travelmag
travelmag
Thứ sáu, 11/09/2020, 09:15 AM
  • Click để copy

Du lịch văn hóa và câu chuyện của 10 năm

Sự gắn kết giữa văn hóa với du lịch theo chủ trương của tỉnh đã từng bước định hình một ngành công nghiệp văn hóa ở Quảng Ninh. Từ không có gì, du lịch văn hóa giờ đây đã trở thành một trong 4 loại hình du lịch chủ đạo, có sự phát triển khá mạnh của Quảng Ninh...

 “Đánh thức” du lịch văn hóa tâm linh

Du lịch văn hóa tâm linh của Quảng Ninh thu hút đông đảo du khách trong những năm gần đây. (Ảnh chụp tại khu di tích đền Cửa Ông, TP Cẩm Phả).

Du lịch văn hóa tâm linh của Quảng Ninh thu hút đông đảo du khách trong những năm gần đây. (Ảnh chụp tại khu di tích đền Cửa Ông, TP Cẩm Phả).

Chỉ 10 năm trước đây thôi, khái niệm du lịch văn hóa tâm linh ở Quảng Ninh còn xa vời. Khi ấy, Yên Tử đông khách tham quan, lễ phật nhất và khách hành hương đi kiểu “mùa xuân trảy hội”.

Đây cũng là khu di tích được đầu tư tu bổ, tôn tạo sớm từ nhiều nguồn vốn, từ vốn ngân sách theo chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa cho tới nguồn thu từ công đức, nguồn vốn xã hội hóa khác.

Vì vậy, khi đó thì hệ thống chùa, am, tháp của Yên Tử cơ bản đã được tu bổ; các tuyến hành hương bộ cũng được mở rộng, kè lát đá, giảm thiểu tình trạng “thắt cổ chai” như trước kia.

Và doanh nghiệp đi đầu trong đầu tư vào di tích ở Quảng Ninh là Công ty CP Phát triển Tùng Lâm, cũng là đơn vị đầu tư vào Yên Tử với hệ thống cáp treo lên các điểm chùa và một số công trình, dịch vụ phụ trợ khác.

Bên cạnh đó, đầu tư từ nguồn vốn xã hội hóa rất lớn và hoàn thành giai đoạn 1 (cuối năm 2009) còn có công trình chùa Cái Bầu - Thiền viện Trúc Lâm Giác Tâm, với tổng mức đầu tư trên 24 tỷ đồng.

Còn lại, rất nhiều di tích lớn, nhỏ của Quảng Ninh khi đó đa phần trong tình trạng xuống cấp, hàng năm trông chờ chủ yếu vào nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa, chủ yếu chỉ đủ vá víu, chống xuống cấp tạm thời mà thôi.

Quy mô, giá trị lớn nhưng hoang tàn với hầu hết là phế tích khi đó phải kể đến khu di sản nhà Trần ở Đông Triều…

Khu di sản nhà Trần ở Đông Triều trải qua thời gian hầu hết đã trở thành phế tích, gần đây nhiều di tích đã được trùng tu, tôn tạo lại. (Ảnh: Mặt bằng khảo cổ tại khu vực đền An Sinh, Đông Triều).

Khu di sản nhà Trần ở Đông Triều trải qua thời gian hầu hết đã trở thành phế tích, gần đây nhiều di tích đã được trùng tu, tôn tạo lại. (Ảnh: Mặt bằng khảo cổ tại khu vực đền An Sinh, Đông Triều).

Giải quyết bài toán này, tỉnh đã có chủ trương gắn việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di sản phục vụ phát triển du lịch.

Theo đó, tỉnh đã thực hiện phân cấp mạnh mẽ cho các địa phương, từ công tác quản lý tới khâu đầu tư, trùng tu, tôn tạo và phát huy giá trị di tích sau đầu tư. Rồi chủ trương xã hội hóa trong đầu tư cho di tích đã mở đường cho hàng loạt di tích “hồi sinh”.

Giai đoạn này, không chỉ Yên Tử “thay da đổi thịt” với hệ thống dịch vụ dưới chân núi là Trung tâm Văn hóa Trúc Lâm Yên Tử được đầu tư, mà khu di sản nhà Trần cũng “hồi sinh” với hàng loạt các kiến trúc được phục hồi, tôn tạo cùng hệ thống dịch vụ đi kèm.

Các đình, đền, chùa, miếu lớn, nhỏ cũng được đầu tư khang trang, bề thế, như: Chùa Ba Vàng (Uông Bí), chùa Đống Phúc (Quảng Yên), chùa Cảnh Huống (Đông Triều), đền Cửa Ông (Cẩm Phả) – đền Cặp Tiên (Vân Đồn)…

Nguồn vốn nhà nước cũng đầu tư cho các công trình tín ngưỡng khó huy động xã hội hóa, như đình Phong Cốc, đình Trung Cốc, đình Trà Cổ, khu di tích Chiến thắng Bạch Đằng 1288 tại Quảng Yên…

Diện mạo các di tích thay đổi theo hướng khang trang, sạch đẹp, nhiều lễ hội gắn với các di tích được phục hồi, sức hút với du khách cũng tăng lên.

Các điểm di tích nay đa phần đều trở thành các điểm du lịch địa phương, năm nay bị tác động do dịch Covid-19 nên giảm lượng khách đáng kể, tuy nhiên những năm trước đây đều thu hút hàng triệu lượt khách hàng năm. Không chỉ đông khách vào mùa hội xuân mà từng bước giảm tính mùa vụ, thu hút khách bốn mùa.

Với sự đầu tư bài bản, Yên Tử không chỉ đông khách vào mùa hội xuân mà còn thu hút du khách suốt bốn mùa.

Với sự đầu tư bài bản, Yên Tử không chỉ đông khách vào mùa hội xuân mà còn thu hút du khách suốt bốn mùa.

Làm tốt nhất điều này có lẽ vẫn là Yên Tử. Công ty CP Phát triển Tùng Lâm đã có sự liên kết với các công ty lữ hành, đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ du lịch để phục vụ du khách.

Hơn thế, không chỉ đón khách nội, doanh nghiệp còn đón khách nước ngoài, như khách Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc…Không kể năm nay bị ảnh hưởng của dịch Covid-19, những năm trước đây, trung bình hàng năm công ty đón khoảng 200 nghìn khách nước ngoài về với Yên Tử.

Khởi sắc du lịch trải nghiệm văn hóa

Bên cạnh dòng sản phẩm du lịch văn hóa tâm linh, du lịch gắn với trải nghiệm văn hóa địa phương ở Quảng Ninh cũng có cơ hội rất lớn để phát triển.

Ông Đoàn Văn Dũng, Tổng Giám đốc Tổng công ty CP Du lịch Sen Á Đông, chia sẻ: “Quá trình phát triển của công ty, chúng tôi nhận thấy là du khách ngày càng có xu hướng tìm đến các sản phẩm du lịch có tính trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa. Chính vì vậy, chúng tôi đặt vấn đề xuyên suốt trong các sản phẩm du lịch trải nghiệm của mình sẽ đem yếu tố văn hóa đến giới thiệu tới du khách…”

Ở Quảng Ninh thì Tổng công ty CP Du lịch Sen Á Đông là doanh nghiệp tiên phong, luôn coi trọng việc khai thác các sản phẩm du lịch có hàm lượng văn hóa cao.

Đơn cử như sản phẩm “Một ngày làm ngư dân” phục vụ du khách trải nghiệm cuộc sống làm nghề của ngư dân các làng chài trên Vịnh Hạ Long.

Rồi mô hình du lịch làng quê Yên Đức (xã Yên Đức, Đông Triều) vào năm 2011, giới thiệu những nét văn hóa làng quê của vùng đồng bằng Bắc Bộ tới du khách trên hành trình từ Hà Nội về Hạ Long.

Gần đây, đơn vị cũng đang khảo sát nhằm xây dựng mô hình du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số ở Bình Liêu…

Tái hiện mô hình chợ phiên vùng đồng bằng Bắc Bộ xưa tại Khu du lịch Quảng Ninh Gate (Đông Triều).

Tái hiện mô hình chợ phiên vùng đồng bằng Bắc Bộ xưa tại Khu du lịch Quảng Ninh Gate (Đông Triều).

Bà Nguyễn Thị Chi Ngân, một du khách sinh sống tại phường Bạch Đằng, TP Hạ Long, khi cùng bạn bè đến với mô hình du lịch làng quê Yên Đức, đã bày tỏ: Thăm làng quê, chúng tôi thấy rất hấp dẫn vì đây là một vùng quê trù phú gắn liền với những di tích lịch sử, những nét văn hóa thấm đẫm truyền thống văn hóa của dân tộc, của quê hương, như hang 73, chùa Cảnh Huống…

Nghe giới thiệu thì nhiều nhưng hôm nay, tôi mới được lưu lại lâu hơn để tìm hiểu kỹ hơn, rồi được làm nông dân đi cắt lúa, đơm đó, xay lúa, giã gạo và được đóng vai những cô thôn nữ gánh lúa đi hái hoa sen.

Chúng tôi rất mê mô hình du lịch ở đây vì xây dựng lại một nét đẹp của làng quê Việt, của Quảng Ninh. Quảng Ninh không chỉ đẹp bởi vùng than, bởi di sản thiên thiên thế giới mà còn đẹp cả về những phong tục tập quán, truyền thống văn hóa dân tộc, trong đó có làng quê Yên Đức…

Không chỉ Sen Á Đông, nhiều doanh nghiệp, cá nhân, đơn vị cũng nắm bắt kịp thời xu hướng du lịch gắn với trải nghiệm văn hóa, từ đó đầu tư các sản phẩm phù hợp để đáp ứng nhu cầu du khách.

Đơn cử như mô hình du lịch trải nghiệm cuộc sống, văn hóa đặc trưng của người dân vùng đảo Quan Lạn (Vân Đồn), với 2 chủ đề “Khám phá lịch sử, văn hóa hào hùng đảo Quan Lạn” và “Một ngày làm ngư dân trên đảo”; các mô hình trải nghiệm văn hóa tại Bảo tàng Quảng Ninh; tại vùng cao huyện Bình Liêu; trải nghiệm mô hình chợ phiên vùng đồng bằng Bắc Bộ xưa tại Quảng Ninh Gate (Đông Triều); du lịch sinh thái và thể thao mạo hiểm tại khu vực vùng cao của TP Hạ Long…

Dù phát triển chưa mạnh mẽ, chưa nhiều sản phẩm nhưng qua đó đã cho thấy những giá trị văn hóa độc đáo riêng của Quảng Ninh, những trải nghiệm mới lạ để du khách hòa mình vào đời sống thực của người dân địa phương, tận hưởng và cảm nhận nét văn hóa miền biển nói riêng.

Các em nhỏ tham gia mô hình trải nghiệm làm gốm tại Bảo tàng Quảng Ninh.

Các em nhỏ tham gia mô hình trải nghiệm làm gốm tại Bảo tàng Quảng Ninh.

Đánh giá về lợi thế phát triển du lịch trải nghiệm văn hóa ở Quảng Ninh, Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Viện Trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch, nhận định: Quảng Ninh là tỉnh ven biển với đặc trưng văn hóa miền biển là nét độc đáo không thể mất đi trong lối sống hàng ngày, những hoạt động sản xuất, sinh hoạt, tập quán, lễ hội của người dân, rồi những di tích lịch sử, tín ngưỡng trải khắp các địa phương của tỉnh cũng như nét đặc trưng văn hóa các dân tộc cùng sinh sống nơi đây tạo nên rất nhiều sắc màu văn hóa đặc sắc, cuốn hút du khách trải nghiệm.

Quảng Ninh còn được biết đến với nền “văn hóa công nhân mỏ” được hình thành và phát triển gần 150 năm nay. Chính những nét văn hóa đặc trưng này đã tạo nên sự hấp dẫn cho kho tàng văn hóa của Quảng Ninh và cũng là chất liệu hiếm có để tạo nên những sản phẩm du lịch đặc thù, khác biệt cho vùng đất này.

Đối với du lịch Quảng Ninh, ông Tuấn cho rằng, việc gia tăng các dịch vụ trải nghiệm văn hóa bản địa cho các đoàn khách có ý nghĩa quan trọng nhất là hướng mở rộng không gian phát triển du lịch ra các địa phương khác, tránh tập trung quá mức ở khu vực TP Hạ Long.

Qua đó sẽ góp phần thúc đẩy phát triển du lịch cũng như kết cấu hạ tầng ở những địa phương khác trong tỉnh, tạo thêm nhiều việc làm cho người dân địa phương, tăng cường quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống của tỉnh.

Trên cơ sở đó xây dựng hình ảnh, thương hiệu du lịch Quảng Ninh với những màu sắc thiên nhiên và văn hóa mới lạ, độc đáo, đa dạng, giúp nâng tầm du lịch Quảng Ninh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Bài liên quan
Khánh Hòa: Gắn sinh kế của người dân vào phát triển nghề du lịch
Khánh Hòa: Gắn sinh kế của người dân vào phát triển nghề du lịch
21/09/2020 Nghiên cứu

Ban quản lý vịnh Nha Trang, Khánh Hòa cho biết khu bảo tồn biển vịnh Nha Trang đã và đang được khai thác có hiệu quả, phát triển nhiều nghề du lịch: chèo thuyền thúng, thuyền đáy kính, thủ công mỹ nghệ từ vỏ ốc...góp phần phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện sinh kế và xóa đói giảm nghèo cho người dân.

Xây dựng hình ảnh điểm đến du lịch Việt Nam thông qua điện ảnh
Xây dựng hình ảnh điểm đến du lịch Việt Nam thông qua điện ảnh
20/09/2020 Nghiên cứu

Hoạt động marketing ngày nay được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, không chỉ trong lĩnh vực thương mại, bảo hiểm, du lịch, giáo dục, y tế, chính trị mà còn được ứng dụng trong phạm vi một vùng, một khu vực, một quốc gia. Chính hoạt động marketing đã tiếp thị, quảng bá cho các địa phương.

Thương hiệu quốc gia: Tầm nhìn chung vì lòng tự hào ‘Tôi là người Việt Nam’
Thương hiệu quốc gia: Tầm nhìn chung vì lòng tự hào ‘Tôi là người Việt Nam’
20/09/2020 Nghiên cứu

Thương hiệu quốc gia sẽ giúp dựng nên một ngọn cờ mới tập trung toàn thể người Việt khắp thế giới cùng hướng về một tầm nhìn chung.

Triển vọng du lịch Việt Nam - Ấn Độ hậu Covid-19
Triển vọng du lịch Việt Nam - Ấn Độ hậu Covid-19
19/09/2020 Nghiên cứu

Đó là chủ đề của Hội thảo trực tuyến Diễn đàn doanh nghiệp Việt - Ấn 2020 do Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ chủ trì phối hợp với Policy Times, MIICCIA tổ chức vào chiều ngày 17/9/2020. Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Hà Văn Siêu đã chủ trì đầu cầu tại Việt Nam tham dự Hội thảo.

Cải thiện nguồn lực vốn xã hội để phát triển du lịch cộng đồng
Cải thiện nguồn lực vốn xã hội để phát triển du lịch cộng đồng
19/09/2020 Nghiên cứu

Theo TS Hoa, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tiếp cận nguồn lực vốn xã hội góp phần đạt được sự thịnh vượng và phát triển bền vững. Việc phát triển nguồn lực vốn xã hội đồng nghĩa với việc gia tăng sự tin tưởng và các hoạt động chung.

Nghệ An: Huy động cộng đồng địa phương để phát triển du lịch ở Con Cuông
Nghệ An: Huy động cộng đồng địa phương để phát triển du lịch ở Con Cuông
18/09/2020 Nghiên cứu

Để phát triển du lịch cộng đồng, cộng đồng địa phương đóng vai trò vô cùng quan trọng. Đây là yếu tố quyết định sự hình thành và thành công của loại du lịch này.

Đồng Nai phát triển du lịch từ tài nguyên rừng
Đồng Nai phát triển du lịch từ tài nguyên rừng
17/09/2020 Nghiên cứu

Là tỉnh có diện tích rừng lớn, phong phú về đa dạng sinh học, Đồng Nai đã có những điểm du lịch nổi tiếng thu hút sự quan tâm, phát triển du lịch sinh thái rừng nhưng mức độ khai thác du lịch vẫn chưa tương xứng.

'Đánh thức' tiềm năng kinh tế ban đêm
'Đánh thức' tiềm năng kinh tế ban đêm
17/09/2020 Nghiên cứu

Kinh tế ban đêm được hiểu là toàn bộ các hoạt động dịch vụ diễn ra vào ban đêm. Loại hình kinh tế này mang lại lợi ích rất lớn cho cả du khách lẫn cư dân địa phương và đang là xu thế phổ biến ở các quốc gia phát triển.

'Đánh thức' Cao Bằng
'Đánh thức' Cao Bằng
16/09/2020 Nghiên cứu

Cao Bằng có phong cảnh non nước hữu tình với hệ thống sông suối dày, núi đồi trùng điệp xen thung lũng sâu. Địa hình phức tạp đã tạo ra nhiều tiểu vùng sinh thái đặc thù giúp Cao Bằng có thể phát triển đa dạng các loại hình du lịch, từ du lịch sinh thái, tâm linh tới nghỉ dưỡng, khám phá, trải nghiệm...

Ngôi làng cổ sống lại nhờ thu phí khách tham quan
Ngôi làng cổ sống lại nhờ thu phí khách tham quan
16/09/2020 Nghiên cứu

Ngôi làng cổ từng hồi sinh nhờ du lịch, nay lại phải đối mặt với hàng loạt vấn đề phát sinh từ ngành công nghiệp không khói.

Du lịch Ninh Bình: 'Để thu được những mẻ cá lớn không chỉ cần lưới to'
Du lịch Ninh Bình: 'Để thu được những mẻ cá lớn không chỉ cần lưới to'
15/09/2020 Nghiên cứu

Theo vị PGĐ Sở Du lịch Ninh Bình, việc thu hút du khách được ví như thu được những mẻ cá lớn không chỉ cần lưới to, thuyền lớn mà cần có nhiều sự đồng thanh, hiệp lực của cả một đội tàu.

Đảm bảo sinh kế của dân bản địa để phát triển du lịch cộng đồng
Đảm bảo sinh kế của dân bản địa để phát triển du lịch cộng đồng
15/09/2020 Nghiên cứu

Với vai trò của người dân bản địa trong việc phát triển du lịch cộng đồng tại các địa phương, việc đảm bảo sinh kế của người dân bản địa trong công tác phát triển du lịch sẽ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ khách du lịch...

Tiềm năng du lịch thể thao mạo hiểm ở Việt Nam
Tiềm năng du lịch thể thao mạo hiểm ở Việt Nam
13/09/2020 Nghiên cứu

Du lịch thể thao mạo hiểm khơi gợi được nhiều sự hứng thú đối khách du lịch và là một trong những sản phẩm quan trọng trong sự phát triển của Ngành.

6 giải pháp chính để phát triển du lịch đồng bằng sông Cửu Long
6 giải pháp chính để phát triển du lịch đồng bằng sông Cửu Long
13/09/2020 Nghiên cứu

Theo TS. Hà Quang Thanh, hai trong số giải pháp đó bao gồm phát triển du lịch đồng thời phải tuân thủ các cam kết quốc tế, đảm bảo phát triển bền vững, tích cực chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho tiến trình phát triển du lịch...

Vì sao du khách miền Bắc lại thích đi du lịch phía Nam, còn người miền Nam lại “chê” du lịch miền Bắc?
Vì sao du khách miền Bắc lại thích đi du lịch phía Nam, còn người miền Nam lại “chê” du lịch miền Bắc?
12/09/2020 Nghiên cứu

Những năm gần đây, xu hướng du lịch nghỉ dưỡng trong nước của người miền Bắc ngày càng thay đổi rõ rệt, du khách miền Bắc thường chọn điểm đến ngày càng xa hơn, dịch vụ cao cấp hơn. Trong khi thói quen du lịch của người miền Nam không có nhiều thay đổi.

Quảng Ninh: Nghiên cứu việc khởi động lại và mở rộng các tour để gỡ khó cho du lịch
Quảng Ninh: Nghiên cứu việc khởi động lại và mở rộng các tour để gỡ khó cho du lịch
12/09/2020 Nghiên cứu

Sở du lịch tỉnh Quảng Ninh vừa được yêu cầu nghiên cứu, tham mưu cho tỉnh những chính sách mới để hỗ trợ kịp thời cho doanh nghiệp, trong đó lưu ý tới việc khởi động lại và mở rộng các tour, tuyến du lịch, tăng cường thông tin, quảng bá về chính sách kích cầu du lịch của tỉnh.

Phát triển kinh tế đêm: Thêm 'đặc sản mới' cho du lịch Hà Nội
Phát triển kinh tế đêm: Thêm 'đặc sản mới' cho du lịch Hà Nội
11/09/2020 Nghiên cứu

Triển khai đề án phát triển kinh tế ban đêm trên địa bàn quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) sẽ làm du lịch Hà Nội trở nên hấp dẫn hơn, là điểm đến thú vị, đáng đến... trong mắt du khách trong và ngoài nước.

Cách tiếp cận mới trong xây dựng mô hình làng nghề du lịch
Cách tiếp cận mới trong xây dựng mô hình làng nghề du lịch
10/09/2020 Nghiên cứu

Chủ trương phát triển du lịch dựa trên khai thác các giá trị văn hóa làng nghề truyền thống từ nhiều năm nay đã được đưa vào định hướng phát triển kinh tế - xã hội của nhiều địa phương vùng đồng bằng sông Hồng.

Tiềm năng du lịch từ phế tích ở Ba Vì: Khai thác phải đồng hành với bảo vệ, tôn tạo
Tiềm năng du lịch từ phế tích ở Ba Vì: Khai thác phải đồng hành với bảo vệ, tôn tạo
10/09/2020 Nghiên cứu

Tại buổi toạ đàm, theo các chuyên gia, để Ba Vì tiếp tục phát triển cần tuân thủ nguyên tắc: Khai thác phải đồng hành với bảo vệ, tôn tạo để tài nguyên phát triển bền vững và làm tăng giá trị của tài nguyên.