• Click để copy

Khám phá những 'ngôi chùa mang tên các Bà' ở Hà Nội

Có nhiều ngôi chùa mang tên các Bà ở Hà Nội hàm chứa nhiều ý nghĩa, câu chuyện lịch sử. Mời bạn tham khảo cùng chúng tôi.

Chùa nói chung là biểu trưng cho nét văn hóa tâm linh đặc sắc. Riêng ở Hà Nội, khá thú vị là có nhiều "ngôi chùa mang tên các Bà": chùa Bà Ngô, chùa Bà Nành, chùa Bà Đá, chùa Bà Già, chùa Bà Đanh,…

1. Chùa Bà Ngô

Địa chỉ: số 128, Nguyễn Khuyến, quận Đống Đa.

Chùa Bà Ngô có từ thời nhà Lê

Chùa Bà Ngô có từ thời nhà Lê

Tương truyền chính ở chùa này vua Lê Thánh Tông (1460 - 1497) đă gặp tiên, cùng tiên ngâm vịnh. Gọi là chùa Bà Ngô vì có tích chuyện kể rằng chùa do một bà họ Ngô xây dựng nên, nhưng cũng có tích kể là người xây chùa là một bà có chồng là người nước Ngô (Trung Quốc).

Chùa có gần 900 năm tuổi, năm 1993 được nhà nước công nhận là di tích lịch sử – văn hóa. Sau khi được trùng tu, chùa trở nên khang trang như ngày nay với đầy đủ kiến trúc của một công trình thờ Phật: tam quan, tiền đường, hậu đường, nhà Tổ, điện Mẫu và nhiều di vật, tế khí quý. Ngoài các bia đá, câu đối, chùa còn đang lưu giữ nhiều pho tượng cổ, cửa võng, hoành phi, đại tự, hương án và đồ tế khí quý giá.

2. Chùa Bà Nành

Chùa Bà Nành mang biển số nhà 27 phố Văn Miếu và một cổng số 152 phố Nguyễn Khuyến quận Đống Đa.

Tương truyền, đây vốn là nhà của một bà bán bánh, bán chè đậu nành. Bà là người phúc hậu, hay giúp đỡ người nghèo. Khi về già, bà đă bỏ tất cả tiền nong tích góp ra xây ngay trên đất nhà mình một ngôi chùa và xuất gia tu hành. Sau khi bà mất, dân làng đắp tượng bà và đặt trên tấm đá mà bà vẫn dùng làm bàn bán hàng. Nay tượng và bàn đá đó vẫn còn. Dân làng gọi đó là chùa Bà Nành. Tên chữ là "Tiên Phúc tự".

Tên chữ của ngôi chùa là 'Tiên Phúc tự'

Tên chữ của ngôi chùa là "Tiên Phúc tự"

Có một tích khác liên quan đến ngôi chùa này, gắn liền với một bối cảnh lãng mạn. Ấy là từ đầu thế kỷ XIII, vua nhà Lý đã cho dựng ngôi chùa này. Đến đời nhà Trần thì chùa đổi tên là Tiên Phúc vì theo lời đồn đại trong dân gian, thỉnh thoảng người ta vẫn thấy có nàng tiên xuất hiện thướt tha trước sân chùa. Khi vua Lê Thánh Tông đến chùa ngắm cảnh thì bỗng từ trên gác chuông thấy hiện ra một người con gái đẹp ngâm nga mấy vần thơ:

“Ở đây mến cảnh, mến thầy

Tuy vui đạo Phật, chưa khuây lòng người.”

Nhà vua đã cùng nàng tiên xướng họa, sau đó, nàng tiên biến mất tại đình Quảng Văn.

3. Chùa Bà Đá

Địa chỉ: nhà 3 phố Nhà Thờ, quận Hoàn Kiếm.

Cổng chùa Bà Đá

Cổng chùa Bà Đá

Lịch sử chùa được kể như sau: đời Lê Thánh Tông (1460 - 1497) ở làng Báo Thiên (khu vực Nhà thờ Lớn ngày nay) có người đào được một pho tượng Phật Bà bằng đá. Người ấy bèn dựng một ngôi chùa nhỏ để thờ ngay tại nơi đào được tượng. Sau dân làng thấy linh thiêng mới góp công, góp của xây thành chùa lớn, đón sư về trụ trì. Vì vậy chùa có tên là chùa Bà Đá tên chữ là "Linh Quang tự". Pho tượng đá đã bị mất trong vụ cháy chùa thời Pháp thuộc.

Chùa tên Linh Quang Tự, Sùng Khánh Tự, thường gọi chùa Bà Đá, tọa lạc ở số 03 phố Nhà Thờ, phường Hàng Trống, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội

Chùa tên Linh Quang Tự, Sùng Khánh Tự, thường gọi chùa Bà Đá, tọa lạc ở số 03 phố Nhà Thờ, phường Hàng Trống, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội

4. Chùa Bà Già

Địa chỉ: Phú Gia, phường Phú Thượng, quận Tây Hồ.

Chùa Bà Già đã có lịch sử lâu đời tại Hà Nội

Chùa Bà Già đã có lịch sử lâu đời tại Hà Nội

Chùa có một lai lịch khá cổ. Nguyên Phú Gia, tên nôm là làng Gạ, là nơi các vua đời Trần cho định cư một bộ phận người Chăm (tù binh, hàng binh)được đưa từ phía Nam ra. Những người này dựng một ngôi chùa mà sử Toàn thư đă phiên âm là Đa-da-li. Thái sư Trần Nhật Duật (1254 - 1330) thường tới đây đàm đạo về Phật giáo với vị sư Chăm trụ trì tại chùa này. Có thể cái tên Bà Già là từ Đa-da-li mà ra. Nay trong chùa còn bức hoành phi cổ khắc ba chữ "Bà Già tự".

5. Chùa Bà Đanh

Địa chỉ: 199B Thụy Khuê, Thuỵ Khuê, Tây Hồ, Hà Nội

Đây cũng là một ngôi chùa dành cho người Chăm. Tây Hồ chí ghi là vua Lê Thánh Tông đă cho làm một thiền viện (vừa là chùa, vừa là một trung tâm nghiên cứu) ở g̣ò Phượng Chuỷ bên bờ Nam Hồ Tây cho người Chăm hành đạo, gọi là thiền viện Châu Lâm. Gò Phượng Chuỷ nay là khu vực trường Chu Văn An, quận Ba Đình, nhưng dân thì gọi là chùa Bà Đanh. Sau người Chăm chuyển sang khu vực khác, thiền viện hoang phế nên có câu ngạn ngữ "Vắng như chùa Bà Đanh".

Chùa Bà Đanh yên bình ở Hà Nội. Ảnh: Zing News.

Chùa Bà Đanh yên bình ở Hà Nội. Ảnh: Zing News.

Tới thời Pháp thuộc, thực dân bắt dời chùa đi để xây xưởng in rồi xây trường học (trường Trung học Bảo hộ - trường Bưởi). Đồ thờ ở chùa Châu Lâm được đưa sang thờ chung với chùa Phúc Châu ở chỗ nay là số nhà 199B phố Thuỵ Khuê, gọi gộp là chùa Phúc Lâm. Nhưng hiện nay trong chùa còn tấm bia ghi dòng chữ "Châu Lâm tự hiệu là Bà Đanh tự". Có người nghiên cứu về địa phương này cho tên chùa là chùa Bà Đanh với suy luận rằng chùa vốn của người Chăm, tất có tượng các vũ nữ ở tư thế múa, tay dang, chân khuỳnh. Do vậy mà có tên Bà Banh, đọc trại thành Bà Đanh.

6. Chùa Bà Móc

Địa chỉ: 27 phố Nguyễn Thiếp, quận Hoàn Kiếm.

Chùa Bà Móc có lịch sử lâu đời, trải qua nhiều lần trùng tu.

Chùa Bà Móc có lịch sử lâu đời, trải qua nhiều lần trùng tu.

Chùa cũng không c̣òn cổ vật, trừ tấm bia mang niên hiệu cảnh Thịnh thứ 4 (1796) do Nguyễn Cát Định làm đốc học ở Quốc Tử Giám soạn, nói về việc tu sửa chùa. Như vậy chùa cũng đã có trước đó ít ra là trăm năm và từng được đặt tên cho một bến sông ở kinh thành Thăng Long.

7. Chùa Bà Tấm

Địa chỉ: Dương Xá - Gia Lâm thờ bà Nguyên phi Ỷ Lan triều nhà Lý.

Đền - Chùa Bà Tấm hiện nay thuộc xã Dương Xá, huyện Gia lâm, ngoại thành Hà Nội

Đền - Chùa Bà Tấm hiện nay thuộc xã Dương Xá, huyện Gia lâm, ngoại thành Hà Nội

Thời Lý di tích thuộc hương Thổ Lỗi, sau đổi thành hương Siêu Loại, rồi huyện Siêu Loại. Từ thời Lê Trung Hưng, văn bia cổ cho biết đền chùa Bà Tấm thuộc hai xã Dương Xá và Dương Nguyên, huyện Siêu Loại. Trước năm 1944, các xã trên đều thuộc cùng một tổng Dương Quang, phủ Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Năm 1961, xã Dương Xá thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.

Bài liên quan
Những trường đại học có mức học phí đắt đỏ nhất thế giới
Những trường đại học có mức học phí đắt đỏ nhất thế giới
18/09/2021 Văn hóa

Ngoài chất lượng giáo dục thì mức học phí của trường đại học cũng là điều mà sinh viên quan tâm trước khi lựa chọn nơi để học tập.

Tìm thấy nền văn minh cổ đại 'vượt thời gian', có tuổi đời 8.000 năm
Tìm thấy nền văn minh cổ đại 'vượt thời gian', có tuổi đời 8.000 năm
17/09/2021 Văn hóa

Một tác phẩm điêu khắc lạc đà ở Ả Rập Saudi đã hé lộ về một nền văn minh cổ đại phát triển "vượt thời gian" từ 8.000 năm trước.

4 bí quyết sống thọ của Càn Long, một vị vua đa tình
4 bí quyết sống thọ của Càn Long, một vị vua đa tình
16/09/2021 Văn hóa

Bí quyết sống thọ của Càn Long là gì, khi ngoài bận rộn việc triều chính thì vua Càn Long còn "hao tâm tổn lực" với hậu cung 3000 giai lệ?

Người Việt Nam chở gì trên yên sau xe máy, xe đạp?
Người Việt Nam chở gì trên yên sau xe máy, xe đạp?
16/09/2021 Văn hóa

Bộ tranh hài hước về chủ đề "Người Việt Nam chở gì trên xe máy" từ một designer khiến không ít người Việt bật cười vì... quá giống mình.

Tại sao Rằm tháng 8 là ngày Tết thiếu nhi?
Tại sao Rằm tháng 8 là ngày Tết thiếu nhi?
15/09/2021 Văn hóa

Bên cạnh ngày 1/6, Rằm tháng 8 cũng được biết đến là ngày Tết thiếu nhi. Đây là ngày mà các bạn nhỏ tất háo hức đi phá cổ và rước đèn.

Tết Trung thu Hà Nội xưa như thế nào?
Tết Trung thu Hà Nội xưa như thế nào?
14/09/2021 Văn hóa

Những bức ảnh Tết Trung thu Hà Nội xưa, cách đây gần một thế kỷ gợi lại biết bao kỷ niệm đẹp, đầm ấm cùng gia đình cho nhiều người dân Hà Nội.

Bánh Trung thu trên thế giới có gì đặc sắc?
Bánh Trung thu trên thế giới có gì đặc sắc?
14/09/2021 Văn hóa

Mâm bánh Trung thu hàng năm ở Việt Nam thường có mặt bánh nướng, bánh dẻo. Vậy Bánh Trung thu ở những quốc gia khác có gì lạ?

Lisa (Black Pink) mang văn hóa Thái vào MV Lalisa thế nào?
Lisa (Black Pink) mang văn hóa Thái vào MV Lalisa thế nào?
10/09/2021 Văn hóa

MV Lalisa của Lisa đạt hơn 30 triệu lượt xem sau 5 giờ công bố. Người đẹp cũng khéo léo lồng ghép văn hóa Thái Lan vào MV triệu view này của mình.

Những lễ hội truyền thống rực rỡ khắp Nepal
Những lễ hội truyền thống rực rỡ khắp Nepal
09/09/2021 Văn hóa

Nepal đang trở thành một điểm đến thu hút khách du lịch. Ngoài những địa điểm thú vị và cảnh quan hùng vĩ, những lễ hội truyền thống ở đây cũng vô cùng đặc sắc.

Cốm Hà Nội làm người ta 'khi đi thì nhớ, khi về thì thương'
Cốm Hà Nội làm người ta 'khi đi thì nhớ, khi về thì thương'
08/09/2021 Văn hóa

Nói đến văn hóa ẩm thực Hà Nội, những người am hiểu chắc chắn sẽ nói đến cốm như một điều rất tự nhiên, như một "gương mặt đại diện" thân thương.

Bà Nà là gì? Vì sao có tên gọi Bà Nà Hills?
Bà Nà là gì? Vì sao có tên gọi Bà Nà Hills?
08/09/2021 Văn hóa

Bà Nà Hill là một trong những khu du lịch nổi tiếng ở khu vực Đà Nẵng, được du khách trong và ngoài nước yêu thích. Vậy "Bà Nà" là gì?

Truyền thuyết cửu vĩ hồ và những chuyện thú vị ít người biết
Truyền thuyết cửu vĩ hồ và những chuyện thú vị ít người biết
06/09/2021 Văn hóa

Cửu vĩ hồ thường được gọi là cáo chín đuôi hay hồ ly chín đuôi, là một trong những hình dạng tiêu biểu nhất của loài hồ ly tinh.

Cách 'trả thù' hành khách của tiếp viên hàng không
Cách 'trả thù' hành khách của tiếp viên hàng không
05/09/2021 Văn hóa

Cách tiếp viên hàng không giao tiếp, xưng hô, phục vụ đồ uống phần nào có thể đánh giá thái độ của họ đối với các hành khách.

Tìm hiểu nhà ngói cổ ở đồng bằng Bắc Bộ
Tìm hiểu nhà ngói cổ ở đồng bằng Bắc Bộ
05/09/2021 Văn hóa

Mô hình nhà ngói cổ có lịch sử lâu đời, mang đặc trưng văn hóa Phương đông và thể hiện được phần nào nếp sống, phong cách sinh hoạt của người dân đồng bằng Bắc Bộ.

Tục uống tro cốt người chết của bộ tộc cổ ở Amazon
Tục uống tro cốt người chết của bộ tộc cổ ở Amazon
03/09/2021 Văn hóa

Bộ tộc Yanomami ở những cánh rừng Amazon khiến cả thế giới kinh ngạc, khi họ duy trì tập tục... uống tro cốt người chết qua một món súp.

Loạt ảnh đẹp về ngày Quốc khánh những năm qua
Loạt ảnh đẹp về ngày Quốc khánh những năm qua
02/09/2021 Văn hóa

Bối dịch bệnh khiến việc tổ chức ngày lễ Quốc khánh gặp nhiều hạn chế, nhưng sắc cờ đỏ trong mỗi chúng ta vẫn rực rỡ, đầy hi vọng về một tương lai tươi sáng.

Nghệ thuật điểm thúy tinh xảo bậc nhất ở Trung Quốc
Nghệ thuật điểm thúy tinh xảo bậc nhất ở Trung Quốc
01/09/2021 Văn hóa

Điểm thúy là các kỹ thuật thủ công cao siêu mà trong lịch sử ghi nhận, chưa có trang sức hay châu báu trên thế giới nào sao chép được.

Phong tục khuyến khích đàn ông vào phòng phụ nữ lúc đêm muộn
Phong tục khuyến khích đàn ông vào phòng phụ nữ lúc đêm muộn
01/09/2021 Văn hóa

Phong tục Yobai xưa ở Nhật từng khuyến khích nam nhân "hẹn hò" phụ nữ tại phòng riêng khi đêm xuống. Tuy nhiên, Yobai cũng vô tình tiếp tay cho yêu râu xanh.