Thứ hai, 06/09/2021, 07:05 AM
  • Click để copy

Hội chứng Paris - sự vỡ mộng về điểm đến khiến ta đau khổ

Hội chứng Paris được mô tả là "cú sốc văn hóa", "sự vỡ mộng" về điểm đến nhưng đủ sức làm người bệnh mê sảng, trầm cảm...

Hội chứng Paris là gì?

Hội chứng Paris” được đăng lên tờ báo tâm thần học Nervure đầu tiên vào năm 2004. Theo nhà tâm lý học Herve Benhamou, những du khách "mong manh" có thể mất đi một điểm tựa trong tâm hồn - tượng đài trong lòng họ về một thành phố với nền văn hoá tuyệt vời, khi những sự thật trần trụi của điểm đến họ nghĩ là hoàn hảo được phơi bày. Một Paris thành phố của những ánh đèn vàng thơ mộng dường như không hề tươi đẹp như trong mộng tưởng.

Thậm chí vào thế kỷ 19, nhiều người Nhật còn tin rằng Paris là một “biểu tượng gần như huyền diệu của văn hoá Âu châu”. Ảnh: @viatormundi.io

Thậm chí vào thế kỷ 19, nhiều người Nhật còn tin rằng Paris là một “biểu tượng gần như huyền diệu của văn hoá Âu châu”. Ảnh: @viatormundi.io

Hội chứng kì lạ này như một cú “sốc văn hoá” được nhận diện trong cộng đồng du khách Nhật Bản/hoặc những người Nhật đến sống và làm việc ở kinh đô ánh sáng này. Anh hưởng của hội chứng Paris lớn đến mức rất nhiều trong số họ phải tìm đến hỗ trợ y tế và chăm sóc tâm lý.

Ngoài ra, sự lãng mạn hoá và kì vọng quá to lớn bỗng dưng vỡ mộng ở mức cực đại cũng khiến họ sốc, phải nhờ đến can thiệp tâm lý, hình thành hội chứng Paris đau khổ.

Mặc dù hội chứng Paris đã được nhiều nhà tâm thần học Pháp xác định là một bệnh tâm lý có thể nhận dạng được, nó vẫn được xem là một rối loạn mang lạ với lẽ thường. Với số lượng người mắc phải nó từ 20 đến 100 ca mỗi năm tuỳ vào nhiều mức độ nghiêm trọng khác nhau (tuỳ thuộc vào nguồn bài viết đã tham khảo). Ảnh: @sebastianmzh

Mặc dù hội chứng Paris đã được nhiều nhà tâm thần học Pháp xác định là một bệnh tâm lý có thể nhận dạng được, nó vẫn được xem là một rối loạn mang lạ với lẽ thường. Với số lượng người mắc phải nó từ 20 đến 100 ca mỗi năm tuỳ vào nhiều mức độ nghiêm trọng khác nhau (tuỳ thuộc vào nguồn bài viết đã tham khảo). Ảnh: @sebastianmzh

Trong số đó, nhiều ca đã được xác định là do người mắc mang sẵn khuynh hướng tâm lý tiềm ẩn bên trong, và phong cảnh cũng như hoàn cảnh mà người đó chọn để đến với Paris như một còi súng kích hoạt sự mất cân bằng tâm lý bên trong họ.

Có những người khác mang hội chứng này được phát hiện đã mang sẵn tâm lý bất thường trước cả khi họ thực hiện hành trình đến với thủ đô ánh sáng, như một nỗ lực trốn chạy nhằm tìm kiếm lối thoát cho nỗi đau đang đục khoét bên trong tâm hồn của họ.

Dấu hiệu của hội chứng Paris

Những dấu hiệu đặc trưng bao gồm một loạt các hành vi tương tự như rối loạn tâm thần:

- Triệu chứng của thần phân liệt (ảo tưởng, ảo thanh)

- Mê sảng

- Trầm cảm

- Một loạt những biểu hiện bất thường trong hành vi như bộc phát tính hung hăng, cảm giác mạnh mẽ dữ dội rằng họ như đang bị bức hại...

- Chóng mặt

- Tim đập nhanh

- Những dấu hiệu khác tuỳ thuộc vào từng trường hợp khác nhau

Các dấu hiện trên đơn thuần như một phương pháp được ghi lại và phân loại dựa trên những người đã từng có xu hướng rối loạn này.

Hội chứng Paris chủ yếu hình thành từ sự vỡ mộng vì đã kì vọng quá nhiều về 'độ hoàn hảo' của Paris nói riêng, hay điểm đến nổi tiếng nói chung. Ảnh: @parisianvibe

Hội chứng Paris chủ yếu hình thành từ sự vỡ mộng vì đã kì vọng quá nhiều về "độ hoàn hảo" của Paris nói riêng, hay điểm đến nổi tiếng nói chung. Ảnh: @parisianvibe

Thậm chí, trong một bài báo hướng dẫn du lịch còn có dòng ghi chú kì quặc giới thiệu về các bệnh viện như “rất gần trung tâm và gần nhiều địa điểm tham quan (Xaillé). Thậm chí họ còn ghi rằng khoa điều trị, đặc biệt là khu tiếp nhận bệnh nhân có rối loạn tâm thần, rất “hiếu khách” và “là nơi hấp dẫn và thuận tiện cho người mất lí trí” (convenient place indeed for one to lose one’s mind).

Vì sao có người mắc hội chứng Paris?

1. Bài viết về hội chứng Paris đưa ra một giả định rằng: Có lẽ lý do nhiều người Nhật mắc phải vấn đề này là sự khác biệt rõ ràng trong sự đa dạng văn hoá, giữa văn hoá Á Đông và phương Tây.

Theo Dr. Hiroaki Ota - một nhà tâm thần học đến Paris để làm việc: "Nhiều bức chân dung về Paris khiến nhiều người Nhật, đặc biệt là phụ nữ trẻ coi thành phố này như “một nơi bình dị”".

Chính sự khác biệt và những hiểu lầm trong văn hoá khiến họ thất vọng tột cùng. Cách biểu đạt và giao tiếp của 2 nền văn hoá quá khác biệt, khi mà người Paris bày tỏ cảm xúc và thái độ một cách thẳng thừng, khác hẳn so với giao tiếp kín đáo và dè dặt người Nhật.

2. Các nhà tâm thần học cho rằng những người mắc hội chứng Paris thường mang dấu hiệu của “trầm cảm lâm sàng”, vì họ không có khả năng dung hoà giữa chủ nghĩa lãng mạn về Paris trong tâm tưởng cá nhân và thực tế.

Trong một trường hợp có thật tên, Tanaka là người Nhật từng thất vọng về Paris nhưng vẫn giữ một suy nghĩ rằng “Paris thực sự của mình sẽ xuất hiện thôi” - một Paris lãng mạn trên sách báo và điện ảnh mà anh ta biết khi còn ở Nhật Bản.

Nếu như bạn đã từng đến Paris - hoặc đã từng một lần mơ về thành phố được xem là lãng mạn nhất thế giới như nhân vật chính trong phim “Midnight in Paris”. Ảnh: @charles_cohen_boyer

Nếu như bạn đã từng đến Paris - hoặc đã từng một lần mơ về thành phố được xem là lãng mạn nhất thế giới như nhân vật chính trong phim “Midnight in Paris”. Ảnh: @charles_cohen_boyer

Trong tưởng tượng của rất nhiều kẻ mộng mơ, Paris là tầm nhìn toàn cảnh từ đồi Montmartre - từng là điểm hẹn nghệ thuật của nhiều hoạ sĩ nổi tiếng; là Đại lộ Champs - Élysées nằm trong danh sách những cung đường đẹp nhất thế giới; hay Khải Hoàn Môn L'arc de triomphe de l'Etoile một cộc mốc tưởng niệm chiến thắng lẫy lừng được xây bởi vị Hoàng đế nổi tiếng Napoléon I.

Những hình ảnh lãng mạn, không tì vết về Paris như thế này rất dễ tìm thấy trên Internet. Ảnh: @herve_in_paris

Những hình ảnh lãng mạn, không tì vết về Paris như thế này rất dễ tìm thấy trên Internet. Ảnh: @herve_in_paris

Bạn sẽ hiểu được tại sao người ta lại có thể vỡ mộng đến thế, khi Paris của thế kỉ 21 đã không còn vẻ thơ mộng, không còn những chàng trai tóc xoăn vàng mắt xanh bước dọc đường phố (có thể thấy rõ sự khác biệt trong đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp). Ngược lại, những người nhập cư với nhiều trò lừa lọc khắp các tượng đài nổi tiếng trong thành phố, mùi chất thải xộc thẳng vào mũi ở khắp các bến metro từ người vô gia cư hoặc những tên say rượu.

Thông qua phim ảnh, nhiều người nghĩ rằng Paris là một nơi bình yên với cánh chim bồ câu thơ thẩn bên vệ đường công viên, là những người bồi bàn thân thiện đầy thong thả - những hình ảnh như một bộ phim hay một khúc nhạc đầy tính biểu tượng. Tuy nhiên, Paris cũng mang một sắc màu khắc nghiệt - sự bất bình đẳng, tỉ lệ tội phạm, bạo lực, sự đối xử không quá thân thiện mà người địa phương dành cho du khách hay cách họ từ chối sử dụng tiếng Anh.

Thậm chí, chỉ cần bạn search từ “các luật lệ ở Paris” hay tại sao người Paris lại không thân thiện, một loạt các kết quả thách thức nền tảng khoa học rằng cư dân ở thành phố này không thích và thậm chí không ưa người nước ngoài - đặc biệt nếu người đó không nói tiếng Pháp - sẽ xuất hiện.

Đối với tuỳ người trải nghiệm ở Paris là khác nhau, riêng tác giả nhận thấy nơi này khá "lạnh lùng". Nên chọn lọc thông tin một cách khách quan.

Đây là một thành phố lãng mạn, cổ điển nhưng cũng là một thực thể không hoàn hảo, vì vốn không có điểm đến hoàn mỹ. Ảnh: @parisiensinparis

Đây là một thành phố lãng mạn, cổ điển nhưng cũng là một thực thể không hoàn hảo, vì vốn không có điểm đến hoàn mỹ. Ảnh: @parisiensinparis

Những người mắc hội chứng Paris nói rằng họ thực sự bị tổn thương, cảm thấy sợ hãi khi phải du lịch đâu đó trong tưởng tượng một lần nữa.

Theo Dr. Ota, hội chứng Paris thường được điều trị bằng các phương pháp trị liệu tâm lý và thuốc, giống như với các rối loạn tâm thần khác. Ở những người bị sốc văn hoá ít nghiêm trọng hơn có thể tự giải quyết nó bằng cách kiên nhẫn và để thời gian chữa lành.

Ở nhiều nước châu Âu hiện nay, thời kì đen tối và ngột ngạt của quá nhiều vấn đề về xã hội đang diễn ra rõ rệt hơn: lừa gạt du khách, hét giá lên trời... Ví dụ như ở Tây Ban Nha, người thất nghiệp tràn lan; London với những người vô gia cư vẫn nằm lim dim bên vỉa hè giữa thủ đô tráng lệ bậc nhất lục địa già. Họ như bị bỏ lại bên rìa cuộc sống phồn hoa hiện đại tại thủ đô London nổi danh với nền văn minh đi đầu thế giới. Ngược lại, những nước được biết là khó khăn như Campuchia vẫn có những người luôn cười hạnh phúc, tươi cười dù cuộc sống có nhiều biến động.

Bên cạnh những người mắc hội chứng Paris nghiêm trọng và do những vấn đề tâm lý có sẵn, có nhóm lại nói rằng: họ yêu Paris nhiều hơn cả mặt tối của nó. Theo họ, Paris có vẻ đẹp của riêng và sẽ được cảm nhận khác nhau tuỳ mỗi người.

Nhiều người vẫn tin rằng dù có 'hằn vết' thế nào, Paris vẫn là một trang thơ. Ảnh: @danslatetedelaurie

Nhiều người vẫn tin rằng dù có "hằn vết" thế nào, Paris vẫn là một trang thơ. Ảnh: @danslatetedelaurie

Paris có lẽ không chỉ "đẹp" như một bức postcard hay những câu chuyện trên Instagram "lung linh". Nó cũng có vài vết bẩn và xám màu bên dưới những toà nhà và cung điện cổ dát vàng, có thể xô bồ như nhiều thành phố khác của thế kỷ 21. Tuy nhiên, Paris vẫn lộng lẫy theo một cách sâu sắc và không hoàn hảo của riêng nó - đến mức những cư dân và du khách mệt mỏi nhất cũng không nỡ rời đi. Cho dù Hội chứng Paris có tồn tại thì Paris vẫn là giấc mơ của rất nhiều người.

Nguồn:

Cohen, Erik. “A Phenomenology of Tourist Experiences”. Sociology, Vol. 13, No. 2,179-201 (1979)

Hiroaki OTA : "Syndrome de Paris”

Bài liên quan
Người thuận tay trái là 'thiên tài', sáng tạo và ghi nhớ tốt hơn?
Người thuận tay trái là 'thiên tài', sáng tạo và ghi nhớ tốt hơn?
24/09/2021 Tri thức

Người thuận tay trái có đúng là thông minh "hiếm có" hơn số còn lại? Sự thật thú vị khác về nhóm người chỉ chiếm 1/10 dân số thế giới này là gì?

Dương Quý Phi bị 'nặng mùi', bằng cách nào lại được sủng ái nhất?
Dương Quý Phi bị 'nặng mùi', bằng cách nào lại được sủng ái nhất?
24/09/2021 Tri thức

Nhiều nguồn tin cho rằng mỹ nhân Dương Quý Phi bị "viêm cánh", có mùi khó chịu. Nhờ chiêu thức nào mà bà vẫn là đệ nhất sủng phi của Đường Huyền Tông?

Người Linh Cẩu chuyên 'thanh lọc' thiếu nữ, cướp đi sự trong trắng hàng trăm cô gái
Người Linh Cẩu chuyên 'thanh lọc' thiếu nữ, cướp đi sự trong trắng hàng trăm cô gái
24/09/2021 Tri thức

Người Linh Cẩu (Hyena) là "dịch vụ" quái lạ và nguy hiểm: Họ trả tiền để "phá" trinh tiết của thiếu nữ mới lớn ở miền nam Malawi.

Bí mật về tuyệt kế 'bánh bao đầu người' của Gia Cát Lượng
Bí mật về tuyệt kế 'bánh bao đầu người' của Gia Cát Lượng
23/09/2021 Tri thức

Kế sách "bánh bao đầu người" của Gia Cát Lượng khiến người nghe thoạt đầu thì sợ hãi, nhưng hiểu được sự thật thì chỉ có khâm phục thiên tài này.

Sư phụ của Gia Cát Lượng dùng 10 chữ đã tiên đoán được mệnh số học trò
Sư phụ của Gia Cát Lượng dùng 10 chữ đã tiên đoán được mệnh số học trò
23/09/2021 Tri thức

Chỉ với 10 chữ này, sư phụ của Gia Cát Lượng đã nói chính xác về cuộc đời của người học trò tài giỏi. Vị cao nhân ấy là ai?

Hé lộ cuộc đời bi kịch, tai tiếng sau nụ cười của nàng Mona Lisa
Hé lộ cuộc đời bi kịch, tai tiếng sau nụ cười của nàng Mona Lisa
22/09/2021 Tri thức

Đằng sau nụ cười của nàng Mona Lisa là một câu chuyện buồn, u tối. Bức họa nổi tiếng khắp toàn cầu này chứa đựng bi kịch gì?

165 thí sinh 27 điểm trượt đại học sẽ được xét tuyển bổ sung
165 thí sinh 27 điểm trượt đại học sẽ được xét tuyển bổ sung
22/09/2021 Tri thức

Các trường đại học lớn cho biết sẵn sàng tạo cơ hội, xét tuyển bổ sung cho 165 thí sinh 27 điểm trượt đại học, căn cứ vào nguyện vọng và điểm chuẩn từng ngành học.

Lã Bố nói 6 chữ gì trước khi chết mà suýt khiến sử Tam Quốc thay đổi?
Lã Bố nói 6 chữ gì trước khi chết mà suýt khiến sử Tam Quốc thay đổi?
22/09/2021 Tri thức

Trước khi chết, Lã Bố nói 6 chữ này đầy thống thiết. Nếu được Tào Tháo nghe theo, có khả năng cục diện lịch sử Tam Quốc sẽ thay đổi hoàn toàn.

Từ 'cô bé bãi rác' đến thủ khoa xinh đẹp của trường danh tiếng
Từ 'cô bé bãi rác' đến thủ khoa xinh đẹp của trường danh tiếng
22/09/2021 Tri thức

'Cô bé bãi rác' Sophy Ron - thủ khoa Cao đẳng Trinity của Đại học Melbourne - đã là nguồn cảm hứng cho biết bao người ở Campuchia lẫn thế giới.

25 tỉnh, thành cho 100% học sinh đến trường, dạy học trực tiếp
25 tỉnh, thành cho 100% học sinh đến trường, dạy học trực tiếp
20/09/2021 Tri thức

Theo Bộ GD-ĐT, cả nước có 25 tỉnh, thành dạy học trực tiếp, 24 tỉnh dạy học trực tuyến và 14 tỉnh kết hợp dạy học trực tiếp, trực tuyến và qua truyền hình.

Nữ điệp viên 'đáng gờm' nhất khối Đồng minh trong Thế chiến II
Nữ điệp viên 'đáng gờm' nhất khối Đồng minh trong Thế chiến II
20/09/2021 Tri thức

Nữ điệp viên là người phụ nữ duy nhất nhận Huân chương chữ Thập vì Thành tích xuất sắc của quân đội Mỹ, khiến bao người phải nể sợ.

Tại sao Gia Cát Lượng lại ngậm 7 hạt gạo sau khi chết?
Tại sao Gia Cát Lượng lại ngậm 7 hạt gạo sau khi chết?
19/09/2021 Tri thức

Cái chết của Gia Cát Lượng đã trở thành đề tài bàn luận sôi nổi cho hậu thế, với câu hỏi "Tại sao ông lại ngậm 7 hạt gạo sau khi chết?".

Điểm chuẩn Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM 2021
Điểm chuẩn Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM 2021
16/09/2021 Tri thức

Chiều 16/9, điểm chuẩn Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM được công bố. Ngành Truyền thông Đa phương tiện dẫn đầu với 27.90 điểm (D14, D15).

Điểm chuẩn Đại học Kinh Tế - Luật TPHCM (UEL) 2021
Điểm chuẩn Đại học Kinh Tế - Luật TPHCM (UEL) 2021
16/09/2021 Tri thức

Điểm chuẩn Đại học Kinh Tế - Luật TPHCM 2021 đã được công bố, cao nhất là 27.65 điểm cho ngành Kinh doanh quốc tế. Trường có 6 phương thức xét tuyển.

Điểm chuẩn Đại học Kinh tế - Đại học Huế năm 2021
Điểm chuẩn Đại học Kinh tế - Đại học Huế năm 2021
16/09/2021 Tri thức

Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế vừa công bố điểm trúng tuyển vào trường năm 2021. Theo đó, điểm chuẩn cao nhất thuộc về ngành marketing với 23 điểm

Điểm chuẩn Đại học Ngoại ngữ Đà Nẵng 2021
Điểm chuẩn Đại học Ngoại ngữ Đà Nẵng 2021
16/09/2021 Tri thức

Điểm chuẩn Đại học Ngoại ngữ Đà Nẵng cao nhất năm nay thuộc về ngành sư phạm tiếng Anh với 27,45 điểm. Khoảng điểm dao động từ 18,85 đến 27,88 điểm.

Điểm chuẩn Đại học Luật TPHCM 2021 chính xác
Điểm chuẩn Đại học Luật TPHCM 2021 chính xác
16/09/2021 Tri thức

Tối 15/9, điểm chuẩn Đại học Luật TPHCM 2021 đã được công bố. Điểm cao nhất là 28.5 cho ngành Luật thương mại quốc tế, thấp nhất là 24.5 điểm.

Điểm chuẩn Học viện Báo chí và Tuyên truyền năm 2021
Điểm chuẩn Học viện Báo chí và Tuyên truyền năm 2021
16/09/2021 Tri thức

Học viện Báo chí và Tuyên truyền vừa công bố điểm trúng tuyển vào trường năm 2021. Các ngành đứng ở top đầu có điểm chuẩn là 38,07 điểm.

Điểm chuẩn Đại học Kinh tế TPHCM 2021 chính xác
Điểm chuẩn Đại học Kinh tế TPHCM 2021 chính xác
16/09/2021 Tri thức

Tối 15/9, điểm chuẩn Đại học Kinh tế TPHCM 2021 đã được công bố. Điểm cao nhất ở các hệ đào tạo là 27.50 và thấp nhất là 16.