của người lao động ngành du lịch chuyển đổi ngành nghề hoặc tiếp tục khôi phục sản xuất kinh doanh phục vụ du lịch, UBND thành phố đã báo cáo Thường trực HĐND thành phố xem xét thống nhất chủ trương chuyển đổi kinh phí ủy thác sang Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố để cho vay trả nợ tiền sử dụng đất tái định cư sang cho vay chương trình trình giải quyết việc làm với số tiền 100.000.000.000 đồng (Một trăm tỷ đồng). Theo đó, mức vay tối đa 100 triệu đồng/lao động, lãi suất theo là 7,92%/năm (tương tự mức hỗ trợ hộ cận nghèo). Đến đầu tháng 10/2021, Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố đã giải ngân cho 93 lao động ngành du lịch với tổng số tiền hơn 5,262 tỷ đồng.

+ Hỗ trợ về công tác đào tạo: Sở Du lịch đã chủ trì, phối hợp Hiệp hội Du lịch, các hội thành viên tổ chức các chương trình tập huấn, đào tạo miễn phí cho các doanh nghiệp du lịch, người lao động3.

+ Hỗ trợ miễn phí tham quan các khu điểm du lịch: Trong 05 tháng đầu năm 2021 đã triển khai áp dụng chính sách miễn thu phí thăm quan danh thắng Ngũ Hành Sơn, Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng, Bảo tàng Đà Nẵng và Bảo tàng Điêu khắc Chăm với 82.967 lượt khách (Nghị quyết số 327/2020/NQ-HĐND ngày 09/12/2020 của HĐND thành phố Đà Nẵng).

+ Hỗ trợ giảm lãi suất cho vay tối thiểu tại Quỹ Đầu tư phát triển TP Đà Nẵng theo Quyết định 1734/QĐ-UBND ngày 20/5/2021 của UBND TP Đà Nẵng. Các doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực thuộc danh mục ưu tiên đầu tư, cho vay4 tại

Quỹ Đầu tư phát triển TP Đà Nẵng được vay với mức lãi suất thấp nhất là 6,5%/năm, giảm 0,5% so với mức lãi suất cho vay tối thiểu hiện nay. Đồng thời các dự án đang vay vốn tại Quỹ cũng sẽ được xem xét điều chỉnh giảm lãi suất tương ứng với mức giảm 0,5%/năm.

(còn nữa)

* Tiêu đề bài viết do Travelmag đặt.

Bài liên quan