• Click để copy

Nguồn gốc và ý nghĩa tục xăm mình của người Việt cổ

Những ngày qua, hình xăm của một nhà giáo đã nhận được nhiều chú ý. Cùng quay ngược lịch sử để tìm hiểu về ý nghĩa và tục xăm mình của người Việt cổ.

Những ngày qua, hình xăm của cô hiệu phó Văn Thuỳ Dương trong bức ảnh ngày khai giảng đã nhận được nhiều ý kiến trái chiều. Tuy nhiên tục xăm mình đã có từ thời cha ông ta và ở mỗi một thời kỳ lịch sử, việc xăm hình lại có những ý nghĩa riêng.

Hình ảnh nhận được nhiều bình luận trái chiều trong thời gian gần đây.

Hình ảnh nhận được nhiều bình luận trái chiều trong thời gian gần đây.

Nguồn gốc của tục xăm mình

Tục xăm mình của người Việt cổ

Theo sách Việt sử giai thoại có viết: Một trong những tục cổ xưa nhất của người Việt là xăm mình, kéo dài đến cuối thế kỉ thứ XIII, đầu thế kỉ thứ XIV mới chấm dứt. Có người nói rằng, bởi tục này mà tên nước đầu tiên của người Việt là Văn Lang.

Được biết, vào thời bấy giờ, người dân trên núi xuống nước đánh bắt cá thường bị thuồng luồng gây tổn hại, nên đã cùng nhau tâu việc ấy với Vua. Vua nói: “Các giống ở trên núi khác với các loài ở dưới nước. Các loài ở dưới nước chỉ ưa những gì giống với mình và ghét những gì khác mình. Vì vậy, ta mới bị gây hại”. Thế rồi, nhà vua bèn ra lệnh cho ai nấy cũng phải lấy màu xăm hình thủy quái vào người. Từ đó, họ không bị thuồng luồng gây thương tích nữa.

Tục xăm mình đã có từ những người Việt cổ.

Tục xăm mình đã có từ những người Việt cổ.

Như vậy, tại Việt Nam, tục xăm mình đã có từ những người Việt cổ để thuận lợi cho việc đánh bắt cá của người dân.

Tục xăm mình trên thế giới

Năm 1991, tại vùng núi Tyrol gần biên giới nước Áo và Ý, “người băng” Ötzi đã được phát hiện trong tình trạng gần như nguyên vẹn sau hơn 5.300 năm. Nhờ điều kiện khí hậu lạnh giá và địa hình núi đá bao phủ đã biến ông trở thành một trong những xác ướp cổ nhất từng tồn tại. Không những thế, cơ thể Ötzi còn là nơi lưu giữ một bộ sưu tập các hình xăm từ thời đại Đồ đồng với hơn 50 họa tiết trang trí trải dài từ đầu đến chân.

Tục xăm mình đã có từ thời xa xưa tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Tục xăm mình đã có từ thời xa xưa tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Ngoài ra các hình xăm cổ cũng được tìm thấy tại Ai Cập, Trung Quốc, Nhật Bản và Hy Lạp. Cho thấy nguồn gốc của tục xăm mình đã có từ thời xa xưa tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Ý nghĩa của tục xăm mình

Tục xăm mình của người Việt cổ

Bắt nguồn từ những người Việt cổ, tục xăm mình tiếp tục phát triển mạnh mẽ vào thời Lý - Trần. Đặc biệt là vào thời nhà Trần, từ vua quan cho tới thần dân, ai cũng thích xăm hình vào người. Những người trong hoàng tộc, phục dịch trong triều đình buộc phải xăm hình lên thân thể và coi đó như là một luật lệ phải thi hành.

Đến đời vua Trần Anh Tông (1293 - 1314) đã phản đối việc này, vì nhà vua rất sợ thợ châm kim vào da thịt mình. Chính vì thế mà sau này, ai thích thì xăm. Tục xăm mình không còn là quy định nữa.

Ngoài ra, theo sử liệu, để tỏ rõ ý chí quyết tâm diệt giặc ngoại xâm và bảo vệ giang sơn, năm 1285, quan quân nhà Trần tất thảy đều xăm lên cánh tay hai chữ “Sát Thát” (giết quân Thát Đát, tức quân Mông Cổ).

Sách Đại Việt sử ký toàn thư chép: “Ngày 12, quân giặc đánh Gia Lâm, Vũ Ninh, Đông Ngàn, bắt được nhiều quân ta, thấy người nào cũng thích hai chữ “Sát Thát”” bằng mực vào cánh tay, tức lắm, giết hết”.

Tục xăm mình phát triển mạnh mẽ vào thời Lý - Trần.

Tục xăm mình phát triển mạnh mẽ vào thời Lý - Trần.

Không dừng ở đó, dưới vương triều Trần, những thành viên thuộc đội quân Thánh Dực bảo vệ xa giá thì xăm lên trán ba chữ Thiên Tử Quân (Quân đội Thiên Tử). Hay dân chúng thì thường xăm lên bụng những chữ “nghĩa dĩ quyên khu”, “hình vu báo quốc” thể hiện tinh thần thượng võ; vì việc nghĩa liều thân, báo đền ơn nước.

Đối với người Việt cổ, tục xăm mình không chỉ thể hiện sự hòa hợp với thiên nhiên, mà còn mang ý nghĩa quyết tâm chống địch

Tục xăm mình trên thế giới

Với trường hợp của Ötzi, một trong những cách giải thích về sự xuất hiện của các họa tiết ông mang trên người là để phục vụ mục đích chữa bệnh. Dựa vào vị trí các hình xăm gần các khớp xương, có giả thuyết cho rằng đó là tiền thân của thuật châm cứu.

Giả thuyết tương tự về công dụng chữa bệnh cũng có thể được áp dụng cho tục xăm mình của người Ai Cập cổ đại. Đặc biệt là tục xăm mình này dường như chỉ xuất hiện trên cơ thể phụ nữ.

Có ý kiến cho rằng, các họa tiết nằm ở bụng, đùi hoặc ngực có thể là một loại bùa chú bảo vệ họ trong lúc mang thai hoặc khi sinh nở. Bên cạnh đó, ở Syria, hình xăm lại mang ý nghĩa như một dạng biểu tượng tôn giáo.

Ngày nay việc xăm mình trở nên phổ biến hơn và được nhiều người trẻ đón nhận. Ảnh: @mooneegold

Ngày nay việc xăm mình trở nên phổ biến hơn và được nhiều người trẻ đón nhận. Ảnh: @mooneegold

Như vậy tục xăm mình có nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt đối với Việt Nam và nhiều quốc gia trên giới. Ngày nay việc xăm mình trở nên phổ biến hơn và được coi là một trường phái nghệ thuật riêng biệt, được giới trẻ đón nhận và yêu thích. Đây cũng là cách để nhiều người thể hiện cá tính và sở thích của mình.

Bài liên quan

Trải nghiệm kinh hoàng trong căn phòng yên tĩnh nhất thế giới
Trải nghiệm kinh hoàng trong căn phòng yên tĩnh nhất thế giới
16/09/2021 Chia sẻ

Tưởng chừng không có gì đáng sợ, nhưng căn phòng yên tĩnh nhất thế giới có thể khiến bạn có những trải nghiệm kinh hoàng và khó quên.

Các nước 'hàng xóm' đón Trung thu thế nào?
Các nước 'hàng xóm' đón Trung thu thế nào?
16/09/2021 Chia sẻ

Tết Trung thu là một lễ hội quan trọng, được nhiều nước châu Á tổ chức. Trung thu Việt Nam có thưởng trăng, rước đèn phá cỗ... Còn những nơi khác ra sao?

Dự báo thời tiết ngày mai 15/9: 3 miền đều có mưa
Dự báo thời tiết ngày mai 15/9: 3 miền đều có mưa
14/09/2021 Chia sẻ

Dự báo thời tiết ngày mai 15/9/2021, miền Trung tiếp tục có mưa to đến rất to do chịu ảnh hưởng bởi hoàn lưu của áp thấp nhiệt đới suy yếu từ bão Côn Sơn.

Những hoạt động đặc sắc thường diễn ra dịp Tết Trung thu
Những hoạt động đặc sắc thường diễn ra dịp Tết Trung thu
11/09/2021 Chia sẻ

Tết Trung thu là một ngày lễ đặc biệt đối với nhiều nước ở châu Á, nhiều hoạt động vui chơi, giải trí được tổ chức vào thời gian này.

Những lý do khiến bạn ăn nhiều hơn trong mùa giãn cách
Những lý do khiến bạn ăn nhiều hơn trong mùa giãn cách
11/09/2021 Chia sẻ

Giãn cách khiến nhịp sinh hoạt bị đảo lộn và việc ăn uống được lên ngôi. Cùng tìm hiểu lý do khiến bạn ăn nhiều trong thời gian này nhé.

Tiết lộ của những người may mắn sống sót trong vụ khủng bố 11/9
Tiết lộ của những người may mắn sống sót trong vụ khủng bố 11/9
11/09/2021 Chia sẻ

Đã 20 năm kể từ vụ khủng bố 11/9 gây ám ảnh trên toàn thế giới. Những người sống sót sau đó đã mang những nỗi đau không thể quên.

Open là gì mà cư dân mạng lại rần rần đến thế?
Open là gì mà cư dân mạng lại rần rần đến thế?
08/09/2021 Chia sẻ

Open đang trở thành đề tài nóng hỏi đối với cư dân mạng. Được biết điều này bắt nguồn từ đoạn chat mới được tiết lộ của Huỳnh Lập và Hồng Tú. Vậy Open là gì?

Đọc nhầm tiền chuyển khoản của Trấn Thành từ 'triệu' thành 'tỷ', bà Phương Hằng nói do 'xài tiền tỷ'
Đọc nhầm tiền chuyển khoản của Trấn Thành từ 'triệu' thành 'tỷ', bà Phương Hằng nói do 'xài tiền tỷ'
08/09/2021 Chia sẻ

Chỉ trích Trấn Thành 'ăn tiền tỷ', hoá ra bà Phương Hằng đọc nhầm 9 triệu thành 9 tỷ. Lý do xảy ra sự cố khiến nhiều người ngã ngửa.

Xem nhiều phim kinh dị ảnh hưởng thế nào sức khỏe con người?
Xem nhiều phim kinh dị ảnh hưởng thế nào sức khỏe con người?
08/09/2021 Chia sẻ

Phim kinh dị là thể loại phim được khá nhiều người ưa chuộng. Tuy nhiên, cần lưu ý đến sức khỏe tinh thần khi xem quá nhiều.

Nhuộm răng đen - không chỉ là chuẩn mực cái đẹp một thời
Nhuộm răng đen - không chỉ là chuẩn mực cái đẹp một thời
08/09/2021 Chia sẻ

"Năm quan đổi lấy miệng cười/Mười quan chẳng tiếc, miệng người răng đen". Nhuộm răng đen là một tục lệ lâu đời, tồn tại suốt mấy ngàn năm trong lịch sử.

Gốm làng Ngòi - nơi ươm mầm tinh hoa đất Việt
Gốm làng Ngòi - nơi ươm mầm tinh hoa đất Việt
08/09/2021 Chia sẻ

Phong cách sáng tạo, đề tài phong phú, họa tiết cầu kỳ... là điểm nhấn quan trọng tạo nên sự khác biệt của gốm làng Ngòi với lịch sử chưa đầy 20 năm.

Trong ẩm thực Việt, những đóa hoa không chỉ để ngắm
Trong ẩm thực Việt, những đóa hoa không chỉ để ngắm
08/09/2021 Chia sẻ

Ai cũng biết hoa dùng để ngắm và làm đẹp không gian, nhưng trong ẩm thực Việt, hoa còn dùng để ăn - "ăn hương ăn hoa" đúng nghĩa đen.

'Có phải em là mùa thu Hà Nội? Tuổi phong sương, ta cũng gắng đi tìm'
'Có phải em là mùa thu Hà Nội? Tuổi phong sương, ta cũng gắng đi tìm'
08/09/2021 Chia sẻ

Mùa thu Hà Nội khiến cho đất trời Thủ đô như được thay áo mới. Khắp cả phố phường, cây cối bắt đầu ngả sang một sắc vàng thơ mộng...

Tìm ra kho báu vĩ đại nhất nước Pháp nhờ trộm tấn công
Tìm ra kho báu vĩ đại nhất nước Pháp nhờ trộm tấn công
07/09/2021 Chia sẻ

Sau khi di tích gần hẻm núi Sioule bị tấn công, các nhà khảo cổ đã tìm ra hai kho báu cổ vật có giá trị và cả một pháo đài.

Cô hiệu phó Văn Thuỳ Dương và quan niệm về xăm hình
Cô hiệu phó Văn Thuỳ Dương và quan niệm về xăm hình
07/09/2021 Chia sẻ

Bức hình của cô hiệu phó Văn Thuỳ Dương trong ngày 5/9 đã nhận được nhiều chú ý. Không chỉ bởi ý nghĩa của ngày khai giảng đặc biệt mà còn bởi hình xăm của cô.

Những kỉ vật tuổi thơ từng là 'kho báu' của biết bao thế hệ
Những kỉ vật tuổi thơ từng là 'kho báu' của biết bao thế hệ
05/09/2021 Chia sẻ

Những món đồ chơi, món ăn,...được gọi là "kỉ vật tuổi thơ" này đã làm trọn vẹn nhiệm vụ của chúng - tô màu cho kí ức, truyền động lực cho ta trưởng thành.

Tiêm vaccine Covid-19 cho động vật tại Mỹ
Tiêm vaccine Covid-19 cho động vật tại Mỹ
04/09/2021 Chia sẻ

Việc tiêm vaccine Covid-19 cho động vật giúp giảm thiểu việc lây nhiễm từ loài vật sang con người, trong trường hợp chúng bị nhiễm Covid-19

Dự báo thời tiết ngày mai 5/9: Đà Lạt trưa chiều khả năng có mưa to
Dự báo thời tiết ngày mai 5/9: Đà Lạt trưa chiều khả năng có mưa to
04/09/2021 Chia sẻ

Dự báo thời tiết ngày mai 5/9/2021, miền Bắc do ảnh hưởng bởi gió Đông và gió Đông Nam nên có khả năng xảy ra mưa to. Miền Nam và miền Trung có mưa rào rải rác.