Chủ nhật, 18/10/2020, 19:00 PM
  • Click để copy

Du lịch Việt Nam trước làn sóng biến đổi khí hậu

Việt Nam đã và đang chịu tác động nặng nề từ biến đổi khí hậu. Theo đó, nhiều điểm du lịch có nguy cơ biến mất do mưa lũ và thời tiết cực đoan.

Ngành du lịch ở các tỉnh miền Trung đang trải qua giai đoạn khó khăn do ảnh hưởng của lũ lụt. Sau ảnh hưởng của Covid-19, khó khăn chồng chất khó khăn.

Điều này phần nào đã được thể hiện trong nhận định của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tại nhận định tại diễn đàn Nghị viện châu Á - Thái Bình Dương (APPF-26) đầu năm 2018.

Theo ông Đam, biến đổi khí hậu, nước biển dâng không còn là nguy cơ tiềm ẩn mà thực sự đã hiện hữu. Du lịch là một trong những ngành dễ bị tổn thương nhất do biến đổi khí hậu bởi hầu hết hoạt động khai thác du lịch của Việt Nam phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên sẵn có.

Lũ lụt tại Hội An. (Ảnh: Huỳnh Ngọc Duy Nguyên).

Lũ lụt tại Hội An. (Ảnh: Huỳnh Ngọc Duy Nguyên).

Liên quan đến tác động của biến đổi khí hậu đến du lịch, theo Viện Nghiên cứu phát triển du lịch, biến đổi khí hậu tác động trực tiếp đến cơ sở hạ tầng du lịch, hoạt động lữ hành và đặc biệt là tài nguyên du lịch, yếu tố nền tảng cho phát triển du lịch.  

Nước ta có bờ biển dài hơn 3.000 km, mang lại thế mạnh về du lịch biển, du lịch nghỉ dưỡng. Ước tính nếu nước biển dâng một mét thì 5,2% diện tích tự nhiên với 10,8% dân số sẽ bị tác động và không ít bãi biển đẹp của Việt Nam sẽ biến mất.

Ngoài ra, bão lũ, ngập úng kéo dài sẽ gây hư hại nhiều di tích lịch sử văn hoá, tài nguyên du lịch đặc biệt cho du lịch. Các công trình dịch vụ du lịch bị hư hỏng hoặc xuống cấp dưới tác động của bão lũ cường độ mạnh, các điều kiện về nhiệt độ, độ ẩm.  

Ví dụ điển hình về tác động của biến đổi khí hậu là khu du lịch Khai Long (Cà Mau) đã phải đóng cửa sau 5 năm hoạt động bởi xói lở do nước biển dâng. Khu du lịch Ana Mandara (Huế) đang chịu tác động mạnh từ nước biển dâng. Phố cổ Hội An đứng trước nguy cơ bị sạt lở và lũ lụt ngày càng nghiêm trọng.

Đồng bằng sông Cửu Long là một trong những vùng chịu tác động mạnh nhất của biến đổi khí hậu. Tình trạng sạt lở, mặn xâm nhập ngày càng phức tạp và ảnh hưởng trên diện rộng. Trong vài năm trở lại đây, mùa nước nổi đặc trưng của du lịch miền Tây cũng không còn theo chu kỳ.

Không chỉ ảnh hưởng đến du lịch biển, biến đổi khí hậu còn tác động trực tiếp đến du lịch miền núi. Nhiều thác nước nổi tiếng của khu vực Tây Nguyên liên tục bị khô hạn, cạn nước do thay đổi của thời tiết.  

Các di sản văn hoá vật chất và phi vật thể cũng bị ảnh hưởng như: Quần thể di tích kiến trúc Huế, phố cổ Hội An, nhà vườn Huế, hệ thống đền - tháp Chăm ở miền Trung. Những di sản này hàng năm phải đón nhận các trận mưa, bão gây ngập lụt.

Nhiều công trình kiến trúc bị mối mọt, nấm mốc. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, các di tích lịch sử văn hóa, đặc biệt là các di tích kiến trúc, di tích khảo cổ sẽ bị xuống cấp và hư hỏng do hiện tượng thời tiết cực đoan.

Thực tế, du lịch là ngành bị tác động trực tiếp bởi biến đổi khí hậu trên nhiều phương diện, từ tài nguyên thiên nhiên, đến di sản văn hoá, hạ tầng và cả môi trường du lịch.  

Vấn đề không riêng của nước nào

Biến đổi khí hậu không phải vấn đề của riêng Việt Nam mà ảnh hưởng trên phạm vi toàn cầu. Nhiều điểm đến, công trình kiến trúc nổi tiếng có nguy cơ biến mất do nước biển dâng, trái đất nóng lên.  

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) cho rằng, những hòn đảo tại Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương đang bị ảnh hưởng mạnh nhất bởi biến đổi khí hậu. Các đảo quốc như Maldives hay Tuvalu sẽ không thể ở được vào năm 2050, đảo Kiribati được dự báo sẽ hoàn toàn biến mất dưới mực nước biển vào năm 2100.

Nghiên cứu từ Viện Địa lý và Khoa học núi lửa quốc gia Italy dự báo mực nước biển tại đây sẽ tăng khoảng 1,5 m vào cuối thế kỷ 21. Với mực nước biển dâng lên nhanh chóng, Venice bị lụt trung bình 100 lần mỗi năm và có nguy cơ chìm hoàn toàn vào thế kỷ tới.   

Báo cáo của Ngân hàng Thế giới cũng dự đoán 40% diện tích Bangkok có thể bị ngập trong vòng 12 năm tới do nước biển dâng cao và mưa lũ thất thường.

Dưới tác động của thời tiết và con người, Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc cũng đang dần biến mất. Hiện chưa đầy 10% Tường Thành được coi là còn nguyên vẹn, trong khi 30% đã biến mất. Nhiều phần tường bị xói mòn do thời tiết. Cây mọc bám rễ trên tường thành cũng khiến nhiều đoạn rơi vào cảnh đổ nát.

Để tránh những bi kịch xấu nhất có thể xảy ra với kỳ quan thế giới cổ đại này, chính quyền Trung Quốc đã đưa ra luật cấm người dân không được cạy gạch trên tường thành để sử dụng hoặc bán. Họ cũng khuyến khích các địa phương đưa trường thành vào khai thác du lịch, từ đó có thêm kinh phí để bảo vệ di sản này trước sự tàn phá của thiên nhiên.

Còn ở Italy, để tránh việc Venice bị phá hủy, chính phủ nước này đã chi 8 tỷ USD để xây dựng đê chắn sóng. Những con đê nổi linh hoạt này chỉ được sử dụng vài giờ khi nước biển dâng cao giúp nước vẫn lưu thông bình thường giữa đầm và biển Adriatic nên hệ sinh thái tại đây gần như không bị ảnh hưởng.  

Hà Lan, nơi có 27% diện tích thấp hơn mực nước biển lại thích ứng với biến đổi khí hậu bằng các dự án "Room for the river". Các giải pháp của dự án này bao gồm: nạo vét lòng sông, bờ sông, dời đê ra xa bờ sông, mở thêm đường kênh song song sông, gỡ bỏ những vật cản nước chảy, tăng hoặc giảm chiều cao đê, gia cố đê, đặt trạm bơm... Mô hình này từng được truyền thông Anh, Mỹ, Singapore... đánh giá rất cao. 

Ở Tokyo, ba con sông Tone, Are và Edo luôn là nỗi khiếp sợ của người Nhật mỗi khi mùa mưa lũ tới. Khu vực này là vùng ngập lụt nổi tiếng của Nhật Bản do tuyết tan và mưa lớn từ nhiều nơi đổ về. Từ năm 1993, Chính phủ Nhật quyết định xây kênh thoát nước ngầm ngoại vi đô thị. Dự án mất 13 năm để hoàn thành với kinh phí 3 tỷ USD. Công trình này không chỉ giải quyết được tình trạng ngập lụt của Tokyo mà còn được du khách khắp nơi trên thế giới biết đến với tên gọi "Điện Pantheon dưới lòng đất". Ngoài thời gian chống lũ, một vài đoạn trong hệ thống thoát nước này trở thành địa chỉ tham quan du lịch.  

Như vậy, mẫu số chung của các nước lớn trên thế giới là thích ứng và sống chung với biến đổi khí hậu. Việt Nam cũng không ngoại lệ.

Phát biểu tại "Hội nghị đối thoại cấp cao về Biến đổi khí hậu" hồi đầu tháng 10/2018. Thứ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi trường Lê Công Thành cho biết: Việt Nam luôn chủ động và tích cực thực hiện những cam kết quốc tế và nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

Cùng với việc phê duyệt Thoả thuận Paris về biến đổi khí hậu, Việt Nam đã ban hành nhiều kế hoạch, chính sách để mỗi địa phương có thể chủ động trong việc thích ứng với biến đổi khí hậu.  

Điển hình như dự án xây kè bảo vệ phố cổ Hội An (Quảng Nam). Công trình nằm trong danh mục dự án ưu tiên thuộc chương trình hỗ trợ ứng phó với biến đổi khí hậu được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Ngoài việc bảo vệ phố cổ trước nguy cơ sạt lở, công trình còn kết hợp nạo vét lòng sông, tạo cảnh quan môi trường sinh thái thân thiện cho phố cổ Hội An.    

Để bảo vệ di tích, tỉnh Thừa Thiên Huế cũng đầu tư hơn 2,6 tỷ đồng lắp đặt hệ thống chống sét tại lăng Minh Mạng, lăng Tự Đức, lăng Đồng Khánh, lăng Thiệu Trị, Cung Diên Thọ (Đại Nội Huế) và Cơ Mật Viện (Tam Tòa, Kinh thành Huế). 

Ở các tỉnh miền Tây còn có thêm các tour du lịch biến đổi khí hậu. Du khách sẽ được đưa đến những nơi đã và đang phải chịu sự tác động mạnh của biến đổi khí hậu như: tình trạng sạt lở, mất rừng phòng hộ ở huyện Thạnh Phú; xâm nhập mặn, thiếu nước sinh hoạt ở chợ Lách, các huyện Ba Tri, Bình Đại...  

UBND TP Cần Thơ cũng đã ký hết hồi tháng 3 với Tập đoàn Novaland, Tập đoàn tư vấn BCG (The Boston Consulting Group) cùng một số đơn vị để hợp tác tư vấn chiến lược, và triển khai dự án "Phát triển du lịch Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng biến đổi khí hậu" tại đây.

"Kế hoạch phát triển du lịch tổng thể này đảm bảo các khoản đầu tư sẽ được sử dụng nhằm mục đích thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực và hỗ trợ người dân địa phương trong thời gian dài", ông Bùi Thành Nhơn, Chủ tịch HĐQT tập đoàn Novaland nói.

Tạo sinh kế bền vững cho người dân là mục tiêu hướng đến của dự án "Phát triển du lịch Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng biến đổi khí hậu".Ước tính ban đầu từ BCG cho thấy có thể tạo thêm 300.000 việc làm trong ngành du lịch vào năm 2025.

Dự án sẽ sử dụng các tiêu chuẩn và thông lệ tốt nhất toàn cầu để đảm bảo tính bền vững, qua đó bảo tồn và nuôi dưỡng các tài nguyên văn hoá then chốt ở đồng bằng sông Cửu Long như chợ nổi, các cộng đồng bên sông và văn hóa sống địa phương.

Các đô thị lớn như Hà Nội, TP. HCM việc xây dựng hệ thống cấp thoát nước, kêu gọi người dân chung tay trong việc bảo vệ môi trường, chủ động thích nghi và ứng phó với biến đổi khí hậu được coi là ưu tiên hàng đầu.  

Ở quy mô quốc gia, "Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu" trở thành một trong những đề án quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020, tầm nhìn 2030.

Bài liên quan
Du lịch nội địa lên ngôi
Du lịch nội địa lên ngôi
29/10/2020 Nghiên cứu

Một trong những nền tảng du lịch trực tuyến hàng đầu thế giới - Booking đã chỉ ra rằng, niềm hạnh phúc của những chuyến du lịch không được tính bằng cây số mà đôi khi khám phá những điểm đến gần cũng mang lại nhiều bất ngờ thú vị.

Đi tìm mô hình quản lý khu du lịch quốc gia
Đi tìm mô hình quản lý khu du lịch quốc gia
29/10/2020 Nghiên cứu

Mới đây, tại tỉnh Bình Thuận, Bộ VHTTDL, TCDL phối hợp với UBND tỉnh Bình Thuận tổ chức “Hội thảo mô hình quản lý khu du lịch quốc gia” nhằm xây dựng mô hình khung để quản lý chung Khu du lịch (KDL) quốc gia trên cả nước.

Ngành du lịch “vực dậy” và tăng tốc cho mùa cao điểm cuối năm 2020
Ngành du lịch “vực dậy” và tăng tốc cho mùa cao điểm cuối năm 2020
28/10/2020 Nghiên cứu

Theo khảo sát của Hội đồng tư vấn du lịch, trên 41% số người được hỏi sẵn sàng đi du lịch tháng 9-11, đây là thời điểm "vàng" cho ngành du lịch phục hồi và tăng tốc, các doanh nghiệp cần làm gì để bứt phá vào dịp cuối năm?

‘Đòn bẩy’ giúp phục hồi ngành du lịch
‘Đòn bẩy’ giúp phục hồi ngành du lịch
28/10/2020 Nghiên cứu

Để triển khai chương trình kích cầu du lịch lần 2 đạt hiệu quả cao nhất, ưu tiên hàng đầu cần tập trung là quản trị điểm đến, xúc tiến, quảng bá và tạo kết nối sản phẩm giữa các doanh nghiệp lữ hành và điểm đến, giữa các địa phương với nhau.

Cần tái khởi động kích cầu du lịch nội địa
Cần tái khởi động kích cầu du lịch nội địa
27/10/2020 Nghiên cứu

Việc tái khởi động kích cầu du lịch nội địa là một giải pháp thiết thực nhằm phục hồi ngành du lịch trong những tháng cuối năm 2020, cũng là cơ hội vàng để du khách nội địa khám phá các điểm du lịch hàng đầu và nhiều địa điểm chưa được biết đến của Việt Nam.

Phát triển thị trường du lịch sau Covid-19: Biến thách thức thành cơ hội
Phát triển thị trường du lịch sau Covid-19: Biến thách thức thành cơ hội
27/10/2020 Nghiên cứu

Sau đợt dịch COVID-19 lần thứ 2, có thể nói, cả ngành du lịch Việt đã “ngấm đòn”. Thời điểm này, toàn ngành đang rục rịch khởi động chương trình kích cầu du lịch nội địa giai đoạn 2. Nhiều chuyên gia nhận định, đây sẽ là “đòn bẩy” giúp phục hồi ngành “công nghiệp không khói” hậu Covid-19.

Bảy nhóm sản phẩm du lịch chủ yếu góp phần thúc đẩy du lịch bền vững
Bảy nhóm sản phẩm du lịch chủ yếu góp phần thúc đẩy du lịch bền vững
26/10/2020 Nghiên cứu

Hiện nay, hầu hết các chương trình du lịch được xây dựng cho khách du lịch đến Hà Nội, đặc biệt khách du lịch quốc tế của các công ty lữ hành chủ yếu gắn với các di sản, di tích lịch sử văn hóa và làng nghề của Hà Nội.

Cần chế tài xử lý khi phát triển du lịch ảnh hưởng tiêu cực đến tài nguyên thiên nhiên, văn hóa bản địa
Cần chế tài xử lý khi phát triển du lịch ảnh hưởng tiêu cực đến tài nguyên thiên nhiên, văn hóa bản địa
23/10/2020 Nghiên cứu

Theo ThS. Nguyễn Thùy Vân, hiện chưa có các quy định, chế tài cụ thể xử lý sai phạm trong việc phát triển du lịch tại các vườn quốc gia và khu bảo tồn dẫn đến những ảnh hưởng tiêu cực đến tài nguyên thiên nhiên, văn hóa bản địa.

Gia Lai phát huy tiềm năng du lịch bản địa
Gia Lai phát huy tiềm năng du lịch bản địa
22/10/2020 Nghiên cứu

Gia Lai được thiên nhiên ưu đãi với nhiều sông, suối, thác ghềnh, hồ nước ngọt có cảnh quan đẹp mắt, hấp dẫn. Đặc biệt, Gia Lai là một trong những tỉnh trung tâm thuộc khu vực tam giác phát triển Campuchia-Lào-Việt Nam. Đây là lợi thế để Gia Lai tập trung phát huy tiềm năng về du lịch trong thời gian tới.

Xây dựng sân chơi, không gian công cộng trong khu phố cổ Hà Nội
Xây dựng sân chơi, không gian công cộng trong khu phố cổ Hà Nội
22/10/2020 Nghiên cứu

Tại những khu dân cư thuộc phố cổ Hà Nội – nơi “tấc đất, tấc vàng”, việc xây dựng sân chơi, không gian công cộng tưởng chừng như không thể.

Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh: Cơ hội để phát triển du lịch
Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh: Cơ hội để phát triển du lịch
21/10/2020 Nghiên cứu

Trong quá trình xây dựng hồ sơ đệ trình UNESCO, diện mạo của một công viên địa chất toàn cầu mang tên Lý Sơn - Sa Huỳnh đang từng bước định hình. Nếu được công nhận, đây sẽ được coi là đòn bẩy mở ra cơ hội phát triển cho du lịch Quảng Ngãi.

Vấn đề phát triển du lịch Đắk Lắk sau khi bỏ hẳn loại hình du lịch cưỡi voi
Vấn đề phát triển du lịch Đắk Lắk sau khi bỏ hẳn loại hình du lịch cưỡi voi
20/10/2020 Nghiên cứu

Một khi du khách đã không còn quá háo hức với việc được cưỡi voi thì địa phương cần phải tìm những cách làm, hướng khai thác du lịch mới mẻ hơn để tạo điểm nhấn, ấn tượng với khách.

Khai thác du lịch búng Bình Thiên
Khai thác du lịch búng Bình Thiên
19/10/2020 Nghiên cứu

Không chỉ giữ vai trò điều tiết nước cho một phần châu thổ của dòng Mekong huyền thoại, mà búng Bình Thiên còn là điểm đến đầy hấp dẫn du khách thích khám phá sông nước vùng đầu nguồn sông Cửu Long và văn hóa Chăm độc đáo.

Bài toán về phát triển du lịch tại các tỉnh ven biển ứng phó với biến đổi khí hậu
Bài toán về phát triển du lịch tại các tỉnh ven biển ứng phó với biến đổi khí hậu
18/10/2020 Nghiên cứu

Theo tác giả Chiến Thắng, hoạt động du lịch mang tính mùa vụ, kết hợp với ảnh hưởng ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu dẫn tới khó khăn hơn cho cộng đồng ven biển.

Du lịch mùa lũ - làm sao cho an toàn?
Du lịch mùa lũ - làm sao cho an toàn?
16/10/2020 Nghiên cứu

Mùa lũ đến, nhiều điểm du lịch miền Trung trở nên lạ lẫm hơn khi ngập trong nước. Du lịch một lần nữa rơi vào cảnh đình trệ. Người dân lại nảy những sáng kiến về các tour du lịch kiểu “sống chung với lũ”.

Đề xuất làm kinh tế đêm trên sông nước bằng chợ nổi Cái Răng
Đề xuất làm kinh tế đêm trên sông nước bằng chợ nổi Cái Răng
16/10/2020 Nghiên cứu

Khi góp ý về chợ nổi Cái Răng, nhà nghiên cứu văn hoá Nhâm Hùng cho rằng cần mạnh dạn thử nghiệm mô hình du lịch đường sông Cần Thơ, gắn với chợ nổi Cái Răng về đêm, như một cách làm kinh tế đêm trên sông nước.

Du lịch sụp đổ ảnh hưởng sinh kế toàn cầu ra sao?
Du lịch sụp đổ ảnh hưởng sinh kế toàn cầu ra sao?
15/10/2020 Nghiên cứu

Ít nhất một triệu lao động mất việc trong năm nay. Toàn cầu mất đi 850 triệu - 1,1 tỷ lượt khách quốc tế vì đại dịch.

Khuyến nghị đưa du lịch trở thành công cụ hiệu quả cho phát triển khu vực nông thôn
Khuyến nghị đưa du lịch trở thành công cụ hiệu quả cho phát triển khu vực nông thôn
14/10/2020 Nghiên cứu

Nhằm hỗ trợ các chính phủ, khu vực tư nhân và cộng đồng quốc tế đẩy mạnh phát triển du lịch ở các vùng nông thôn, UNWTO đã ban hành Khuyến nghị về phát triển du lịch ở khu vực nông thôn nhân kỷ niệm Ngày Du lịch thế giới 27/9 với chủ đề “Du lịch và phát triển nông thôn”.

Chăm sóc sức khoẻ và thị trường y tế Việt Nam
Chăm sóc sức khoẻ và thị trường y tế Việt Nam
14/10/2020 Nghiên cứu

Chăm sóc sức khỏe là một ngành dịch vụ trong đó người cung ứng và người sử dụng quan hệ với nhau thông qua giá dịch vụ (1).