• Click để copy

Giải mã bí ẩn kiến trúc tháp bà Ponagar Nha Trang

Tháp bà Ponagar mang nét đặc trưng của kiến trúc, văn hóa Chăm - Pa đã trở thành điểm du lịch không thể bỏ lỡ khi đến Nha Trang

Tháp Bà Ponagar thuộc phường Vĩnh Phước, thành phố Nha Trang, tình Khánh Hòa. Ngôi đền nằm trên đỉnh một ngọn đồi nhỏ cao khoảng 50m so với mực nước biển, ở cửa sông Cái, cách trung tâm TP Nha Trang khoảng 2km về phía bắc.

Tháp bà Ponagar là điểm đến không thể bỏ lỡ khi du lịch Nha Trang

Tháp bà Ponagar là điểm đến không thể bỏ lỡ khi du lịch Nha Trang

Tháp Bà Ponagar - công trình kiến trúc tuyệt mỹ, ấn tượng

Tháp Ponagar là một quần thể kiến trúc lớn, bao gồm khu Tháp Cổng, Mandapa và khu đền tháp. Trải qua biến cố của thời gian, hiện tại Tháp Bà Ponagar chỉ còn 2 khu: Gồm Mandapa (tiền đình) và Khu đền Tháp.

1. Khu tiền đình Mandapa của tháp bà Ponagar

Khu vực tiền đình nằm ngay trước khu đền tháp sẽ khiến bất kỳ du khách nào ngỡ ngàng bởi vẻ đẹp hoành tráng và kiến trúc đối xứng của nó. Các nhà khoa học cho rằng, đây là kiến trúc hở tường bao. Trên mỗi cột lớn, tương ứng với chiều cao cột nhỏ đều có “lỗ mộng”. Đây có thể là nơi các tín đồ chuẩn bị các lễ vật trước khi lên hành lễ ở các đền tháp phía trên.

Khu vực Mandapa: Có bốn hàng cột lớn xây bằng gạch nung, bao gồm 10 cột lớn phía trong và 12 cột nhỏ hình bát giác ở phía ngoài. Nguồn: nhatrangtoday.vn

Khu vực Mandapa: Có bốn hàng cột lớn xây bằng gạch nung, bao gồm 10 cột lớn phía trong và 12 cột nhỏ hình bát giác ở phía ngoài. Nguồn: nhatrangtoday.vn

Con đường đi qua khu vực Mandapa để đi lên đền chính phải trải qua những bậc tâm cấp rất dốc, rất dễ ngã. Bời người xưa quan niệm, để gặp được nữ thần, bạn phải vượt qua nhiều khó khăn và thử thách. Nó thể hiện lòng tôn kính đối với nữ thần của trời biểnNgày nay, để phát triển du lịch cũng như tiện cho việc tham quan, khu di tích đã xây dựng khu vực d dường đi thuận tiện hơn rất nhiều

Bậc tam cấp rất dốc dẫn lên đền chính Nguồn: ditichkhanhhoa.org.vn

Bậc tam cấp rất dốc dẫn lên đền chính Nguồn: ditichkhanhhoa.org.vn

2. Khu đền tháp.

Khu đền tháp hiện nay chỉ còn 4 đền tháp còn hiện hữu: Tháp Đông Bắc, tháp Nam, tháp Đông Nam và tháp Tây Bắc. Các tháp đều được xây dựng một kiểu giống nhau theo binh đồ hình vuông, chỉ khác về kích thước và độ rộng. Từ chân thẳng tắp đến gần đỉnh tháp, vị trí trên cùng được thiết kế theo kiểu hình chóp nón.

Mỗi tháp đều có 4 cửa hướng ra Đông, Tây, Nam, Bắc. Nhưng chỉ có cửa Đông được mở cho khách hành hương và kéo dài đến tiền sảnh. Ba cửa còn lại tạo hình như cửa giả

Mỗi tháp đều có 4 cửa hướng ra Đông, Tây, Nam, Bắc. Nhưng chỉ có cửa Đông được mở cho khách hành hương và kéo dài đến tiền sảnh. Ba cửa còn lại tạo hình như cửa giả

Những ngôi tháp được xây dựng theo kiểu Chăm, gạch xây rất khít mạch, không nhìn thấy chất kết dính. Kỹ thuật xây dựng tháp Chăm hết sức độc đáo. Gạch xây tháp Chăm là gạch loại, xốp, nhẹ, mềm, dễ tạo hình và không thấm nước nên hầu như không có hiện tượng rêu bám, mà các viên gạch chỉ bị bào mòn theo thời gian, phô ra lõi màu đen, thể hiện những viên gạch được nung ở nhiệt độ cao.

Người Chăm đã sản xuất gạch xây dựng tháp như thế nào? Đây là điều bí ẩn thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, kiến trúc sư, du khách trong và ngoài nước. Nguồn: hieu.trungtran

Người Chăm đã sản xuất gạch xây dựng tháp như thế nào? Đây là điều bí ẩn thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, kiến trúc sư, du khách trong và ngoài nước. Nguồn: hieu.trungtran

Tháp thờ chính ở dãy trước khá lớn và cao khoảng 23m, là tháp Ponagar. Trong tháp chính, Tượng thờ nữ thần Ponagar. (cao 2,6m) được thờ tạc bằng đá hoa cương màu đen (trước đó là gỗ trầm hương và xa hơn nữa là bằng vàng) ngồi trên bệ đá uy nghiêm hình đài sen, lưng tựa phiến đá lớn hình lá bồ đề.

Tượng nữ thần Ponagar là một kiệt tác về điêu khắc Chăm Pa, là sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật tượng tròn và chạm nổi.

Tượng nữ thần Ponagar là một kiệt tác về điêu khắc Chăm Pa, là sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật tượng tròn và chạm nổi.

3. Bia Ký.

Bia ký cổ Chămpa tại Tháp Bà Pô Nagar có giá trị rất lớn đối với các nhà nghiên cứu cho văn hóa, tôn giáo và lịch sử của vương quốc Chăm Pa.

Nguồn: ditichkhanhhoa.org.vn

Nguồn: ditichkhanhhoa.org.vn

Phía sau Tháp chính có tấm bia do Phan Thanh Giản – một vị quan Thượng thư bộ Lễ dưới triều Nguyễn ghi chép, biên soạn và cho khắc vào năm 1856 (triều vua Tự Đức). Bằng chữ Hán – Nôm nói về truyền thuyết Thiên Y A Na Thánh Mẫu của người Việt.

Tháp Bà Ponagar và những truyền thuyết kỳ ảo

Theo người dân Chăm Pa kể lại

Xưa kia, có một vị thần ở biển khơi được tạo nên từ mây trời và bọt biển tên là thần Poh Nagar. Trong một ngày nước dâng cao đã đưa người tới song Yjatran ở Kauthara (sông Cù Huân). Trước khi người xuất hiện sấm chớp và gió lớn nổi lên như báo hiệu bà sắp giáng xuống nơi đây. Tất cả đều hạ mình để đón chào vị thần tới nơi đây, cây cối muôn thú đều vui mừng.

Sau khi đặt chân lên bờ, bà đã hóa phép tạo nên những cung điện lộng lẫy và uy nghi. Sở hữu nhiều phép thần thông và tới 97 người chồng. Trong tất cả chỉ có Pô Yan Amo là người chồng có quyền uy nhất. 97 người chồng cho bà 38 đứa con, tất cả đều là con gái và đều trở thành thần tiên. Các vị thần trong tháp bà ponagar chỉ có 3 vị thần được bà truyền nhiều quyền năng nhất chính là Po Nagar Dara, Po Bia Tikuk và Rarai Anaih.

Ghi chép khách Phan Thanh Giản viết năm 1857 như sau: “Khi đất Kauthara thuộc về người Việt, thì nữ thần Po Nagar cũng trở thành vị nữ thần của người Việt với tên gọi là Thiên Y A Na và sự tích của bà cũng được Việt hóa.”

Ghi chép khách Phan Thanh Giản viết năm 1857 như sau: “Khi đất Kauthara thuộc về người Việt, thì nữ thần Po Nagar cũng trở thành vị nữ thần của người Việt với tên gọi là Thiên Y A Na và sự tích của bà cũng được Việt hóa.”

Theo truyền thuyết

Ngày xưa tại núi Đại An có hai vợ chồng tiều phu sinh sống và trồng dưa trên núi Nhưng khi có trái dưa nào chín thì lại bị mất. Ông lão rình và phát hiện có một cô bé 9-10 tuổi hái dưa rồi chơi dưới trăng. Hai vợ chồng yêu thương cô gái đem về nuôi và coi như con ruột. Nhưng không ngờ cô bé là tiên nữ giáng trần.

Vì buồn nhớ cảnh bồng lai, cô gái đã hiến thân vào khúc gỗ trôi theo dòng nước đến Trung Hoa. Thấy gỗ tốt và hương thơm, nhân dân kéo đến khiêng lên nhưng bao nhiêu người cũng không nổi. Bấy giờ, thái tử Bắc Hải nghe tin đồn bèn đến xem thực hư. Kỳ lạ, khúc gỗ bỗng nhẹ như tờ giấy và được thái tử mang về cung coi như báu vật

Một đêm, dưới ánh trăng mờ, thái tử thấy có bóng người thấp thoáng nơi khúc gỗ, nhưng lại gần xem thì tứ bề vắng vẻ, chỉ phảng phất mùi hương bay ra. Những đêm sau, thái tử theo dõi và chàng phát hiện từ khúc gỗ quý bước ra một tuyệt sắc giai nhân. Chàng chạy đến ôm choàng lấy và biết lai lịch của nàng là Thiên Y Ana. Thái tử tâu phụ hoàng xin cưới nàng Ana àm vợ.

Hai vợ chồng có hai người con một trai một gái. Một hôm, nỗi nhớ quê hương thúc giục, Thiên Y bồng hai con nhập vào khúc gỗ quý trở về làng cũ. Thấy nhân dân địa phương còn lạc hậu, bà dạy cày cấy, kéo vải, dệt sợi và đặt ra các lễ nghi. Từ đó, ruộng nương luôn tươi tốt, đời sống nhân dân mỗi ngày một thêm phong phú. Đến một ngày, có con chim hạc từ trên mây bay xuống, Thiên Y cùng hai con cưỡi hạc bay về trờị. Từ đó, để tưởng nhớ công ơn của Thiên Y dân đã xây dựng tháp tạc tượng thời phụng, mỗi năm vào ngày 23/3 Âm lịch đều làm lễ dâng hoa.

Đã đặt chân đến Nha Trang, ai ai cũng nên một lần tìm đến khu di tích Tháp bà Ponagar để tìm hiểu về lịch sử, kiến trúc, giá trị văn hóa tâm linh của người Chăm xưa. Vào những dịp lễ hôi, du khách còn có cơ hội thưởng thức những điệu múa do những cô gái Chăm–pa biểu diễn làm say lắm lòng người.

Cận cảnh hoa sen cực hiếm 7 năm mới nở một lần trên núi tuyết
Cận cảnh hoa sen cực hiếm 7 năm mới nở một lần trên núi tuyết
30/07/2021 Thiên nhiên

Hoa sen nở trên núi tuyết được xem là loại thảo mộc quý hiếm, 7 năm mới nở một lần và hiện đang có nguy cơ tuyệt chủng cao.

'Tôi tìm thấy tình yêu của đời mình khi ăn tối trên đỉnh Everest'
'Tôi tìm thấy tình yêu của đời mình khi ăn tối trên đỉnh Everest'
30/07/2021 Điểm đến

Jane Chynoweth, một phụ nữ thành đạt ở tuổi 35, đã có một mối tình lãng mạn khi nhận lời mời ăn tối trên đỉnh Everest từ một chương trình thực tế.

Vẻ đẹp bí ẩn 'ngắm mãi không chán' của vùng đất Thần Kinh xứ Huế
Vẻ đẹp bí ẩn 'ngắm mãi không chán' của vùng đất Thần Kinh xứ Huế
30/07/2021 Điểm đến

Xứ Huế đẹp và mộng mơ qua cảnh sắc trữ tình, gây thương nhớ cho biết bao người từng có dịp ghé thăm. Đó là vẻ đẹp của hoài niệm, vấn vương đầy chân tình.

Đất nước nhỏ nhất có huy chương vàng Olympic đầu tiên trong lịch sử
Đất nước nhỏ nhất có huy chương vàng Olympic đầu tiên trong lịch sử
29/07/2021 Điểm đến

Với chiến thắng đầy thuyết phục ở nội dung ba môn thi phối hợp của vận động viện Flora Duffy, đất nước Bermuda đã chính thức ghi tên mình vào danh sách những nước giành huy chương vàng Olympic 2020.

Hà Nội cùng những cái 'nhất'
Hà Nội cùng những cái 'nhất'
29/07/2021 Điểm đến

Là trung tâm kinh tế, Thủ đô Hà Nội với bề dày lịch sử mang vẻ đẹp hài hòa giữa hiện đại và cổ kính. Du khách khi đặt chân đến đây không chỉ ghé thăm những di tích, công trình mà còn được thưởng thức nền ẩm thực và tìm hiểu về những cái nhất của thành phố.

Chữa bệnh đường ruột cho pharaoh - 'việc nhạy cảm' thời Ai Cập cổ đại
Chữa bệnh đường ruột cho pharaoh - 'việc nhạy cảm' thời Ai Cập cổ đại
29/07/2021 Văn hóa

Các vị pharaoh tôn quý vẫn là con người với những vấn đề sức khỏe bình thường. Vì vậy công việc "chữa bệnh đường ruột cho pharaoh" mới xuất hiện.

6 điểm tham quan hàng đầu ở Tokyo - Thành phố tổ chức Olympic
6 điểm tham quan hàng đầu ở Tokyo - Thành phố tổ chức Olympic
29/07/2021 Điểm đến

Thành phố Tokyo đang rất "nóng" bởi thế vận hội mùa hè 2020 nhưng nơi đây còn “đốn tim” bao tín đồ du lịch bởi những điểm du lịch vô cùng đôc đáo.

Hà Giang - nơi bước chân trở về tuổi trẻ
Hà Giang - nơi bước chân trở về tuổi trẻ
29/07/2021 Điểm đến

Về với Hà Giang, bỗng thấy mình như sống lại những giây phút mơ màng, đầy nhiệt huyết của một thời thanh xuân nông nổi với những hoài bão vẫn còn dang dở.

Bộ môn thể thao nguy hiểm đã giúp hồi sinh một hòn đảo tại Hy Lạp
Bộ môn thể thao nguy hiểm đã giúp hồi sinh một hòn đảo tại Hy Lạp
29/07/2021 Điểm đến

Hơn 50 năm trong cuộc đời, Antonis Kampourakis luôn thức giấc vào bình minh, đeo vây và mặt nạ rồi lặn mình xuống biển Aegean để khai thác bọt biển quý giá, thứ đã giúp hòn đảo Kalymnos của Hy Lạp duy trì sự sống trong nhiều thập kỷ qua.

Bí ẩn 'kiệt tác kiến trúc' lần đầu cho khách thuê ở sau 136 năm
Bí ẩn 'kiệt tác kiến trúc' lần đầu cho khách thuê ở sau 136 năm
29/07/2021 Khám phá

Đây là một kiệt tác ấn tượng của của kiến trúc sư huyền thoại Antoni Gaudí tại Barcelona (Tây Ban Nha), thu hút sự chú ý của đông đảo công chúng suốt 136 năm qua.

Gan ngỗng làm từ phòng thí nghiệm có ít tàn bạo hơn phiên bản cũ?
Gan ngỗng làm từ phòng thí nghiệm có ít tàn bạo hơn phiên bản cũ?
29/07/2021 Ẩm thực

Gan ngỗng là tinh hoa ẩm thực Pháp, và sự tàn nhẫn đằng sau món ăn này là cảm hứng cho phiên bản gan ngỗng làm từ phòng thí nghiệm ra đời.

Nên tip cho nhân viên dọn phòng bao nhiêu mới hợp lý trong mùa Covid-19?
Nên tip cho nhân viên dọn phòng bao nhiêu mới hợp lý trong mùa Covid-19?
29/07/2021 Văn hóa

Bạn đã bao giờ tự hỏi: Với khối lượng công việc nhiều hơn và rủi ro cao hơn trong mùa Covid-19, bạn nên tip cho nhân viên dọn phòng bao nhiêu mới hợp lý?

Những điểm du lịch phía Bắc đẹp ngất ngây khiến người đi 'quên lối về'
Những điểm du lịch phía Bắc đẹp ngất ngây khiến người đi 'quên lối về'
29/07/2021 Điểm đến

Nếu có dịp đi du lịch miền Bắc, bạn không nên bỏ lỡ một số địa điểm nổi tiếng về cảnh sắc thiên nhiên và những hoạt động thú vị dưới đây.

Loại nhân sâm biển có giá 68 triệu đồng/kg, càng xấu sẽ càng đắt
Loại nhân sâm biển có giá 68 triệu đồng/kg, càng xấu sẽ càng đắt
28/07/2021 Ẩm thực

Có thể bạn chưa biết, hải sâm là một loại dù có vẻ ngoài xấu xí, kỳ dị nhưng vẫn có giá thành đắt đỏ, trở thành đặc sản "hút" khách bởi hàm lượng dinh dưỡng cao và vị ngon đặc biệt của nó.

Thác Bản Giốc - Những dải lụa trắng trải mình giữa non cao
Thác Bản Giốc - Những dải lụa trắng trải mình giữa non cao
28/07/2021 Điểm đến

Thác Bản Giốc nằm ở Đàm Thủy, Cao Bằng, miền Đông Bắc Việt Nam, cách Hà Nội khoảng 335 km. Nhìn từ xa , Bản Giốc trông như những dải lụa trắng trải dài giữa núi non.

Hành trình du lịch Tân Cương của cô gái Việt: Trải qua 30 lần xét nghiệm Covid-19
Hành trình du lịch Tân Cương của cô gái Việt: Trải qua 30 lần xét nghiệm Covid-19
28/07/2021 Điểm đến

Để có một chuyến du lịch Tân Cương trọn vẹn, Kiều Phùng - cô gái Việt chấp nhận xét nghiệm Covid-19 hơn 30 lần.

Sởn da gà với lễ hội tôn thờ rắn tại Ấn Độ
Sởn da gà với lễ hội tôn thờ rắn tại Ấn Độ
28/07/2021 Văn hóa

Nag Panchami là lễ hội tôn vinh các vị thần và rắn sống ở Ấn Độ. Đây là một lễ hội lớn, có từ hàng trăm năm và được tổ chức dọc các tỉnh thành vào tháng 7 hoặc 8.

Du khách thông thái: 10 quy tắc ăn uống người Ý luôn tuân thủ
Du khách thông thái: 10 quy tắc ăn uống người Ý luôn tuân thủ
28/07/2021 Văn hóa

Không phải vô cớ mà ẩm thực Ý được đánh giá cao đến thế trên toàn cầu. Cũng nhờ những quy tắc ăn uống này, các món ăn bình thường cũng trở nên hảo hạng.

Khám phá 7 hồ bơi trên cao độc đáo bậc nhất thế giới
Khám phá 7 hồ bơi trên cao độc đáo bậc nhất thế giới
28/07/2021 Điểm đến

Những chiếc hồ bơi không chỉ có trên cạn hoặc giáp mặt biển độc đáo mà còn có ở những địa điểm cao vút trên các khách sạn sang trọng, cao ốc chọc trời.