• Click để copy

Giải mã bí ẩn kiến trúc tháp bà Ponagar Nha Trang

Tháp bà Ponagar mang nét đặc trưng của kiến trúc, văn hóa Chăm - Pa đã trở thành điểm du lịch không thể bỏ lỡ khi đến Nha Trang

Tháp Bà Ponagar thuộc phường Vĩnh Phước, thành phố Nha Trang, tình Khánh Hòa. Ngôi đền nằm trên đỉnh một ngọn đồi nhỏ cao khoảng 50m so với mực nước biển, ở cửa sông Cái, cách trung tâm TP Nha Trang khoảng 2km về phía bắc.

Tháp bà Ponagar là điểm đến không thể bỏ lỡ khi du lịch Nha Trang

Tháp bà Ponagar là điểm đến không thể bỏ lỡ khi du lịch Nha Trang

Tháp Bà Ponagar - công trình kiến trúc tuyệt mỹ, ấn tượng

Tháp Ponagar là một quần thể kiến trúc lớn, bao gồm khu Tháp Cổng, Mandapa và khu đền tháp. Trải qua biến cố của thời gian, hiện tại Tháp Bà Ponagar chỉ còn 2 khu: Gồm Mandapa (tiền đình) và Khu đền Tháp.

1. Khu tiền đình Mandapa của tháp bà Ponagar

Khu vực tiền đình nằm ngay trước khu đền tháp sẽ khiến bất kỳ du khách nào ngỡ ngàng bởi vẻ đẹp hoành tráng và kiến trúc đối xứng của nó. Các nhà khoa học cho rằng, đây là kiến trúc hở tường bao. Trên mỗi cột lớn, tương ứng với chiều cao cột nhỏ đều có “lỗ mộng”. Đây có thể là nơi các tín đồ chuẩn bị các lễ vật trước khi lên hành lễ ở các đền tháp phía trên.

Khu vực Mandapa: Có bốn hàng cột lớn xây bằng gạch nung, bao gồm 10 cột lớn phía trong và 12 cột nhỏ hình bát giác ở phía ngoài. Nguồn: nhatrangtoday.vn

Khu vực Mandapa: Có bốn hàng cột lớn xây bằng gạch nung, bao gồm 10 cột lớn phía trong và 12 cột nhỏ hình bát giác ở phía ngoài. Nguồn: nhatrangtoday.vn

Con đường đi qua khu vực Mandapa để đi lên đền chính phải trải qua những bậc tâm cấp rất dốc, rất dễ ngã. Bời người xưa quan niệm, để gặp được nữ thần, bạn phải vượt qua nhiều khó khăn và thử thách. Nó thể hiện lòng tôn kính đối với nữ thần của trời biểnNgày nay, để phát triển du lịch cũng như tiện cho việc tham quan, khu di tích đã xây dựng khu vực d dường đi thuận tiện hơn rất nhiều

Bậc tam cấp rất dốc dẫn lên đền chính Nguồn: ditichkhanhhoa.org.vn

Bậc tam cấp rất dốc dẫn lên đền chính Nguồn: ditichkhanhhoa.org.vn

2. Khu đền tháp.

Khu đền tháp hiện nay chỉ còn 4 đền tháp còn hiện hữu: Tháp Đông Bắc, tháp Nam, tháp Đông Nam và tháp Tây Bắc. Các tháp đều được xây dựng một kiểu giống nhau theo binh đồ hình vuông, chỉ khác về kích thước và độ rộng. Từ chân thẳng tắp đến gần đỉnh tháp, vị trí trên cùng được thiết kế theo kiểu hình chóp nón.

Mỗi tháp đều có 4 cửa hướng ra Đông, Tây, Nam, Bắc. Nhưng chỉ có cửa Đông được mở cho khách hành hương và kéo dài đến tiền sảnh. Ba cửa còn lại tạo hình như cửa giả

Mỗi tháp đều có 4 cửa hướng ra Đông, Tây, Nam, Bắc. Nhưng chỉ có cửa Đông được mở cho khách hành hương và kéo dài đến tiền sảnh. Ba cửa còn lại tạo hình như cửa giả

Những ngôi tháp được xây dựng theo kiểu Chăm, gạch xây rất khít mạch, không nhìn thấy chất kết dính. Kỹ thuật xây dựng tháp Chăm hết sức độc đáo. Gạch xây tháp Chăm là gạch loại, xốp, nhẹ, mềm, dễ tạo hình và không thấm nước nên hầu như không có hiện tượng rêu bám, mà các viên gạch chỉ bị bào mòn theo thời gian, phô ra lõi màu đen, thể hiện những viên gạch được nung ở nhiệt độ cao.

Người Chăm đã sản xuất gạch xây dựng tháp như thế nào? Đây là điều bí ẩn thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, kiến trúc sư, du khách trong và ngoài nước. Nguồn: hieu.trungtran

Người Chăm đã sản xuất gạch xây dựng tháp như thế nào? Đây là điều bí ẩn thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, kiến trúc sư, du khách trong và ngoài nước. Nguồn: hieu.trungtran

Tháp thờ chính ở dãy trước khá lớn và cao khoảng 23m, là tháp Ponagar. Trong tháp chính, Tượng thờ nữ thần Ponagar. (cao 2,6m) được thờ tạc bằng đá hoa cương màu đen (trước đó là gỗ trầm hương và xa hơn nữa là bằng vàng) ngồi trên bệ đá uy nghiêm hình đài sen, lưng tựa phiến đá lớn hình lá bồ đề.

Tượng nữ thần Ponagar là một kiệt tác về điêu khắc Chăm Pa, là sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật tượng tròn và chạm nổi.

Tượng nữ thần Ponagar là một kiệt tác về điêu khắc Chăm Pa, là sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật tượng tròn và chạm nổi.

3. Bia Ký.

Bia ký cổ Chămpa tại Tháp Bà Pô Nagar có giá trị rất lớn đối với các nhà nghiên cứu cho văn hóa, tôn giáo và lịch sử của vương quốc Chăm Pa.

Nguồn: ditichkhanhhoa.org.vn

Nguồn: ditichkhanhhoa.org.vn

Phía sau Tháp chính có tấm bia do Phan Thanh Giản – một vị quan Thượng thư bộ Lễ dưới triều Nguyễn ghi chép, biên soạn và cho khắc vào năm 1856 (triều vua Tự Đức). Bằng chữ Hán – Nôm nói về truyền thuyết Thiên Y A Na Thánh Mẫu của người Việt.

Tháp Bà Ponagar và những truyền thuyết kỳ ảo

Theo người dân Chăm Pa kể lại

Xưa kia, có một vị thần ở biển khơi được tạo nên từ mây trời và bọt biển tên là thần Poh Nagar. Trong một ngày nước dâng cao đã đưa người tới song Yjatran ở Kauthara (sông Cù Huân). Trước khi người xuất hiện sấm chớp và gió lớn nổi lên như báo hiệu bà sắp giáng xuống nơi đây. Tất cả đều hạ mình để đón chào vị thần tới nơi đây, cây cối muôn thú đều vui mừng.

Sau khi đặt chân lên bờ, bà đã hóa phép tạo nên những cung điện lộng lẫy và uy nghi. Sở hữu nhiều phép thần thông và tới 97 người chồng. Trong tất cả chỉ có Pô Yan Amo là người chồng có quyền uy nhất. 97 người chồng cho bà 38 đứa con, tất cả đều là con gái và đều trở thành thần tiên. Các vị thần trong tháp bà ponagar chỉ có 3 vị thần được bà truyền nhiều quyền năng nhất chính là Po Nagar Dara, Po Bia Tikuk và Rarai Anaih.

Ghi chép khách Phan Thanh Giản viết năm 1857 như sau: “Khi đất Kauthara thuộc về người Việt, thì nữ thần Po Nagar cũng trở thành vị nữ thần của người Việt với tên gọi là Thiên Y A Na và sự tích của bà cũng được Việt hóa.”

Ghi chép khách Phan Thanh Giản viết năm 1857 như sau: “Khi đất Kauthara thuộc về người Việt, thì nữ thần Po Nagar cũng trở thành vị nữ thần của người Việt với tên gọi là Thiên Y A Na và sự tích của bà cũng được Việt hóa.”

Theo truyền thuyết

Ngày xưa tại núi Đại An có hai vợ chồng tiều phu sinh sống và trồng dưa trên núi Nhưng khi có trái dưa nào chín thì lại bị mất. Ông lão rình và phát hiện có một cô bé 9-10 tuổi hái dưa rồi chơi dưới trăng. Hai vợ chồng yêu thương cô gái đem về nuôi và coi như con ruột. Nhưng không ngờ cô bé là tiên nữ giáng trần.

Vì buồn nhớ cảnh bồng lai, cô gái đã hiến thân vào khúc gỗ trôi theo dòng nước đến Trung Hoa. Thấy gỗ tốt và hương thơm, nhân dân kéo đến khiêng lên nhưng bao nhiêu người cũng không nổi. Bấy giờ, thái tử Bắc Hải nghe tin đồn bèn đến xem thực hư. Kỳ lạ, khúc gỗ bỗng nhẹ như tờ giấy và được thái tử mang về cung coi như báu vật

Một đêm, dưới ánh trăng mờ, thái tử thấy có bóng người thấp thoáng nơi khúc gỗ, nhưng lại gần xem thì tứ bề vắng vẻ, chỉ phảng phất mùi hương bay ra. Những đêm sau, thái tử theo dõi và chàng phát hiện từ khúc gỗ quý bước ra một tuyệt sắc giai nhân. Chàng chạy đến ôm choàng lấy và biết lai lịch của nàng là Thiên Y Ana. Thái tử tâu phụ hoàng xin cưới nàng Ana àm vợ.

Hai vợ chồng có hai người con một trai một gái. Một hôm, nỗi nhớ quê hương thúc giục, Thiên Y bồng hai con nhập vào khúc gỗ quý trở về làng cũ. Thấy nhân dân địa phương còn lạc hậu, bà dạy cày cấy, kéo vải, dệt sợi và đặt ra các lễ nghi. Từ đó, ruộng nương luôn tươi tốt, đời sống nhân dân mỗi ngày một thêm phong phú. Đến một ngày, có con chim hạc từ trên mây bay xuống, Thiên Y cùng hai con cưỡi hạc bay về trờị. Từ đó, để tưởng nhớ công ơn của Thiên Y dân đã xây dựng tháp tạc tượng thời phụng, mỗi năm vào ngày 23/3 Âm lịch đều làm lễ dâng hoa.

Đã đặt chân đến Nha Trang, ai ai cũng nên một lần tìm đến khu di tích Tháp bà Ponagar để tìm hiểu về lịch sử, kiến trúc, giá trị văn hóa tâm linh của người Chăm xưa. Vào những dịp lễ hôi, du khách còn có cơ hội thưởng thức những điệu múa do những cô gái Chăm–pa biểu diễn làm say lắm lòng người.

Loạt ảnh 'gây vỡ mộng' check-in Sa Pa: Ảnh đẹp phải dựa vào may mắn
Loạt ảnh 'gây vỡ mộng' check-in Sa Pa: Ảnh đẹp phải dựa vào may mắn
15/10/2021 Điểm đến

Những bức ảnh rất thực tế sau đây sẽ khiến du khách đang sắp check-in Sa Pa phải nghĩ lại về chuyện "cứ đứng vào là có ảnh đẹp".

Du lịch Bắc Xa - nét mộng mơ của vùng biên ải
Du lịch Bắc Xa - nét mộng mơ của vùng biên ải
15/10/2021 Điểm đến

Du lịch Bắc Xa còn khá lạ lẫm với cộng đồng du lịch Việt Nam. Nơi đây sở hữu khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ và đầy nét hoang sơ độc đáo.

Đặc sản 'ruột cá sữa' xứ Đài gây sợ hãi vì trông như giun
Đặc sản 'ruột cá sữa' xứ Đài gây sợ hãi vì trông như giun
15/10/2021 Ẩm thực

Ruột cá sữa là một món đặc sản ở Đài Loan. Tuy nhiên, món này được cho là vừa khó nhìn, vừa khó nuốt vì chẳng khác gì... một bầy giun vậy.

Vì sao Nhật Bản lẫn Hàn Quốc 'náo động' vì một... bát cà ri?
Vì sao Nhật Bản lẫn Hàn Quốc 'náo động' vì một... bát cà ri?
14/10/2021 Ẩm thực

Có ai ngờ, bát cà ri đơn giản này lại là nguồn cơn nổ ra tranh cãi về cuộc tranh chấp lãnh thổ kéo dài giữa Nhật Bản và Hàn Quốc.

Check-in tại hai bãi đá trứng nổi tiếng miền Trung
Check-in tại hai bãi đá trứng nổi tiếng miền Trung
14/10/2021 Điểm đến

Không chỉ sở hữu các điểm du lịch nổi tiếng, thu hút du khách, miền Trung còn có hai bãi đá trứng đơn sơ và đẹp mắt, được nhiều bạn trẻ tới check-in.

Vì sao chiếc áo phông in hình ông Kim Jong Un gây xôn xao?
Vì sao chiếc áo phông in hình ông Kim Jong Un gây xôn xao?
14/10/2021 Văn hóa

Bức ảnh một nhạc trưởng mặc áo phông có in hình nhà lãnh đạo Kim Jong Un khiến cả truyền thông trong nước và quốc tế xôn xao.

Dự báo thời tiết ngày mai 15/10: Trong 24h tới, bão đi vào đất liền
Dự báo thời tiết ngày mai 15/10: Trong 24h tới, bão đi vào đất liền
14/10/2021 Thiên nhiên

Dự báo thời tiết ngày mai 15/10/2021, trong 12-24h tới, bão đi sâu vào đất liền các khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Bình, sau đó suy yếu thành áp thấp.

Du lịch Bali mở cửa, nhưng 'cách ly bắt buộc' có khiến du khách ngại đến?
Du lịch Bali mở cửa, nhưng 'cách ly bắt buộc' có khiến du khách ngại đến?
14/10/2021 Điểm đến

Với một số điều kiện khá đắt đỏ về cách ly bắt buộc, liệu du lịch Bali có thu hút được khách nước ngoài trở lại so với những "đối thủ" khác?

Ghé thăm chùa Ốc, ngôi chùa có kiến trúc độc đáo tại Nha Trang
Ghé thăm chùa Ốc, ngôi chùa có kiến trúc độc đáo tại Nha Trang
13/10/2021 Điểm đến

Chùa Ốc là một điểm đến hấp dẫn du khách tại Nha Trang. Với kiến trúc độc đáo, đây được xem là ngôi chùa này độc đáo có 'một không hai' tại Việt Nam.

Dự báo thời tiết ngày mai 14/10: Trong 24h tới, bão có khả năng mạnh thêm
Dự báo thời tiết ngày mai 14/10: Trong 24h tới, bão có khả năng mạnh thêm
13/10/2021 Thiên nhiên

Dự báo thời tiết ngày mai 14/10/2021 vào lúc 7h, tâm bão trên vùng biển khu vực phía Nam vịnh Bắc Bộ. Từ đây, bão có khả năng đổi hướng.

Cái tên 'Korea' của Hàn Quốc nhờ Con đường Tơ lụa mà lan rộng?
Cái tên 'Korea' của Hàn Quốc nhờ Con đường Tơ lụa mà lan rộng?
13/10/2021 Văn hóa

Lý do gọi Hàn Quốc là "Korea" mà không phải tên phiên âm cũng đến một cách hết sức tình cờ, nhờ vào giai đoạn giao thương hưng thịnh ở Con đường Tơ lụa.

Bí ẩn sau tông giọng 'chói tai' của nhân viên dịch vụ ở Hàn Quốc
Bí ẩn sau tông giọng 'chói tai' của nhân viên dịch vụ ở Hàn Quốc
13/10/2021 Văn hóa

Nhân viên dịch vụ ở Hàn Quốc (tại quán cà phê, cửa hàng tiện lợi...) đều phải chào, trả lời khách hàng bằng giọng cao kì lạ. Vì sao lại thế?

Loạt ảnh 'tấu hài', khiến du khách ngỡ ngàng khi du lịch quốc tế
Loạt ảnh 'tấu hài', khiến du khách ngỡ ngàng khi du lịch quốc tế
13/10/2021 Điểm đến

Sau đây là loạt ảnh vui, bất ngờ được du khách khắp nơi trên thế giới ghi nhận. Từ đó mới thấy, đúng là "đi một ngày đàng, học một sàng... chuyện lạ".

Check-in tại 3 khu rừng đẹp nhất Việt Nam, lên ảnh đẹp tựa như phim
Check-in tại 3 khu rừng đẹp nhất Việt Nam, lên ảnh đẹp tựa như phim
12/10/2021 Khám phá

Đây được cho là những khu rừng đẹp nhất Việt Nam, khiến bạn dễ dàng có được những tấm hình check-in tuyệt đẹp mà không cần đắn đo chọn góc.

Cảnh quan hoang sơ, quyến rũ của Oman - đối thủ của tuyển Việt Nam
Cảnh quan hoang sơ, quyến rũ của Oman - đối thủ của tuyển Việt Nam
12/10/2021 Khám phá

Oman có đường bờ biển dài tương tự Việt Nam, kết hợp với những dãy núi hùng vĩ, sa mạc mênh mông nên cũng là điểm du lịch hấp dẫn du khách.

Dự báo thời tiết ngày mai 13/10: Bão Kompansu có khả năng mạnh thêm
Dự báo thời tiết ngày mai 13/10: Bão Kompansu có khả năng mạnh thêm
12/10/2021 Thiên nhiên

Dự báo thời tiết ngày mai 13/10/2021, dự báo vào 1h ngày 13/10, tâm bão số 8 ở cách đảo Hải Nam, Trung Quốc khoảng 300 km về phía đông.

Chú chó thông minh nhất Thổ Nhĩ Kỳ, một mình 'đi sạch' tàu điện, xe bus, phà...
Chú chó thông minh nhất Thổ Nhĩ Kỳ, một mình 'đi sạch' tàu điện, xe bus, phà...
11/10/2021 Điểm đến

Boji được gọi là "Chú chó thông minh nhất Thổ Nhĩ Kỳ" nhờ tự đi hầu hết mọi phương tiện công cộng, thậm chí còn tự đi cả phà để qua lại giữa Á - Âu.

Ấn Độ chuẩn bị mở cửa du lịch sau 18 tháng 'bế quan'
Ấn Độ chuẩn bị mở cửa du lịch sau 18 tháng 'bế quan'
11/10/2021 Điểm đến

Ấn Độ đang từng bước mở cửa du lịch, bắt đầu từ ngày 15/10 với một số điều kiện. Số ca nhiễm ở Ấn Độ hiện đã giảm đáng kể so với tháng 4.

Đến ngay 4 cung đường sau để ngắm trọn vẹn Đà Lạt mùa hoa dã quỳ
Đến ngay 4 cung đường sau để ngắm trọn vẹn Đà Lạt mùa hoa dã quỳ
11/10/2021 Thiên nhiên

Đà Lạt mùa hoa dã quỳ đã trở thành thời điểm được nhiều người lựa chọn để du lịch. Đừng bỏ lỡ 4 cung đường này để ngắm trọn vẹn cảnh sắc nơi đây.