Thứ tư, 08/09/2021, 07:10 AM
  • Click để copy

Gốm làng Ngòi - nơi ươm mầm tinh hoa đất Việt

Phong cách sáng tạo, đề tài phong phú, họa tiết cầu kỳ... là điểm nhấn quan trọng tạo nên sự khác biệt của gốm làng Ngòi với lịch sử chưa đầy 20 năm.

Từ xưa đến nay, làng nghề vẫn là nơi hội tụ những tài năng sáng tạo ra những sản phẩm dân gian, nơi thịnh đạt, thành danh và giàu có của những người thợ bình dân.

Nét mộc mạc, dân dã, gần gũi nhưng vô cùng độc đáo ở họa tiết trang trí và cách thể hiện của tranh tường gốm làng Ngòi

Nét mộc mạc, dân dã, gần gũi nhưng vô cùng độc đáo ở họa tiết trang trí và cách thể hiện của tranh tường gốm làng Ngòi

Kinh qua vô vàn gian khổ, khó khăn của nghề và nghiệp, vượt lên chính mình, chính thời đại, người thợ thủ công đã tạo nên mốc son chói lọi về tình yêu nghề, yêu cái sản vật mình làm ra trong cả quãng đời cống hiến vì cơ nghiệp. Bởi vậy mà ở xứ Kinh Bắc, một làng nghề được các người thợ thủ công sáng lập ra, với khởi nguồn từ tinh hoa của đôi bàn tay mang tên "làng Ngòi" ra đời.

Tinh hoa đó đã trường tồn hàng thập kỷ với tên gọi gốm làng Ngòi – một làng nghề đã tạo nên sự khác biệt độc đáo và ghi dấu ấn mạnh mẽ với bao người.

Dù không nổi tiếng như gốm Bát Tràng, Chu Đậu, Phù Lãng hay Thổ Hà, gốm làng Ngòi đã xuất hiện từ rất lâu về trước nhưng chỉ mới được gầy dựng lại chưa tới 20 năm

Dù không nổi tiếng như gốm Bát Tràng, Chu Đậu, Phù Lãng hay Thổ Hà, gốm làng Ngòi đã xuất hiện từ rất lâu về trước nhưng chỉ mới được gầy dựng lại chưa tới 20 năm

Gốm ở đây lại mang đậm phong cách dân gian với những họa tiết dung dị, trang nhã, gợi lên phong cảnh của làng quê, nơi hội họp, sinh hoạt của người dân vùng châu thổ cùng bao nét đặc trưng của cư dân vùng miền... đó là điểm độc đáo, đặc sắc mà những người thợ của vùng này luôn tự hào và trân quý.

niềm đam mê gốm cộng thêm tinh hoa từ đôi bàn tay người nghệ sĩ, Lưu Xuân Khuyến đã tạo nên thương hiệu gốm làng Ngòi với những nét riêng không thể lẫn với bất cứ một dòng gốm nào khác

niềm đam mê gốm cộng thêm tinh hoa từ đôi bàn tay người nghệ sĩ, Lưu Xuân Khuyến đã tạo nên thương hiệu gốm làng Ngòi với những nét riêng không thể lẫn với bất cứ một dòng gốm nào khác

Làng Ngòi ở đâu?

Làng nằm tại xã Tư Mại, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Và khi nhắc đến gốm làng Ngòi, thì phải nhắc đến người tái sinh dòng gốm thất truyền này là họa sĩ, nghệ nhân Lưu Xuân Khuyến – anh sinh ra và lớn lên tại làng Ngòi, Bắc Giang.

Anh đã dùng cả thanh xuân của mình cho việc học hỏi kiến thức và kinh nghiệm ở khắp các lò gốm từ Bắc vào Nam trước khi dừng chân lập nghiệp trên chính mảnh đất quê hương của mình.Khoác trên mình chiếc áo văn hoá dân gian rất cổ truyền, nhưng gốm Làng Ngòi lại tạo ra cho mọi người cái lạ, cái ngộ nghĩnh.

Nghệ nhân Lưu Xuân Khuyến bên bức 'Vinh quy bái tổ'

Nghệ nhân Lưu Xuân Khuyến bên bức "Vinh quy bái tổ"

Người xem sản phẩm gốm làng Ngòi bị cuốn hút bởi nét mộc mạc, dân dã, gần gũi nhưng vô cùng độc đáo ở họa tiết trang trí. Khác với gốm sứ Bát Tràng chỉ chuyên vẽ và trang trí bằng màu, gốm Phù Lãng chỉ vuốt và dội men, thì gốm làng Ngòi lại được trang trí bằng hoạ tiết hoa văn đắp nổi, tất cả được thể hiện một cách sinh động trên chất liệu gốm nâu sành rất đặc trưng, do chính tay các nghệ nhân gốm tài hoa tạo nên.

Chưa kể, những tác phẩm gốm trang trí tại làng Ngòi được tạo nên từ đất sét đỏ, được nghiền lọc kỹ càng, đặt biệt với những bức tranh gốm thì nguyên liệu đất lại càng phải được lựa chọn và xử lý khắc khe hơn, để chúng không lẫn tạp chất, tránh cho tranh bị nổ, vỡ trong quá trình nung sau này.

gốm làng Ngòi như một loại hình nghệ thuật tự do và thoáng đãng, bởi nó không bị gò bó ở những cái bình, cái lu hay chậu, mà nó còn xuất hiện ngay cả trên tường, trên bàn, nơi thờ tự đến không gian công cộng như sân vườn, đường làng...đó là những hình ảnh thôn quê, thân quen đến lạ

gốm làng Ngòi như một loại hình nghệ thuật tự do và thoáng đãng, bởi nó không bị gò bó ở những cái bình, cái lu hay chậu, mà nó còn xuất hiện ngay cả trên tường, trên bàn, nơi thờ tự đến không gian công cộng như sân vườn, đường làng...đó là những hình ảnh thôn quê, thân quen đến lạ

Để làm nên một bức tranh gốm, trước hết đất phải được rải ra và làm nhẵn, phẳng bề mặt để chuẩn bị cho công đoạn can hình. Từ bản vẽ mẫu, nghệ nhân đã khắc họa từng đường nét uyển chuyển, linh hoạt hòng tạo nên những vết hằn lên đất, tạo hình cho tranh.

Quả thật, dưới bàn tay của các nghệ nhân những chi tiếc của bức tranh hiện lên vô cùng sống động. Đặc biệt, tranh gốm thường có kích thước khá lớn, có tấm lên đến 5 hay 6m nên quá trình tạo hình phải dành rất nhiều thời gian. Có những bức tranh một gian đoạn có thể mất đến hàng tuần mới có thề hoàn thành.

Bên cạnh đó, những bức tranh sau khi hoàn thiện sẽ được cắt ra thành nhiều mảnh nhỏ, rồi để khô tự nhiên vài ngày trước khi làm sạch và tô màu. Kế đó, bằng những màu sắc sinh động cùng đôi bàn tay tài hoa, những người nghệ nhân vừa tô vừa vẽ trông như đang thổi hồn vào từng tác phẩm, khiến chúng được nhân cách hóa, được phù phép như đang múa ca dưới từng nét cọ đầy tâm huyết.

Hình tượng lịch sử của tranh tường gốm làng Ngòi đắp nổi. Ảnh: BGP

Hình tượng lịch sử của tranh tường gốm làng Ngòi đắp nổi. Ảnh: BGP

Đất chẳng phụ lòng người, chính niềm say mê với đất cùng sự đúc kết những tinh hoa trong nghệ thuật chế tác, nghệ nhân Lưu Xuân Khuyến cùng các nghệ nhân làng Ngòi đã tạo nên một dòng gốm riêng mà không loại hình nào có thể trộn lẫn.

Bởi lẽ đó, tôi nghĩ đối với người dân vùng Kinh Bắc nói riêng và những người thợ yêu nghề nói chung, gốm làng Ngòi là sự nghiệp, là con đường khai mở, là những trăn trở, ước mơ mà phải theo đuổi cả cuộc đời mình chắc gì đã thỏa mãn. Vì tình yêu dành cho nghề là nổi niềm đam mê bất tận!

Bài liên quan
Trải nghiệm kinh hoàng trong căn phòng yên tĩnh nhất thế giới
Trải nghiệm kinh hoàng trong căn phòng yên tĩnh nhất thế giới
16/09/2021 Chia sẻ

Tưởng chừng không có gì đáng sợ, nhưng căn phòng yên tĩnh nhất thế giới có thể khiến bạn có những trải nghiệm kinh hoàng và khó quên.

Các nước 'hàng xóm' đón Trung thu thế nào?
Các nước 'hàng xóm' đón Trung thu thế nào?
16/09/2021 Chia sẻ

Tết Trung thu là một lễ hội quan trọng, được nhiều nước châu Á tổ chức. Trung thu Việt Nam có thưởng trăng, rước đèn phá cỗ... Còn những nơi khác ra sao?

Dự báo thời tiết ngày mai 15/9: 3 miền đều có mưa
Dự báo thời tiết ngày mai 15/9: 3 miền đều có mưa
14/09/2021 Chia sẻ

Dự báo thời tiết ngày mai 15/9/2021, miền Trung tiếp tục có mưa to đến rất to do chịu ảnh hưởng bởi hoàn lưu của áp thấp nhiệt đới suy yếu từ bão Côn Sơn.

Những hoạt động đặc sắc thường diễn ra dịp Tết Trung thu
Những hoạt động đặc sắc thường diễn ra dịp Tết Trung thu
11/09/2021 Chia sẻ

Tết Trung thu là một ngày lễ đặc biệt đối với nhiều nước ở châu Á, nhiều hoạt động vui chơi, giải trí được tổ chức vào thời gian này.

Những lý do khiến bạn ăn nhiều hơn trong mùa giãn cách
Những lý do khiến bạn ăn nhiều hơn trong mùa giãn cách
11/09/2021 Chia sẻ

Giãn cách khiến nhịp sinh hoạt bị đảo lộn và việc ăn uống được lên ngôi. Cùng tìm hiểu lý do khiến bạn ăn nhiều trong thời gian này nhé.

Tiết lộ của những người may mắn sống sót trong vụ khủng bố 11/9
Tiết lộ của những người may mắn sống sót trong vụ khủng bố 11/9
11/09/2021 Chia sẻ

Đã 20 năm kể từ vụ khủng bố 11/9 gây ám ảnh trên toàn thế giới. Những người sống sót sau đó đã mang những nỗi đau không thể quên.

Open là gì mà cư dân mạng lại rần rần đến thế?
Open là gì mà cư dân mạng lại rần rần đến thế?
08/09/2021 Chia sẻ

Open đang trở thành đề tài nóng hỏi đối với cư dân mạng. Được biết điều này bắt nguồn từ đoạn chat mới được tiết lộ của Huỳnh Lập và Hồng Tú. Vậy Open là gì?

Đọc nhầm tiền chuyển khoản của Trấn Thành từ 'triệu' thành 'tỷ', bà Phương Hằng nói do 'xài tiền tỷ'
Đọc nhầm tiền chuyển khoản của Trấn Thành từ 'triệu' thành 'tỷ', bà Phương Hằng nói do 'xài tiền tỷ'
08/09/2021 Chia sẻ

Chỉ trích Trấn Thành 'ăn tiền tỷ', hoá ra bà Phương Hằng đọc nhầm 9 triệu thành 9 tỷ. Lý do xảy ra sự cố khiến nhiều người ngã ngửa.

Xem nhiều phim kinh dị ảnh hưởng thế nào sức khỏe con người?
Xem nhiều phim kinh dị ảnh hưởng thế nào sức khỏe con người?
08/09/2021 Chia sẻ

Phim kinh dị là thể loại phim được khá nhiều người ưa chuộng. Tuy nhiên, cần lưu ý đến sức khỏe tinh thần khi xem quá nhiều.

Nhuộm răng đen - không chỉ là chuẩn mực cái đẹp một thời
Nhuộm răng đen - không chỉ là chuẩn mực cái đẹp một thời
08/09/2021 Chia sẻ

"Năm quan đổi lấy miệng cười/Mười quan chẳng tiếc, miệng người răng đen". Nhuộm răng đen là một tục lệ lâu đời, tồn tại suốt mấy ngàn năm trong lịch sử.

Trong ẩm thực Việt, những đóa hoa không chỉ để ngắm
Trong ẩm thực Việt, những đóa hoa không chỉ để ngắm
08/09/2021 Chia sẻ

Ai cũng biết hoa dùng để ngắm và làm đẹp không gian, nhưng trong ẩm thực Việt, hoa còn dùng để ăn - "ăn hương ăn hoa" đúng nghĩa đen.

'Có phải em là mùa thu Hà Nội? Tuổi phong sương, ta cũng gắng đi tìm'
'Có phải em là mùa thu Hà Nội? Tuổi phong sương, ta cũng gắng đi tìm'
08/09/2021 Chia sẻ

Mùa thu Hà Nội khiến cho đất trời Thủ đô như được thay áo mới. Khắp cả phố phường, cây cối bắt đầu ngả sang một sắc vàng thơ mộng...

Nguồn gốc và ý nghĩa tục xăm mình của người Việt cổ
Nguồn gốc và ý nghĩa tục xăm mình của người Việt cổ
07/09/2021 Chia sẻ

Những ngày qua, hình xăm của một nhà giáo đã nhận được nhiều chú ý. Cùng quay ngược lịch sử để tìm hiểu về ý nghĩa và tục xăm mình của người Việt cổ.

Tìm ra kho báu vĩ đại nhất nước Pháp nhờ trộm tấn công
Tìm ra kho báu vĩ đại nhất nước Pháp nhờ trộm tấn công
07/09/2021 Chia sẻ

Sau khi di tích gần hẻm núi Sioule bị tấn công, các nhà khảo cổ đã tìm ra hai kho báu cổ vật có giá trị và cả một pháo đài.

Cô hiệu phó Văn Thuỳ Dương và quan niệm về xăm hình
Cô hiệu phó Văn Thuỳ Dương và quan niệm về xăm hình
07/09/2021 Chia sẻ

Bức hình của cô hiệu phó Văn Thuỳ Dương trong ngày 5/9 đã nhận được nhiều chú ý. Không chỉ bởi ý nghĩa của ngày khai giảng đặc biệt mà còn bởi hình xăm của cô.

Những kỉ vật tuổi thơ từng là 'kho báu' của biết bao thế hệ
Những kỉ vật tuổi thơ từng là 'kho báu' của biết bao thế hệ
05/09/2021 Chia sẻ

Những món đồ chơi, món ăn,...được gọi là "kỉ vật tuổi thơ" này đã làm trọn vẹn nhiệm vụ của chúng - tô màu cho kí ức, truyền động lực cho ta trưởng thành.

Tiêm vaccine Covid-19 cho động vật tại Mỹ
Tiêm vaccine Covid-19 cho động vật tại Mỹ
04/09/2021 Chia sẻ

Việc tiêm vaccine Covid-19 cho động vật giúp giảm thiểu việc lây nhiễm từ loài vật sang con người, trong trường hợp chúng bị nhiễm Covid-19

Dự báo thời tiết ngày mai 5/9: Đà Lạt trưa chiều khả năng có mưa to
Dự báo thời tiết ngày mai 5/9: Đà Lạt trưa chiều khả năng có mưa to
04/09/2021 Chia sẻ

Dự báo thời tiết ngày mai 5/9/2021, miền Bắc do ảnh hưởng bởi gió Đông và gió Đông Nam nên có khả năng xảy ra mưa to. Miền Nam và miền Trung có mưa rào rải rác.