Mở cửa du lịch thế nào để an toàn?

Đó cũng là vấn đề được đưa ra và thảo luận tại buổi toạ đàm "Mở cửa du lịch thế nào để an toàn?" vừa được báo Dân trí tổ chức.

Khôi phục du lịch là một trong những yêu cầu cấp bách

Mới đây, tại buổi toạ đàm "Mở cửa du lịch thế nào để an toàn?" do báo Dân trí tổ chức, ông Vũ Thế Bình - Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã nhắc đến những thiệt hại của ngành du lịch trong thời gian vừa qua:

"Chúng ta từng có hơn 40.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch nhưng hiện nay, 30% trong số các doanh nghiệp đó đã đóng cửa, 30% khác có sự chuyển đổi và chỉ còn 5- 10% các doanh nghiệp du lịch còn có những hoạt động.

Toàn cảnh buổi toạ đàm. (Ảnh: Mạnh Quân).

Toàn cảnh buổi toạ đàm. (Ảnh: Mạnh Quân).

Đây cũng là thực trạng chung của các doanh nghiệp du lịch trên toàn thế giới không chỉ Việt Nam đâu. Du lịch hoàn toàn tiêu điều và có thể đã lùi lại 10-20 năm. Điều lo ngại nhất là, lực lượng lao động trong lĩnh vực này phần lớn đều đã nghỉ việc, chỉ có một số doanh nghiệp giữ lại lực lượng nòng cốt dù không làm việc. Trên 90% lao động du lịch không còn làm việc trong thời gian qua nữa.

Có thể nói ngành du lịch đã “ngủ đông” rất dài, gần 2 năm rồi. Tuy nhiên, thiệt hại này cũng có thể sẽ làm cho ngành du lịch và các ngành kinh tế khác có chuyển biến, thay đổi trong thời gian tới".

Còn Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Trùng Khánh cho rằng bức tranh du lịch rất ảm đạm qua gần hai năm qua.

Ông Khánh đưa ra thống kê: Thiệt hại về du lịch rất lớn, thống kê sơ bộ về các chỉ số chính đều có sự sụt giảm. Năm 2020, ngành du lịch Việt Nam chỉ đón được khách quốc tế trong 3 tháng đầu tiên, tiếp đà những năm trước, chúng ta đón được 3,7 triệu lượt khách quốc tế, giảm 80% so với năm 2019.

Khách nội địa năm 2020 đạt 56 triệu lượt, giảm 34% so với cùng kỳ năm 2019, tổng thu từ khách du lịch đạt 312.200 tỷ đồng, giảm 59% so với năm 2019.

Trong 9 tháng đầu năm 2021, khách du lịch nội địa tiếp tục giảm 16% (đạt 31,5 triệu lượt khách), tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 137.000 tỷ đồng, giảm 42% so với cùng kỳ năm 2020.

"Sau 4 đợt dịch bùng phát, nguồn lực doanh nghiệp đã hết sức cạn kiệt. Khi du lịch đã “chạm đáy”, tính đến thời điểm này, việc khôi phục du lịch là một trong những yêu cầu cấp bách của tất cả những người làm du lịch và doanh nghiệp du lịch.

Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Trùng Khánh, việc mở cửa du lịch sẽ giúp lan tỏa, kích thích giúp phục hồi lại các ngành nghề khác trong kinh tế. (Ảnh: Mạnh Quân)

Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Trùng Khánh, việc mở cửa du lịch sẽ giúp lan tỏa, kích thích giúp phục hồi lại các ngành nghề khác trong kinh tế. (Ảnh: Mạnh Quân)

Thứ nhất: Điều này sẽ giúp hoạt động du lịch dần quay trở lại.

Thứ hai: Các doanh nghiệp sẽ quay trở lại kết nối lại với đối tác, bạn hàng, tìm kiếm thị trường sau hai năm đứt gãy.

Thứ ba: Qua hai năm vừa qua, số lao động trong ngành du lịch đã bị phân tán rất lớn.

Các doanh nghiệp sẽ thu hút, đào tạo lại lao động đặc thù. Vì người lao động trong lĩnh vực du lịch rất đặc thù họ phải được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên.

Cuối cùng việc mở cửa du lịch sẽ giúp lan tỏa, kích thích giúp phục hồi lại các ngành nghề khác trong kinh tế.

Chúng tôi đánh giá, đây là thời điểm chín muồi để chúng ta triển khai", ông Khánh nói.

Vị Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch đánh giá: "Đến thời điểm này, chúng ta cũng đã nhận thấy với những nỗ lực của Chính phủ trong thời gian qua, tỉ lệ bao phủ vaccine rất cao, số ca nhiễm trong cộng đồng đã được khống chế. Điều này chứng tỏ năng lực y tế đã của chúng ta đã có những cải thiện.

Các doanh nghiệp du lịch, địa phương, vùng du lịch đều lấy an toàn là tiêu chí hàng đầu, quan trọng. Đặc biệt là các doanh nghiệp du lịch mong muốn quay trở lại họ đều đã có sự chuẩn bị phương án đảm bảo an toàn trong việc cung ứng các dịch vụ.

Người dân cũng nâng cao ý thức phòng dịch trong 4 đợt dịch vừa qua. Đó là những yếu tố quan trọng để chúng ta tự tin, để ngành du lịch có thể khôi phục lại trong thời điểm này".

"Mở cửa thị trường quốc tế là con đường duy nhất khôi phục du lịch"

Cũng tại buổi toạ đàm, khi nói về khả năng khôi phục du lịch quốc tế trong giai đoạn tới, ông Vũ Thế Bình đánh giá việc mở cửa thị trường quốc tế là con đường duy nhất chúng ta khôi phục du lịch.

Có thể chúng ta làm chậm lại một chút nhưng cái đích vẫn là phải mở cửa cho khách quốc tế vào và trong thời gian sớm nhất. Chỉ khi nào có khách quốc tế vào thì các hoạt động kinh tế đối ngoại mới khởi động trở lại và xã hội mới phát triển bình thường trở lại. Vì thế mở cửa đón khách quốc tế là bắt buộc.

Theo ông Vũ Thế Bình, cái đích vẫn là phải mở cửa cho khách quốc tế vào và trong thời gian sớm nhất. (Ảnh: Mạnh Quân).

Theo ông Vũ Thế Bình, cái đích vẫn là phải mở cửa cho khách quốc tế vào và trong thời gian sớm nhất. (Ảnh: Mạnh Quân).

Tuy nhiên, trong tình hình dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp như hiện tại, việc chọn cách nào để đưa khách quốc tế vào thì nhiều nước vẫn còn băn khoăn. Không chỉ Việt Nam mới mong mở cửa đón khách mà nhiều nước cũng mong muốn nhưng họ cũng thận trọng. Thái Lan là nước mở đầu đón khách quốc tế ở Đông Nam Á. Họ cũng mất thời gian, cũng chật vật nhưng đến giờ họ đã tìm ra hướng đi tương đối đúng đắn. Cách làm này của Thái Lan chúng ta có thể học tập.

Bên cạnh đó, trong thời điểm này khách du lịch nội địa cũng cần được đưa vào những vị trí quan trọng. Chính khách nội địa khi đi du lịch sẽ thúc đẩy tiêu dùng trong nước và các ngành kinh tế khác.

Chính phủ đã tạo điều kiện để các địa phương mở cửa du lịch trở lại nhưng nhiều địa phương dường như chưa thực sự nắm bắt tốt thời cơ. Vì thế, du lịch nội địa cũng vất vả, chật vật khi khôi phục. Chúng tôi luôn chuẩn bị sẵn sàng, khi nào mà dịch được kiểm soát là các đoàn khách nội địa sẽ lên đường. Dù rằng doanh thu của du lịch nội địa không quyết định đến toàn ngành nhưng sự khởi động sẽ tạo ra sự hứng khởi cho Du lịch và lan tỏa đến các ngành khách.

Mặt khác, nếu du lịch nội địa khởi sắc, sôi động khách quốc tế sẽ cảm nhận được là Việt Nam chúng ta đã là điểm du lịch an toàn và “đáng đến” sau khi dịch bệnh qua đi".

Nhắc đến những kinh nghiệm từ việc đón khách quốc tế của chương trình "Hộp cát Phuket" ở Thái Lan, PGS, TS. Phạm Hồng Long - Trưởng Khoa Du lịch học trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐH Quốc gia Hà Nội cho rằng: "Mô hình Sandbox Phuket hay Phú Quốc thực hiện chủ trương của Chính phủ là mở cửa để phát triển kinh tế, đồng thời vẫn phải phòng chống dịch, do vậy ưu tiên thúc đẩy việc phát triển thị trường khách quốc tế.

Còn với thị trường khách nội địa, Nghị quyết 128 của Chính Phủ đã nêu rất rõ những vùng được phép mở cửa đón khách du lịch. Trong thời gian tới đây, tôi hy sẽ có sự nhất quán từ trên xuống dưới để du lịch ở Việt Nam sẽ dần được phục hồi".

Mở cửa sao cho an toàn?

Liên quan đến vấn đề du lịch an toàn, PGS.TS Phạm Hồng Long nói: "Tôi nghĩ rằng liên quan đến khái niệm an toàn, tiếp cận từ góc độ khách du lịch hay doanh nghiệp, ở thời điểm thí điểm này thì vấn đề đặt ra đầu tiên là “hộ chiếu vaccine” hay “giấy thông hành vaccine”.

Trên thế giới, ví dụ như Châu Âu, khu vực đầu tiên áp dụng “hộ chiếu vaccine” tôi thấy họ cũng rất thận trọng trong việc mở cửa. Họ chỉ mở cửa biên giới từ ngày 1/7 với những nước trong cộng đồng châu Âu.

PGS, TS. Phạm Hồng Long: 'Tôi lo ngại, nếu mở cửa du lịch mà kèm theo quá nhiều điều kiện rồi bộ tiêu chí này kia thì cũng không mấy ai hào hứng bởi lo xong các thủ tục có khi cũng hết mùa cảnh đẹp để ngắm hoặc tinh thần nghỉ dưỡng cũng không còn'. (Ảnh: Mạnh Quân).

PGS, TS. Phạm Hồng Long: "Tôi lo ngại, nếu mở cửa du lịch mà kèm theo quá nhiều điều kiện rồi bộ tiêu chí này kia thì cũng không mấy ai hào hứng bởi lo xong các thủ tục có khi cũng hết mùa cảnh đẹp để ngắm hoặc tinh thần nghỉ dưỡng cũng không còn". (Ảnh: Mạnh Quân).

Tôi muốn nói sâu hơn về “Hộ chiếu vaccine”. Rõ ràng, “Hộ chiếu vaccine” có những ưu điểm như tạo điều kiện đi lại thuận lợi, tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất kinh doanh, tạo điều kiện cho giáo dục và các ngành khác.

Tuy nhiên nó cũng có những hạn chế như: Việc phân bổ vaccine chưa đồng đều, không phải nơi nào cũng đảm bảo tiêm chủng đạt mức 70% để người dân đi lại thuận lợi.

Ngoài ra, có những cái liên quan đến quyền của cá nhân, ví dụ khi làm hộ chiếu vaccine, qua mỗi lần xét duyệt thông tin cá nhân có thể ảnh hưởng. Cũng có lo ngại là hộ chiếu vaccine thể hiện phân biệt đối xử với những người đã tiêm và những người chưa được tiêm vắc xin.

Tôi thấy hiện nay việc đi lại giữa các các tỉnh thành vẫn còn những quy định khác nhau về điều kiện xét nghiệm, thời gian cách ly. Tôi lo ngại, nếu mở cửa du lịch mà kèm theo quá nhiều điều kiện rồi bộ tiêu chí này kia thì cũng không mấy ai hào hứng bởi lo xong các thủ tục có khi cũng hết mùa cảnh đẹp để ngắm hoặc tinh thần nghỉ dưỡng cũng không còn. Như vậy, chúng ta cứ nói là “mở cửa” nhưng thực chất lại chỉ là hình thức".

Còn ông Vũ Thế Bình thì cho rằng khách đi du lịch lo lắng về điều này cũng là dễ hiểu. Hiện nay đúng là có xảy ra tình trạng mỗi tỉnh có một quy định khác nhau. Điều này gây khó khăn cho việc phát triển hồi phục kinh tế nói chung và du lịch nói riêng.

"Trong du lịch không có khái niệm biên giới giữa các địa phương, trong bối cảnh hiện tại cũng chỉ có khái niệm giữa các vùng an toàn và vùng không an toàn. Dù hiện nay Chính phủ cũng đã có những hướng dẫn cụ thể về việc phòng chống dịch và đảm bảo sản xuất kinh doanh nhưng nhiều tỉnh vẫn rất lo ngại.

Tôi mong là các địa phương sẽ nghĩ thoáng một chút để phát triển du lịch trở lại.

Với tốc độ tiêm vaccine khá nhanh như hiện tại, tại một số tỉnh thành, chúng ta có thể mở cửa du lịch tại những “vùng xanh”, đón khách đã tiêm đủ liều vaccine, có xét nghiệm PCR âm tính - kể cả khách nội địa và quốc tế, chú trọng đến các du khách tới từ những quốc gia có tỷ lệ tiêm phòng cao.

Nói chung, thời điểm này, an toàn là yếu tố quan trọng hàng đầu dành cho du khách. Chúng tôi sẽ bàn bạc, lên phương án kỹ càng hơn trong thời gian tới", ông Bình nói.

Cũng liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Trùng Khánh cho biết: "Trong thời gian qua, mặc dù có văn bản hướng dẫn, chủ trương rất cụ thể, thông thoáng của Chính phủ và các bộ, ngành, Trung ương nhưng việc đi lại giữa các địa phương vẫn đang còn rất nhiều bất cập.

Tôi cho rằng, căn cứ quan trọng nhất hiện nay là chủ trương của Chính phủ, thể hiện trong Nghị quyết 128 vừa ban hành, nêu rõ không tạo ra những cát cứ địa phương, vùng miền để tạo điều kiện cho hoạt động kinh tế, đặc biệt là các doanh nghiệp được phục hồi.

Ngày 12/10/2021, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 4800/QĐ-BYT về hướng dẫn chuyên môn trong đó đưa ra 3 tiêu chí đánh giá dịch rất rõ.

Việc kiểm soát, có phải xét nghiệm hay không phải phù hợp với các cấp độ dịch và cho địa phương tự đánh giá chứ không phải bắt buộc.

Đồng thời trong thời gian qua, Bộ Giao thông Vận tải cũng chủ động, liên tiếp đưa các văn bản hướng dẫn tạm thời cho việc đi lại kể cả đường bộ, đường sắt, đường không...

Đối với Bộ Văn hoá, Thể thao, Du lịch cũng đã ban hành một hướng dẫn chung cho việc thích ứng, linh hoạt phòng chống dịch hiệu quả trong các hoạt động văn hoá, du lịch.

Đó là một trong những căn cứ để các doanh nghiệp và địa phương mong mỏi phục hồi du lịch có thể triển khai".

Bài liên quan