Giải pháp nào cho chuyển đổi số du lịch Việt Nam?

Chuyển đổi số hoạt động du lịch theo hướng cung cấp đầy đủ thông tin và trải nghiệm trực tuyến cho khách du lịch trước khi thực hiện chuyến đi và trong khi thực hiện chuyến đi theo thời gian thực.

Lời toà soạn: Là sự kiện lớn của ngành du lịch, Hội thảo Du lịch Việt Nam 2021 thành công với nhiều ý kiến trao đổi, đánh giá tác động của dịch bệnh Covid-19 đến ngành du lịch, cơ hội và thách thức đặt ra đối với du lịch Việt Nam giai đoạn “hậu Covid”.

Diễn ra trong 1 ngày, bên cạnh những ý kiến trao đổi, tham luận tại Hội thảo, còn có nhiều kiến giải, góc nhìn có giá trị được nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nhà quản lý, các hiệp hội, doanh nghiệp du lịch gửi tới.

Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu tới độc giả chuyên đề "Du lịch Việt Nam phục hồi và phát triển" là tập hợp các phát biểu, tham luận, bài viết trong tài liệu hội thảo do ban biên tập nội dung của Uỷ ban Văn hoá - Giáo dục của Quốc hội phối hợp với Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch thực hiện.

Dưới đây là phần cuối bài viết "ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHUYỂN ĐỔI SỐ CHO HOẠT ĐỘNG DU LỊCH" của ông Nguyễn Huy Dũng - Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông về Một số đề xuất định hướng, giải pháp chuyển đổi số du lịch Việt Nam.

ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHUYỂN ĐỔI SỐ CHO HOẠT ĐỘNG DU LỊCH

Nguyễn Huy Dũng - Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông

Cơ hội, thách thức cho chuyển đổi số du lịch Việt Nam

4. Kinh nghiệm thế giới trong hoạt động chuyển đổi số du lịch

Có ít nhất 90% du khách nghiên cứu, tìm hiểu trực tuyến cho kỳ nghỉ của họ. Thị phần của các OTA ước tính chiếm khoảng 40% tổng thị trường du lịch toàn cầu. ConChỉ số này tại khu vực Châu Á Thái Bình Dương thậm chí còn lên đến 46- 48%. Vì vậy, việc đẩy các sản phẩm, dịch vụ du lịch lên các kênh bán hàng trực tuyến là việc cần thiết và hữu hiệu để thu hút du khách. Nhất là các kênh bán hàng quốc tế như Booking, TripAdvisor, Agoda, Traveloka, Expedia...

Ảnh minh hoạ: Báo Nhân Dân

Ảnh minh hoạ: Báo Nhân Dân

Úc có nền tảng Tourism Exchange Australia (TXA) do Chính phủ thiết lập. Anh với nền tảng Tourism Exchange Great Britain (TXGB) do Chính phủ phát triển và quản lý. Nam Phi với Hệ thống Thông tin Du lịch Quốc gia về Du khách -

Jurni. Singapore với nền tảng Trung tâm thông tin và dịch vụ du lịch (TIH). Nền tảng số này kết nối các nhà cung cấp sản phẩm, dịch vụ du lịch với các nhà phân phối (OTA - đại lý du lịch trực tuyến) và trung gian (sàn giao dịch du lịch trực tuyến) để tạo ra các gói du lịch hấp dẫn cho từng phân khúc khách du lịch.

Dữ liệu là tài nguyên quan trọng trong nền kinh tế số, dữ liệu cũng là một nguồn vốn có giá trị không kém các loại tài sản hữu hình khác và khả năng sử dụng dữ liệu của các doanh nghiệp du lịch để cung cấp thông tin cho việc lập kế hoạch kinh doanh, hoạt động và cung cấp dịch vụ ngày càng trở nên quan trọng. Ngành du lịch có khối lượng dữ liệu khổng lồ được thu thập từ rất nhiều nguồn về hành vi, thói quen, xu hướng, trải nghiệm du lịch và các đánh giá của du khách. Vì vậy, thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu, mở dữ liệu là cách tốt nhất để tạo ra những mô hình kinh doanh mới.

Ở Croatia, hệ thống eVisitor hoạt động như một nền tảng trung tâm để quản lý dữ liệu du lịch. Ở Bồ Đào Nha, một công cụ thông minh kinh doanh mới, TravelBI, là một trung tâm dữ liệu cho lĩnh vực du lịch, tập hợp dữ liệu truyền thống, nguồn dữ liệu mới, dịch vụ dữ liệu địa lý và opendata, cũng như các công cụ phân tích dữ liệu để chuyển đổi dữ liệu thành một định dạng dễ sử dụng cho các doanh nghiệp du lịch. Tại Đan Mạch, sáng kiến TourismTech Datalake nhằm hỗ trợ phát triển các mô hình kinh doanh du lịch mới bằng cách thu thập và cung cấp dữ liệu cho các bên liên quan. Sáng kiến được VisitDenmark khởi động vào năm 2017, để tận dụng tốt hơn xu hướng số hóa và công nghệ toàn cầu. Chiến lược dữ liệu liên quan đến du lịch quốc gia này với khái niệm 'hồ dữ liệu' là một phần trung tâm, nhằm thu thập dữ liệu từ các bên liên quan đến du lịch, sử dụng những dữ liệu này để phát triển các mô hình kinh doanh du lịch mới và tạo ra những hiểu biết sâu sắc về những gì thu hút khách du lịch quốc tế đến Đan Mạch. Sáng kiến này và các dự án thí điểm tiếp theo đã được đề xuất để thử nghiệm phân tích dữ liệu với các giải pháp IoT khác nhau.

Ở Ba Lan, "Open Data Plus" nhằm mục đích tăng số lượng và cải thiện chất lượng của dữ liệu công cộng mở và phổ biến việc sử dụng chúng. Việc thực hiện dự án trong lĩnh vực du lịch bao gồm: điều chỉnh cách thức đăng ký cho phù hợp với luật hiện hành và sửa đổi cách thức đăng ký trung tâm trực tuyến công khai của cơ sở khách sạn và cơ sở lưu trú, hướng dẫn viên miền núi, tổ chức đào tạo cho Hướng dẫn viên miền núi.

Estonia có kế hoạch thực hiện đăng ký du khách kỹ thuật số vào năm 2021 đến năm 2022, thông qua một hệ thống thông tin trực tuyến hoạt động ở tất cả các cơ sở lưu trú. Những lợi ích mong đợi cho cả doanh nghiệp du lịch và chính phủ bao gồm: một giải pháp nhanh hơn giúp giảm gánh nặng hành chính liên quan đến đăng ký và xử lý dữ liệu trên giấy tờ; liên lạc đơn giản với Chính phủ và Cơ quan Thống kê Estonia; Chất lượng dữ liệu tốt hơn để giám sát và phân tích, hỗ trợ quản lý điểm đến, quyết định tiếp thị và quản lý luồng du lịch; các doanh nghiệp du lịch sẽ nhận được dữ liệu cập nhật về lưu lượng khách du lịch và năng lực lưu trú, cũng như các phân tích chi tiết để hỗ trợ các quyết định kinh doanh và cải thiện khả năng cạnh tranh. Dữ liệu được cập nhật và chất lượng hơn sẽ cho phép Chính phủ đưa ra các quyết định sáng suốt về việc xây dựng chính sách.

Pháp đã đầu tư phát triển hệ thống DATAtourisme quốc gia để tập hợp thông tin có sẵn liên quan đến du lịch trong nhiều cơ sở dữ liệu khác nhau. Nền tảng này thu thập và tổng hợp thông tin về các điểm tham quan và sự kiện của hoạt động du lịch trên khắp đất nước kể từ năm 2017, người dùng có thể truy cập dữ liệu ở một địa điểm và ở một định dạng duy nhất, theo giấy phép mở. Nền tảng này chứa hơn 300.000 mục nhập liên quan đến du lịch từ 12 khu vực và 90 cơ quan, đồng thời có thể dùng làm cơ sở để thiết kế các gói du lịch và nhiều yêu cầu khác.

Hungary đang phát triển một cơ sở dữ liệu sản phẩm du lịch tại Trung tâm Cung cấp Dữ liệu Du lịch Quốc gia để thu thập dữ liệu về việc thuê phòng từ các nhà cung cấp dịch vụ lưu trú để phát triển một bức tranh thời gian thực, nhằm hỗ trợ lập kế hoạch tiếp thị và các hoạt động nghiên cứu khác.

Nền tảng số này thu thập dữ liệu du lịch từ nhiều nguồn khác nhau: Cơ quan quản lý du lịch trung ương, địa phương và các cơ quan trong chính phủ có dữ liệu liên quan về du lịch - doanh nghiệp ngành du lịch - OTA - cơ sở lưu trú,...; phân tích các dữ liệu hữu ích như: thời gian lưu trú, xu hướng du lịch, mô hình chi tiêu, phân khúc du lịch, những điều thu hút khách du lịch,...

Dữ liệu tổng hợp và phân tích này sẽ cung cấp cho cơ quan quản lý du lịch một bức tranh toàn cảnh hơn về ngành du lịch, những chính sách cần điều chỉnh, bổ sung, mức độ phát triển của thị trường du lịch trong nước. Dữ liệu này cũng phục vụ cho các doanh nghiệp trong việc tối ưu hóa, cải thiện việc cung cấp dịch vụ và ưu đãi của họ cho khách du lịch; đồng thời tạo ra một thị trường bình đẳng hơn bằng cách cho phép những doanh nghiệp nhỏ, hạn chế năng lực nắm được các thông tin quan trọng về thị trường. Các công ty du lịch có thể sử dụng dữ liệu từ nền tảng này để lập kế hoạch phục vụ kinh doanh, hướng tới nhóm đối tượng khách hàng phù hợp.

Cổng du lịch quốc gia là “cửa ngõ”, là bộ mặt thông tin về du lịch của đất nước cho du khách. Cổng du lịch quốc gia giúp thu hút du khách ngay từ bước hình thành ý tưởng. Do đó, Cổng du lịch quốc gia cần được thiết kế “động”, thông tin theo thời gian thực.

Singapore:https://www.visitsingapore.com/;Anh:https://www.visitbritain.co m/gb/en#; Nam Phi: https://jurni.co.za/; ...Đây là một trang web trực quan, giới thiệu các điểm đến của đất nước, chia sẻ những việc hoạt động diễn ra trên khắp đất nước và cung cấp thông tin thực tế về cách thực hiện chúng; cung cấp cho khách du lịch những ý tưởng về kỳ nghỉ; giới thiệu các chiến dịch và thông tin điểm đến được phát triển theo chuyên đề, chủ đề xoay quanh các hoạt động phổ biến và các loại hình nghỉ ngơi. Website này cập nhật thông tin theo thời gian thực, được kết nối với các website của cơ sở lưu trú, doanh nghiệp du lịch, website du lịch địa phương...và lấy thông tin từ các website đó.

5. Một số đề xuất định hướng, giải pháp chuyển đổi số du lịch Việt Nam

Chuyển đổi số hoạt động du lịch theo hướng cung cấp đầy đủ thông tin và trải nghiệm trực tuyến cho khách du lịch trước khi thực hiện chuyến đi và trong khi thực hiện chuyến đi theo thời gian thực.

a) Phát triển nền tảng du lịch số kết nối tới các kênh bán hàng trực tuyến

Các trang web của OTAs thường là điểm dừng chân đầu tiên của du khách khi nghiên cứu kế hoạch du lịch. Các trang web này cung cấp giá trị cho du khách ở tất cả các giai đoạn của quá trình quyết định: lên ý tưởng, tìm kiếm thông tin, đánh giá các lựa chọn thay thế, quyết định mua hàng và phản hồi, đánh giá trải nghiệm.

Lợi ích của các khách sạn và doanh nghiệp du lịch khi đẩy sản phẩm lên các kênh bán hàng trực tuyến là khá lớn như: cho phép khả năng tiếp cận, mở rộng thị trường mới; cho phép đi sâu hơn vào phân khúc và hướng tới mục tiêu các thị trường nhất định với các ưu đãi cụ thể; kiểm soát lượng hàng tồn kho cần cung cấp trên mỗi kênh và phân phối trên nhiều kênh; là kênh tiếp thị, quảng cáo hiệu quả; thương hiệu được biết đến và được khách hàng tin cậy, việc hiển thị trên nền tảng OTA quốc tế sẽ mang lại lợi ích cho các khách sạn, doanh nghiệp du lịch sự công nhận thương hiệu toàn cầu.

Thông thường, các khách sạn, du lịch muốn kết nối tới các OTA thường làm việc trực tiếp và kết nối, đẩy sản phẩm trực tiếp. Việc này tốn khá nhiều thời gian và khó tiếp cận với các OTA nước ngoài. Nền tảng số này sẽ giúp kết nối các nhà cung cấp sản phẩm, dịch vụ du lịch của Việt Nam với các nhà phân phối (OTA – đại lý du lịch trực tuyến) và trung gian (sàn giao dịch du lịch trực tuyến) để tạo ra các gói du lịch hấp dẫn cho từng phân khúc khách du lịch.

b) Phát triển nền tảng thu thập, phân tích dữ liệu du lịch

Theo kinh nghiệm thế giới đã nêu trên, đa số cơ quan quản lý du lịch các nước đứng ra thiết lập, phát triển, quản trị nền tảng phân tích dữ liệu du lịch. Nền tảng số này thu thập dữ liệu du lịch từ nhiều nguồn khác nhau: Cơ quan quản lý du lịch trung ương, địa phương và các cơ quan trong chính phủ có dữ liệu liên quan về du lịch - doanh nghiệp ngành du lịch - OTA - cơ sở lưu trú, ...

Nền tảng số này sẽ phân tích các dữ liệu hữu ích như: thời gian lưu trú, xu hướng du lịch, mô hình chi tiêu, phân khúc du lịch, những điều thu hút khách du lịch,...

Dữ liệu tổng hợp và phân tích này sẽ cung cấp cho cơ quan quản lý du lịch một bức tranh toàn cảnh hơn về ngành du lịch, những chính sách cần điều chỉnh, bổ sung, mức độ phát triển của thị trường du lịch trong nước. Dữ liệu này cũng phục vụ cho các doanh nghiệp trong việc tối ưu hóa, cải thiện việc cung cấp dịch vụ và ưu đãi của họ cho khách du lịch; đồng thời tạo ra một thị trường bình đẳng hơn bằng cách cho phép những doanh nghiệp nhỏ, hạn chế năng lực nắm được các thông tin quan trọng về thị trường. Các công ty du lịch có thể sử dụng dữ liệu từ nền tảng này để lập kế hoạch phục vụ kinh doanh, hướng tới nhóm đối tượng khách hàng phù hợp.

Trong nền kinh tế số, thì dữ liệu cũng là một nguồn vốn có giá trị không kém các loại tài sản hữu hình khác. Ngành du lịch có khối lượng dữ liệu khổng lồ được thu thập từ rất nhiều nguồn về hành vi, thói quen, xu hướng, trải nghiệm du lịch và các đánh giá của du khách. Và vì vậy, thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu, mở dữ liệu là cách tốt nhất để tạo ra những mô hình kinh doanh mới.

c) Phát triển Cổng thông tin du lịch quốc gia trên cơ sở tích hợp thông tin sản phẩm du lịch của các đơn vị, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ du lịch

Đây là một trang web trực quan, giới thiệu các điểm đến của đất nước, chia sẻ những việc hoạt động diễn ra trên khắp đất nước và cung cấp thông tin thực tế về cách thực hiện chúng; cung cấp cho khách du lịch những ý tưởng về kỳ nghỉ; giới thiệu các chiến dịch và thông tin điểm đến được phát triển theo chuyên đề, chủ đề xoay quanh các hoạt động phổ biến và các loại hình nghỉ ngơi.

Website này cập nhật thông tin theo thời gian thực, được kết nối với các website của cơ sở lưu trú, doanh nghiệp du lịch, website du lịch địa phương...và lấy thông tin từ các website đó.

Cổng du lịch quốc gia là “cửa ngõ”, là bộ mặt thông tin về du lịch của đất nước cho du khách. Cổng du lịch quốc gia giúp thu hút du khách ngay từ bước hình thành ý tưởng. Do đó, Cổng du lịch quốc gia cần được thiết kế “động”, thông tin theo thời gian thực.

d) Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ ngành du lịch chuyển đổi số.

- Xây dựng, ban hành bộ chỉ số chuyển đổi số du lịch áp dụng cho các doanh nghiệp. Chỉ số này đánh giá tình trạng chuyển đổi số hiện tại của doanh nghiệp dựa trên các trụ cột: lãnh đạo và tổ chức, quy trình và hoạt động, khách hàng, đổi mới, công nghệ và dữ liệu. Đây là bộ chỉ số trực tuyến. Doanh nghiệp muốn tham gia đánh giá sẽ phải đăng ký trên hệ thống, nhập thông tin, hệ thống tự động đánh giá và chấm điểm. Tất cả đều thực hiện trực tuyến thông qua hệ thống đánh giá.

- Về phía cơ quan quản lý du lịch, trên cơ sở chấm điểm tự động, cơ quan nhà nước tư vấn chuyển đổi số cho doanh nghiệp. Đây là bước đầu tiên quan trọng cho phép cơ quan quản lý du lịch xác định các hành động/trụ cột cần hỗ trợ doanh nghiệp và các bên liên quan.

- Cơ quan quản lý du lịch xây dựng các giai đoạn trưởng thành của quá trình chuyển đổi số doanh nghiệp và danh sách các nền tảng số để khuyến nghị các doanh nghiệp sử dụng phù hợp với mức độ chuyển đổi số của doanh nghiệp.

- Chính phủ có trách nhiệm thúc đẩy sử dụng các nền tảng số (truyền thông, đào tạo, thí điểm, hỗ trợ công nghệ cơ bản như miễn phí tạo website cho doanh nghiệp,...).

đ) Đào tạo kỹ năng số cho người dân.

Khi người dân địa phương được trao quyền bằng cách đào tạo kỹ năng số sẽ mở ra cơ hội đầu tư rộng rãi từ các nhà cung cấp dịch vụ du lịch trực tuyến và cung cấp sự thuận tiện cho khách du lịch. Mặt khác, người dân địa phương cần phải được trao quyền kỹ thuật số vì họ là những người sẽ tiếp xúc trực tiếp với khách du lịch và họ đóng vai trò chính trong việc tạo ra những điều đáng nhớ và trải nghiệm phong phú cho khách du lịch, đồng thời họ cũng là người tạo ra giá trị và cộng tác viên trong quảng bá hình ảnh quê hương mình như một điểm đến du lịch hấp dẫn.

KẾT LUẬN

Đại dịch COVID-19 đã khiến tăng trưởng của ngành du lịch thế giới bị kéo lùi về mức độ của năm 1990. Con số thiệt hại về lượng khách và doanh thu gấp 10

lần so với tổn thất mà ngành du lịch thế giới đã phải trải qua do tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2009.

Nỗi “mất mát”, khó khăn của ngành du lịch trong cơn bão đại dịch Covid là rất lớn và chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất. Nhưng đại dịch COVID-19 cũng là động lực, là cú huých mạnh để ngành du lịch chuyển đổi số. Chuyển đổi số chính là “vacxin” để ngành du lịch sống chung với đại dịch. Bộ Thông tin và Truyền thông tin rằng với những định hướng, chính sách và hành động ngày càng quyết liệt của Chính phủ, của cơ quan quản lý du lịch để từng bước chuyển đổi số ngành du lịch, mục tiêu du lịch tăng trưởng bình quân 13% đến năm 2030 hoàn toàn có thể đạt được.

* Tiêu đề bài viết do Travelmag đặt.