• Click để copy

'Kim cương núi rừng' chaga: Loại nấm trị bách bệnh của xứ sở Alaska

Chaga là một loại nấm dược liệu được ví như viên kim cương đen của rừng xanh, chúng thường xuất hiện ở các nước có khí hậu lạnh.

Loại nấm bất tử - vàng đen, kim cương của núi rừng

Chaga là một loại Nấm thuộc họ Hymenochaetaceae, dạng củ, có hình dáng giống như một khối than đen cứng, xù xì. Loại nấm này sống ký sinh trên thân cây Bạch Dương, thường xuất hiện ở nhiều khu rừng tại Nga, Hàn Quốc, Mỹ, Alaska,..

Chaga thoạt nhìn khiến người ta nghĩ đến vỏ cây hơn là một loại nấm. Hiện nấm chaga được nhiều quốc gia biết đến và sử dụng rộng rãi như một loại thuốc, thực phẩm chức năng, điển hình như ở Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam,..

Chaga thường được bán dưới dạng thực phẩm chức năng, trà, ngâm rượu nhẹ...

Chaga thường được bán dưới dạng thực phẩm chức năng, trà, ngâm rượu nhẹ...

Dù được người dân ở Nga và nhiều nơi ở châu Á sử dụng từ hàng ngàn năm nay như một phương thuốc chữa trị cho nhiều căn bệnh nhưng gần đây chaga mới được phổ biến trong nền văn hóa phương Tây.

Tại Alaska, nơi nổi tiếng với văn hóa tìm kiếm thức ăn và các loại thuốc men, thảo dược trong thiên nhiên, nấm chaga được xem là dược liệu có công dụng rất lớn, được tìm thấy từ rừng, có thể chữa được nhiều loại bệnh.

Chaga thường được bán trên thị trường dưới dạng bột nghiền và đặt trong viên nang để cho vào túi trà hoặc trộn thực phẩm chức năng. Tuy nhiên, tại Alaska - xứ sở của chaga - các khu chợ nông sản và cửa hàng địa phương thường có cách chế biến đơn giản hơn. Họ ngâm nấm trong nước đun sôi để hơi nguội, tạo thành loại trà đậm đặc dưỡng chất, có mùi thơm của đất và vanila. Ngoài ra, có thể mua chaga dưới dạng rượu thuốc, được dùng như dạng thuốc bổ hoặc thuốc chữa bệnh tự nhiên. Nấm chaga đi vào đời sống con người trong nhiều thế kỷ.

healing-tea-from-birch-mushroom-chaga-is-used-folk-medicine-1500x750

Loại dược liệu tự nhiên

Người dân bản địa ở Nga và Siberia có thể được xem là những người đầu tiên dùng nấm chaga như một loại thuốc tự nhiên. Vào thế kỷ 12, Sa Hoàng Valdimir Monomakh đã dùng nó để chữa bệnh ung thư môi. Chaga được đề cập trong y thư vào thế kỷ 16 với công dụng điều trị ung thư, lở loét và bệnh lao.

Ở Phần Lan, trong cuộc chiến tranh thế giới thứ 2, nấm chaga được làm thành một loại nước uống thay thế cà phê, giúp tăng cường sinh lực và khả năng tập trung. Thời điểm cà phê và đường trở nên khan hiếm, thức uống làm từ chaga được nhiều người ưa chuộng.

Nấm chaga mọc trong các khu rừng bạch dương ở Bắc Bán cầu, đặc biệt là các khu rừng ở Alaska.

Nấm chaga mọc trong các khu rừng bạch dương ở Bắc Bán cầu, đặc biệt là các khu rừng ở Alaska.

Từ lâu đời nay, Alaska là nơi luôn tìm kiếm và sử dụng các dược liệu tự nhiên, chaga là một trong số đó. Tuy trải qua thời kỳ thuộc địa khiến các chi tiết cụ thể bị lu mờ, song những câu chuyện về công dụng của nấm chaga vẫn được lưu truyền qua các thế hệ.

"Chúng tôi đã sống ngoài trời trong hàng ngàn năm, mọi thứ trong tự nhiên đều quan trọng đối với sự sinh tồn của chúng tôi. Thiên nhiên là kho dược liệu của chúng tôi. Đó là một phần trong cuộc sống hàng ngày" Jon Ross, người giữ gìn văn hóa Bộ tộc Salamatof của người Dena'ina Athabascan, nói.

Bài liên quan

Cư dân Alaska luôn tôn vinh văn hóa tìm kiếm thức ăn. Tùy thuộc vào mùa, họ lang thang trên những con đường mòn, rừng và sườn đồi của bang với xô hoặc giỏ, tìm kiếm quả việt quất, cỏ dại hay nấm. "Dân Alaska lâu nay là người săn bắt, hái lượm, tìm kiếm thức ăn. Đó là bản sắc của chúng tôi," bà Kate Mohatt, nhà sinh thái học của Rừng Quốc gia Chugach và là người sáng lập Hiệp hội Nấm Turnagain nói.

Nấm chaga nguyên tảng.

Nấm chaga nguyên tảng.

"Siêu thực phẩm" giàu dưỡng chất

Nửa thập kỷ trước, nấm chaga được bước vào nền văn hóa phương Tây, được người Tây Âu gọi là "siêu thực phẩm" chữa bệnh. Họ săn lùng và truyền tai nhau rằng loại nấm này trị được bách bệnh, nó có thể thay thế cho các dược liệu trị mọi căn bệnh từ ung thư đến cảm lạnh thông thường.

Nhưng cho đến nay, có rất ít nghiên cứu khoa học chứng minh cho những điều trên là đúng. Tuy các nghiên cứu trên động vật và trong ống nghiệm cho thấy kết quả đáng khích lệ trong các lĩnh vực ung thư, viêm nhiễm và miễn dịch, nhưng có rất ít các nghiên cứu trên con người. Điều này khiến nấm chaga chỉ là lời đồn thổi, không hơn gì những phương thuốc dân gian chưa được chứng nhận.

Cận cảnh nấm chaga trên cây.

Cận cảnh nấm chaga trên cây.

Công hiệu chữa bách bệnh của nấm chaga hiện còn là vấn đề gây tranh cãi nhưng đặc tính dinh dưỡng tổng thể của nó là điều chắc chắn. Nấm chaga chưa nhiều loại vitamin, khoáng chất và dưỡng chất, bao gồm lượng lớn chất chống oxy hóa, sterol thực vật và axit amin.

"Nó chứa đầy vitamin và khoáng chất mà chúng ta cần nạp vào hàng ngày để giữ cơ thể khỏe mạnh" Kayla Hegna, đồng sở hữu Arctic Chaga, công ty gia đình vốn tìm kiếm và bán các sản phẩm chaga có trụ sở ở Fairbanks nói.

"Nhiều dưỡng chất là có từ bản thân cái cây chứ không phải từ nấm," Mohatt giải thích. Nấm chaga cơ bản là một dạng ký sinh trùng sống gửi trên cây bạch dương. Nhờ tiêu hóa những dưỡng chất của cây, loại nấm này cô đọng chúng lại và làm cho chúng tích hợp trong mình dưới dạng sinh học, đây được xem là một điều kỳ diệu của thiên nhiên.

Có điều kiện sống đặc biệt

Nấm chaga sinh trưởng, phát triển tốt trong điều kiện lạnh, thời tiết càng lạnh, càng khắc nghiệt nó càng "giàu". Trên thực tế, nhiệt độ thay đổi khắc nghiệt khiến bạch dương phải chịu áp lực nhiều chừng nào thì nấm chaga càng giàu dưỡng chất chừng đó. Vì thế, vùng Alaska trở thành nơi lý tưởng cho nấm mọc tự nhiên, bởi nơi đây nhiệt độ có thể cao trên 32 độ C vào mùa hè và thấp xuống dưới -45 độ C vào mùa đông. Ngoài ra, Alaska còn được xem là nơi có nấm chaga công hiệu nhất trên trái đất.

Nấm chaga đã được thu hoạch.

Nấm chaga đã được thu hoạch.

Trong một thử nghiệm do Arctic Chaga đặt hàng thực hiện, hàm lượng chất chống oxy hóa của nấm chaga bản địa cao hơn gần 40% so với một giống nấm Siberia. Alaska cũng có thể đang thu hoạch nấm làm thuốc chữa bệnh theo cách bền vững nhất.

"Phần lớn thị trường nấm đang được các công ty khai thác gỗ của Nga cung cấp, nơi chaga cơ bản là sản phẩm phụ thu được trong quá trình khai thác gỗ ở rừng phương bắc" Christensen nói.

Các thương hiệu khai thác nấm số lượng lớn thường từ Trung Quốc. Còn ở Alaska, các đơn vị nhỏ thuộc sở hữu gia đình hay cộng đồng tìm kiếm nấm chaga theo phương thức thủ công. Họ dùng tay cẩn thận, không thu hoạch quá mức. Bởi không có nhiều nghiên cứu được thực hiện về chu kỳ sinh sản của chaga, nhiều người tìm nấm nhận thức rằng thu hoạch quá mức có thể có hại cho nó.

Đây là lý do vì sao các tổ chức như Chaga Co-operative đang đầu tư vào nghiên cứu dài hạn và các thương lái tại chỗ chế biến nấm ở quy mô nhỏ để đảm bảo chất lượng. Nhiều thương lái ở Alaska thậm chí còn mở các tour du lịch và lớp học tìm nấm có hướng dẫn. Tại các chợ nông sản và cửa hàng địa phương, họ chia sẻ mẫu vật và trả lời các câu hỏi, cho du khách cơ hội nếm, chạm và thấy rằng những kỳ quan thiên nhiên ở Alaska rất đáng để khám phá.

Bài liên quan
Du lịch bầu trời đêm - những chuyến đi 'cổ tích' ở Mỹ
Du lịch bầu trời đêm - những chuyến đi 'cổ tích' ở Mỹ
05/08/2021 Điểm đến

Du lịch bầu trời đêm đang trở nên phát triển tại Mỹ bởi nhu cầu được ngắm sao, hòa mình vào thiên nhiên và tận hưởng vẻ đẹp của dải ngân hà.

Cầu Quỷ - tạo tác hùng vĩ từ thiên nhiên
Cầu Quỷ - tạo tác hùng vĩ từ thiên nhiên
05/08/2021 Điểm đến

Cầu Quỷ trở thành một trong những địa điểm thu hút lượng lớn khách du lịch tại miền Tây nước Mĩ bởi vẻ đẹp hùng vĩ và cằn cỗi nơi đây.

3 món quà kì lạ cho vận động viên Ấn Độ giành huy chương tại Olympic Tokyo
3 món quà kì lạ cho vận động viên Ấn Độ giành huy chương tại Olympic Tokyo
05/08/2021 Văn hóa

Vừa rồi, hai vận động viên Ấn Độ giành huy chương bạc và đồng ở Olympic Tokyo đã và sẽ nhận được những món quà "không tưởng".

Thành phố hẹp nhất thế giới: Chỗ hẹp nhất chỉ tới 30m
Thành phố hẹp nhất thế giới: Chỗ hẹp nhất chỉ tới 30m
05/08/2021 Điểm đến

Thành phố hẹp nhất thế giới này được cho là giống với bối cảnh phim điện ảnh hay một mô hình, không phải là nơi cho hơn 400,000 người sinh sống

Ăn gì ở Đà Lạt: 10 món dù 'trời đánh' cũng phải ăn bằng được
Ăn gì ở Đà Lạt: 10 món dù 'trời đánh' cũng phải ăn bằng được
05/08/2021 Ăn chơi

"Ăn gì ở Đà Lạt?" hẳn là băn khoăn của nhiều du khách. Nếu bạn cũng nằm trong số đó, bài viết sau sẽ giúp bạn trả lời câu hỏi này nhanh hơn.

Top 4 đỉnh núi cao nhất Việt Nam cho những tín đồ đam mê khám phá
Top 4 đỉnh núi cao nhất Việt Nam cho những tín đồ đam mê khám phá
05/08/2021 Điểm đến

Nếu bạn là tín đồ đam mê xê dịch, thích thử thách với những địa hình hiểm trở, TravelMag sẽ giúp bạn tìm đến những ngọn núi cao nhất nhì Việt Nam.

Thác Multnomah: Con thác thần thoại, không ngừng chảy suốt năm
Thác Multnomah: Con thác thần thoại, không ngừng chảy suốt năm
04/08/2021 Điểm đến

Nhờ hai tầng nước độc đáo, thác Multnomah đã tạo ra lớp sương mù khiến cảnh tượng thêm mê hoặc. Điểm độc đáo khác là con thác này luôn chảy quanh năm.

Bờ biển Quốc gia thuộc Quần đảo Vịnh, điểm đến của những người yêu thiên nhiên nhiên
Bờ biển Quốc gia thuộc Quần đảo Vịnh, điểm đến của những người yêu thiên nhiên nhiên
04/08/2021 Điểm đến

Bờ biển Quốc gia thuộc Quần đảo Vịnh với phong cảnh tuyệt đẹp và hệ động, thực vật đa dạng đã trở thành điểm đến tuyệt vời thu hút hàng triệu khách du lịch.

Món đặc sản 'thịt bò kiến đốt' có một không hai ở Vĩnh Phúc
Món đặc sản 'thịt bò kiến đốt' có một không hai ở Vĩnh Phúc
04/08/2021 Ẩm thực

Người dân địa phương ở đây cho biết, để miếng thịt bò được thơm ngon nhất phải chọn được những con kiến hung dữ để đốt càng nhiều càng tốt. Đặc biệt là phải chọn các loại kiến khác nhau để tạo hương vị riêng.

Những món ăn Hà Nội nhất định phải thử khi hết dịch
Những món ăn Hà Nội nhất định phải thử khi hết dịch
04/08/2021 Ẩm thực

Chỉ đợi một ngày thủ đô “khỏi ốm”, hẹn ngay cạ cứng "đánh sập” những món ăn Hà Nội nhất định phải thử khi hết dịch.

5 cảnh đẹp trứ danh Cao Bằng - tỉnh thành bị 'Covid-19 bỏ quên
5 cảnh đẹp trứ danh Cao Bằng - tỉnh thành bị 'Covid-19 bỏ quên
04/08/2021 Điểm đến

Tới hiện tại, Cao Bằng là tỉnh thành duy nhất ở nước ta chưa ghi nhận ca nhiễm Covid-19 nào và được đánh giá là điểm đến an toàn, thân thiện với du khách.

Osaka có gì mà được mệnh danh là 'Nhà bếp quốc gia' của Nhật?
Osaka có gì mà được mệnh danh là 'Nhà bếp quốc gia' của Nhật?
04/08/2021 Khám phá

Người sành ăn hẳn sẽ yêu Osaka ngay từ khi mới nghe đến phương châm ăn uống này của họ: "Kuidaore" - "Ăn đến khi ngất".

Kinh nghiệm du lịch hòn đảo xinh đẹp Maldives
Kinh nghiệm du lịch hòn đảo xinh đẹp Maldives
03/08/2021 Điểm đến

Nếu bạn chưa từng đặt chân đến hòn đảo Maldives và muốn tìm hiểu về chúng trước chuyến đi, hãy ngồi lại đọc bài viết dưới đây. Kinh nghiệm du lịch Maldives cho người mới đi lần đầu sẽ giúp bạn đến quốc đảo này một cách thuận lợi, an toàn.

Tỉnh thành duy nhất ở Việt Nam bị Covid-19 'bỏ quên'
Tỉnh thành duy nhất ở Việt Nam bị Covid-19 'bỏ quên'
03/08/2021 Điểm đến

Hiện tại, Cao Bằng là tỉnh thành duy nhất ở Việt Nam chưa có dịch Covid-19. Tuy nhiên, chính quyền và người dân nơi đây vẫn cảnh giác cao độ để giữ vững thành quả phòng, chống dịch.

Chim Kagu sắp tuyệt chủng vì quá chung tình
Chim Kagu sắp tuyệt chủng vì quá chung tình
03/08/2021 Thiên nhiên

Loài chim Kagu ở khu vực rừng rậm New Caledonia sắp sửa lọt vào ngưỡng tuyệt chủng chỉ vì bản tính quá chung tình của chúng.

Huyền bí 'hồ mắt rồng' chỉ xuất hiện vào mùa xuân ở Nhật Bản
Huyền bí 'hồ mắt rồng' chỉ xuất hiện vào mùa xuân ở Nhật Bản
03/08/2021 Điểm đến

Kagami Numa là một hồ nước kì lạ ở nhật. Cứ vào mùa xuân, hồ bỗng mang vẻ huyền ảo như mắt của loài vật thiêng nên được gọi là 'hồ mắt rồng'.

Hà Nội lọt vào danh sách 100 địa danh tuyệt vời nhất thế giới năm 2021
Hà Nội lọt vào danh sách 100 địa danh tuyệt vời nhất thế giới năm 2021
02/08/2021 Điểm đến

Ngày 2/8, Tạp chí Time (Mỹ) vừa công bố Hà Nội lọt top 100 địa danh tuyệt vời nhất thế giới năm 2021 dựa trên kết quả bình chọn của mạng lưới phóng viên, cộng tác viên trên khắp thế giới.

Tượng đài của Thiền sư Thích Nhất Hạnh tại Hoa Kỳ
Tượng đài của Thiền sư Thích Nhất Hạnh tại Hoa Kỳ
02/08/2021 Văn hóa

Thiền sư Thích Nhất Hạnh được một số tờ báo lớn đánh giá là "nhà lãnh đạo Phật giáo có ảnh hưởng lớn thứ hai ở phương Tây chỉ sau Đức Đạt Lai Lạt Ma.

Quốc gia không có Covid-19 nhưng ngành du lịch vẫn lao đao
Quốc gia không có Covid-19 nhưng ngành du lịch vẫn lao đao
02/08/2021 Điểm đến

Mặc dù Seychelles là nước có số ca nhiễm Covid-19 ít nhất thế giới nhưng ngành du lịch vẫn chịu cảnh ảm đạm, không thể phục hồi trở lại như trước kia.