Thứ ba, 29/12/2020, 19:00 PM
  • Click để copy

Khai thác đặc thù sông nước phát triển không gian văn hóa công cộng

Thống nhất nhận thức về tiềm năng phát triển không gian văn hóa công cộng ở TP.HCM với sự đồng thuận về vai trò sông nước có thể coi là một trong những nội dung quan trọng đạt được tại tọa đàm “Không gian văn hóa công cộng tại TP.HCM - Thực trạng, nhu cầu và giải pháp”.

Tọa đàm do Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM phối hợp cùng Hội đồng Lý luận phê bình văn học, nghệ thuật TP.HCM và Hội Kiến trúc sư TP.HCM tổ chức vừa qua.

Quang cảnh tọa đàm “Không gian văn hóa công cộng tại TP.HCM - Thực trạng, nhu cầu và giải pháp”.

Quang cảnh tọa đàm “Không gian văn hóa công cộng tại TP.HCM - Thực trạng, nhu cầu và giải pháp”.

Ngay trong phát biểu đề dẫn mở đầu tọa đàm, KTS Nguyễn Trường Lưu, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM, đã nhấn mạnh đến “một không gian còn giàu tiềm năng mà chưa được khai thác tương xứng: không gian sông nước”. Theo đó, Sài Gòn - TP.HCM là đô thị đặc thù sông nước, hệ thống sông rạch toàn thành phố có tổng chiều dài khoảng 7.955km, tổng diện tích mặt nước chiếm khoảng 16% diện tích thành phố, tương đương 35.192ha. 

Theo TS.KTS Phạm Phú Cường, Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM thì trong 4 loại hình không gian công cộng đặc trưng, không gian sông nước là đặc biệt so với ba loại hình còn lại là quảng trường, công viên, không gian đường phố. “Sài Gòn gần như được sinh ra giữa những dòng sông, vì nó được ôm trọn bởi các dòng nước sông Sài Gòn, rạch Bến Nghé, rạch Thị Nghè. Sự khác biệt giữa Sài Gòn - TP.HCM với các đô thị lớn khác phụ thuộc vào mối quan hệ giữa yếu tố sông nước với không gian đô thị. Khác với Hà Nội, nơi dòng sông Hồng rộng mênh mông ngăn cách các vùng đất ở hai bờ, các dòng sông rạch tại Sài Gòn lại hòa mình vào đô thị, tham gia vào cấu trúc và tiến trình phát triển của thành phố. Sông nước nơi đây không chỉ là một yếu tố cảnh quan, mà đã trở thành một đặc trưng quan trọng tạo nên bản sắc văn hóa của thành phố”, TS.KTS Phạm Phú Cường viết. 

Tham luận của nhóm tác giả đại diện bởi TS.KTS Nguyễn Anh Tuấn, Sở Quy hoạch kiến trúc thành phố, phân tích: “Vai trò của yếu tố văn hóa, lịch sử, di tích đối với đô thị nằm ở mục tiêu hình thành bản sắc đặc trưng. TP.HCM cũng không nằm ngoài nguyên tắc đó. Quá trình hình thành và phát triển cho thấy với vị thế địa hình sông nước kết nối hài hòa, cùng với nhiều thuận lợi về khí hậu, môi trường sống, thuận lợi giao thương đã khiến thành phố trở thành một vùng giao thoa của nhiều nền kinh tế khác nhau, nơi tụ hội của các hoạt động giao thương, mua bán. Tinh thần của nền văn hóa này hiện nay vẫn còn lưu lại tại khu vực cửa ngõ phía tây kéo dài đến bến Bạch Đằng bao gồm Chợ Lớn, bến Bình Đông và tuyến không gian sông nước dọc đại lộ Võ Văn Kiệt”. 

Chính vì vai trò đặc biệt của không gian sông nước đối với không gian công cộng trong đô thị và từ nhận diện thực trạng, các tham luận đã đưa ra giải pháp đề xuất, những gợi ý, định hướng khai thác không gian này.Tham luận của PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh là một điển hình với nội dung trên. Khi nhắc đến không gian công cộng ở thành phố ông nhắc đến “lớp không gian mặt nước và bờ gồm sông ngòi, kênh rạch và dải không gian dọc bờ”.

Khi phân tích hiện trạng ông cũng nêu, “không gian tiềm năng, nhất là diện tích mặt nước, ven bờ sông, kênh, rạch, hệ thống vỉa hè, ngõ hẻm… của thành phố đang bị lãng phí bởi sự quản lý chưa hiệu quả”. Trong phần đề xuất và kiến nghị, bên cạnh những giải pháp chung, PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh cho rằng, trong khi tập trung thực hiện đồ án quy hoạch tổng thể về hệ thống không gian công cộng, cần tập trung thực hiện tốt các chương trình, đề án đã được xác định, trong đó đặc biệt là các chương trình, đề án trọng tâm liên quan đến vấn đề này: “Đề án phát triển kè bờ sông và kinh tế dịch vụ ven sông giai đoạn 2020-2045 và kế hoạch triển khai giai đoạn 2020-2025”…”.

Năm 2015, TP.HCM đã triển khai tuyến du lịch đường thủy nội địa trên kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè với lộ trình 4,5km đi qua các quận 1,3, Bình Thạnh, Phú Nhuận. Trong ảnh là một bến thuyền trên dòng kênh này.

Năm 2015, TP.HCM đã triển khai tuyến du lịch đường thủy nội địa trên kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè với lộ trình 4,5km đi qua các quận 1,3, Bình Thạnh, Phú Nhuận. Trong ảnh là một bến thuyền trên dòng kênh này.

Nói đến không gian sông nước trong không gian công cộng nói chung, KTS Phạm Thanh Tùng, Hội Kiến trúc sư Việt Nam, dẫn chứng một thành công của TP.HCM là dự án Nhiêu Lộc - Thị Nghè. Sau khi nhắc lại tiến trình dự án và thực tế hiện nay là hai tuyến đường Hoàng Sa - Trường Sa hai bên bờ kênh cùng các công viên, vườn hoa, hàng cây xanh mát, đường đi bộ, vỉa hè khang trang được xây dựng trở thành nơi vui chơi giải trí, tập thể dục thể thao cho người dân, KTS Phạm Thanh Tùng khẳng định: “Dự án cải tạo kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, một dự án xã hội quan trọng, một thành công của nghệ thuật kiến trúc cảnh quan đô thị, một không gian công cộng mang đậm tính văn hóa, tính chính trị và nhân văn, một tác phẩm kiến trúc đô thị được tạo nên bởi quyết tâm chính trị của các nhà lãnh đạo, tài năng của các kiến trúc sư quy hoạch, sự đồng lòng của nhân dân thành phố”. 

Trở lại với những đề xuất liên quan đến không gian sông nước tại tọa đàm về không gian văn hóa công cộng ở trên, xin nhấn mạnh đến giải pháp của nhóm TS.KTS Nguyễn Anh Tuấn là “Kiến tạo các chuỗi không gian mở biên nước, gắn với di sản sông rạch cho các hoạt động văn hóa, thương mại dịch vụ và giải trí đa dạng của kinh tế dịch vụ”.

Trong giải pháp này, nhóm đã phân tích, hệ thống kênh rạch như một yếu tố kết nối hạ tầng vùng thành phố và hình thành hành lang hạ tầng dịch vụ cho các hoạt động văn hóa đô thị duy trì và phát triển trên cơ sở các hoạt động kinh tế dịch vụ giải trí hỗn hợp. Đây là yếu tố kết nối và đảm bảo duy trì sức sống, đảm bảo sức hút và tính hiệu quả của không gian gắn với tiện ích và cơ sở hạ tầng. 

Chính vì thế nên nhóm nhận định, chuỗi không gian cảnh quan dọc theo sông rạch có tiềm năng trở thành xương sống cho những hoạt động văn hóa đô thị. Tiềm năng này có cơ sở dựa trên những giá trị văn hóa lịch sử, sự gắn bó của người dân với không gian sông nước và điều kiện vi khí hậu được cải tạo góp phần gia tăng sức hút cho không gian.

Khả năng cải thiện, chỉnh trang và tái thiết các không gian có ý nghĩa văn hóa, các công trình kiến trúc mang dấu ấn phát triển thành phố một thời hoàn toàn có khả năng được cấy ghép vào những chức năng văn hóa đô thị, phục vụ nhu cầu giải trí và sáng tạo cho cộng đồng.

Các hoạt động kinh tế cộng đồng, các hệ sinh thái sáng tạo mới cần những không gian gắn với chức năng đô thị hiện hữu, đồng thời có mối liên hệ với những ý nghĩa văn hóa lịch sử của đô thị, hình thành cấu kết và những liên hệ tinh thần và không gian bền chắc về ký ức đô thị gắn với nơi chốn và sức sống của các hoạt động kinh tế, giải trí và dịch vụ hỗn hợp vốn là một giá trị văn hóa của Sài Gòn - TP.HCM.

Được biết ban tổ chức tọa đàm “Không gian văn hóa công cộng tại TP.HCM - Thực trạng, nhu cầu và giải pháp” đã tập hợp một số nhận định, ý kiến giải pháp đề xuất để gửi tới các cơ quan chức năng; đồng thời phía Hội Kiến trúc sư thành phố cũng lên kế hoạch tiếp tục tổ chức những hoạt động nghiên cứu thêm về đề tài này trong năm 2021.  

Bài liên quan
Có một Sài Gòn trên bến dưới thuyền
Có một Sài Gòn trên bến dưới thuyền
28/01/2021 Nghiên cứu

Tết Tân Sửu năm nay là năm đầu tiên Chợ hoa xuân Trên bến dưới thuyền ở khu vực Bến Bình Đông (quận 8, TP. HCM) được nâng thành lễ hội dân gian thường niên của TP. HCM.

Du lịch cộng đồng góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam
Du lịch cộng đồng góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam
26/01/2021 Nghiên cứu

Du lịch cộng đồng là một loại hình quan trọng của du lịch Việt Nam, không chỉ góp phần thay đổi diện mạo nhiều vùng nông thôn, cải thiện cuộc sống của người dân mà còn đóng góp tích cực vào việc bảo tồn, phát huy, lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc của Việt Nam.

Du lịch sinh thái - cộng đồng Pù Luông: Hướng đến phát triển bền vững
Du lịch sinh thái - cộng đồng Pù Luông: Hướng đến phát triển bền vững
26/01/2021 Nghiên cứu

Vài năm trở lại đây, Pù Luông nổi lên như một gương mặt mới đầy triển vọng trên bản đồ du lịch sinh thái - cộng đồng Việt Nam. Đồng thời, Pù Luông cũng là nam châm thu hút khách du lịch quốc tế đến với Thanh Hóa.

Lào Cai tìm hướng đi mới nhằm phục hồi tăng trưởng du lịch
Lào Cai tìm hướng đi mới nhằm phục hồi tăng trưởng du lịch
26/01/2021 Nghiên cứu

Năm 2021, tỉnh Lào Cai sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số toàn ngành, tái cơ cấu thị trường và sản phẩm du lịch nhằm đặt mục tiêu đón 5 triệu lượt khách, doanh thu dự kiến trên 16.000 tỷ đồng.

Gìn giữ Di sản - Kỳ quan Vịnh Hạ Long cho muôn đời sau
Gìn giữ Di sản - Kỳ quan Vịnh Hạ Long cho muôn đời sau
25/01/2021 Nghiên cứu

Được Mẹ thiên nhiên ưu ái ban tặng cho một “tài sản vô giá” của nhân loại, Quảng Ninh đã luôn nỗ lực để quản lý, bảo vệ và khai thác có hiệu quả giá trị của Vịnh Hạ Long. T

Phát triển du lịch trong rừng phòng hộ Lang Chánh: Cần thu hút nhà đầu tư chiến lược
Phát triển du lịch trong rừng phòng hộ Lang Chánh: Cần thu hút nhà đầu tư chiến lược
23/01/2021 Nghiên cứu

Thanh Hoá đã có Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng phòng hộ huyện Lang Chánh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2040.

Một ví dụ về nền kinh tế chia sẻ trong lưu trú dành cho du khách
Một ví dụ về nền kinh tế chia sẻ trong lưu trú dành cho du khách
23/01/2021 Nghiên cứu

Theo ThS. Lại Thị Tuyết Lan, bên cạnh việc tạo điều kiện để nhiều người có thể đi du lịch với chi phí rẻ, trải nghiệm độc đáo, Airbnb còn góp phần đa dạng hóa các hình thức lưu trú dành cho du khách tại Việt Nam.

Phát triển các cơ sở mua sắm, dịch vụ đạt chuẩn: Tăng hấp dẫn cho du lịch Thủ đô
Phát triển các cơ sở mua sắm, dịch vụ đạt chuẩn: Tăng hấp dẫn cho du lịch Thủ đô
22/01/2021 Nghiên cứu

Trước bài toán phục hồi và phát triển thị trường du lịch sau ảnh hưởng của dịch Covid-19, Hà Nội đang nỗ lực đánh thức tiềm năng, nâng cao chất lượng các cơ sở mua sắm, dịch vụ để tăng sức hấp dẫn cho du lịch Thủ đô.

Phát triển du lịch Thanh Hoá: Cần đa dạng sản phẩm du lịch có chất lượng, theo hướng tăng trưởng xanh
Phát triển du lịch Thanh Hoá: Cần đa dạng sản phẩm du lịch có chất lượng, theo hướng tăng trưởng xanh
21/01/2021 Nghiên cứu

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hương, ngành du lịch Thanh Hoá cần phát triển đa dạng sản phẩm du lịch có chất lượng, có thương hiệu, theo chiều sâu, theo hướng tăng trưởng xanh, có khả năng cạnh tranh cao tập trung vào những lĩnh vực có lợi thế để làm động lực.

Du lịch Hà Nội cần chú trọng xây dựng nhóm sản phẩm để kích cầu du lịch nội địa
Du lịch Hà Nội cần chú trọng xây dựng nhóm sản phẩm để kích cầu du lịch nội địa
21/01/2021 Nghiên cứu

Theo vị Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, trong năm 2021, ngành du lịch của TP cần tập trung thúc đẩy phát triển du lịch nội địa gắn với cơ cấu lại ngành du lịch Thủ đô; chú trọng xây dựng các nhóm sản phẩm du lịch để kích cầu du lịch nội địa...

Biến tiềm năng độc đáo, khác biệt để phát triển Quảng Bình
Biến tiềm năng độc đáo, khác biệt để phát triển Quảng Bình
20/01/2021 Nghiên cứu

Không chỉ từ tiềm năng và thế mạnh mà bằng cả những nỗ lực của chính quyền địa phương, trong những năm qua vùng đất Quảng Bình đầy nắng và gió đã trở thành một tỉnh phát triển nhanh ở khu vực duyên hải miền Trung.

Du lịch mạo hiểm: Những điểm không thể bỏ qua để đảm bảo an toàn cho du khách
Du lịch mạo hiểm: Những điểm không thể bỏ qua để đảm bảo an toàn cho du khách
20/01/2021 Nghiên cứu

Với một địa hình đồi núi, sông suối phức tạp như ở Việt Nam thì du lịch mạo hiểm cần được tổ chức một cách kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn, đồng thời có hướng đầu tư bài bản để thu hút du khách trong nước và quốc tế.

Lữ hành Việt Nam nỗ lực bứt phá vì một ‘ngày vui’ sớm trở lại
Lữ hành Việt Nam nỗ lực bứt phá vì một ‘ngày vui’ sớm trở lại
19/01/2021 Nghiên cứu

Lữ hành Việt đã vượt qua một năm đầy sóng gió với nhiều tổn thất. Để có thể tồn tại sau đại dịch, nhiều doanh nghiệp đã phải nỗ lực phi thường với một niềm tin vào ngày mai tươi sáng sớm trở lại.

Kịch bản phát triển nào cho Du lịch của TP. Hà Nội?
Kịch bản phát triển nào cho Du lịch của TP. Hà Nội?
19/01/2021 Kinh doanh

Ngành du lịch TP. Hà Nội kỳ vọng một kịch bản sớm phục hồi, chuẩn bị các điều kiện bảo đảm sẵn sàng đón và phục vụ khách quốc tế khi điều kiện cho phép, đặt ra mục tiêu thu hút khách du lịch nội địa cho năm 2021 với mức 15,34 triệu lượt khách, bằng 70% so với năm 2019.

Đồng Nai: Để làng quê 'níu chân' du khách
Đồng Nai: Để làng quê 'níu chân' du khách
19/01/2021 Nghiên cứu

Vài năm gần đây, Đồng Nai rộ lên nhiều mô hình du lịch vườn, du lịch sinh thái… Trong quá trình xây dựng nông thôn mới (NTM), các địa phương chú trọng chuyển đổi sản xuất theo hướng an toàn; tạo môi trường thuận lợi cho nông dân, doanh nghiệp đầu tư, khai thác lợi thế du lịch ở các vùng quê.

Chông chênh chợ nổi Cái Răng
Chông chênh chợ nổi Cái Răng
17/01/2021 Nghiên cứu

Mặc dù điểm tham quan du lịch hấp dẫn và nổi tiếng nhất TP Cần Thơ đã được triển khai đề án bảo tồn và phát triển với hơn 60 tỷ đồng nhằm giữ lại một nét văn hóa đặc trưng vùng sông nước, vậy nhưng trên thực tế du khách vẫn không tránh khỏi cảm giác hụt hẫng khi đến nơi này…

Nhà sàn truyền thống - nơi “giữ lửa” văn hóa dân tộc Thái
Nhà sàn truyền thống - nơi “giữ lửa” văn hóa dân tộc Thái
16/01/2021 Nghiên cứu

Trong bối cảnh giao thoa văn hóa giữa các dân tộc, vùng miền diễn ra mạnh mẽ như hiện nay, thì việc bảo tồn, gìn giữ các nếp nhà sàn truyền thống, cũng có thể ví như việc góp phần “giữ lửa” bản sắc cho văn hóa dân tộc Thái.

Du lịch Việt Nam cần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang số hóa
Du lịch Việt Nam cần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang số hóa
16/01/2021 Nghiên cứu

Theo ông Võ Anh Tài, du lịch Việt Nam cần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang số hóa, chú trọng nhiều hơn đến sức khỏe và vệ sinh, đồng thời làm tăng nhu cầu về trải nghiệm không tiếp xúc và các tùy chọn thanh toán.

Hội du lịch cộng đồng Việt Nam: Tăng cường liên kết, hỗ trợ nhau cùng vượt khó
Hội du lịch cộng đồng Việt Nam: Tăng cường liên kết, hỗ trợ nhau cùng vượt khó
15/01/2021 Nghiên cứu

Nhằm tạo cơ hội cho các doanh nghiệp du lịch được gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ cùng nhau vượt qua khó khăn sau đại dịch Covid-19 Hội du lịch cộng đồng Việt Nam (VCTC) vừa tổ chức chương trình khảo sát, bàn giải pháp cho “Trạng thái bình thường mới” năm 2021 tại Thái Nguyên.