Nông dân Trung Quốc livestream bán nông sản kiếm được triệu đô

Kiếm được hàng chục triệu đô mỗi năm, việc nông dân Trung Quốc livestream bán nông sản, trái cây... trên nền tảng TikTok trở thành xu hướng khởi nghiệp.

Vào năm 2018, một công dân Trung Quốc là Jin Guowei ngập trong nợ nần và phải bán trái cây cho khách du lịch trên đường phố Lệ Giang, Vân Nam. Giờ đây, anh là Brother Pomegranate - một hiện tượng mạng với 7,3 triệu người theo dõi và có doanh thu 300 triệu nhân dân tệ (46 triệu đô la) vào năm 2020. Anh từng bán được 6 triệu nhân dân tệ trị giá lựu trong 20 phút!

Đây là xu hướng khởi nghiệp nông thôn ngày càng tăng ở Trung Quốc. Những người bán nông sản, nông dân Trung Quốc livestream bán hàng nông sản cho người tiêu dùng ở thành thị thông qua livestream (các buổi phát trực tiếp có tương tác, trò chuyện với người xem). Doanh thu do những người nông dân sáng tạo nội dung trên Douyin của ByteDance Ltd. - "anh em song sinh" của TikTok tại Trung Quốc - đã tăng gấp 15 lần so với cùng kỳ năm ngoái, công ty này cho biết.

Jin Guowei trong một buổi livestream. Ảnh: Liang Taiping

Jin Guowei trong một buổi livestream. Ảnh: Liang Taiping

Một nông dân khác, Guo Chengcheng, vừa tương tác với 2,5 triệu người xem trên kênh Douyin vừa làm việc trên cánh đồng của gia đình cô, trong khi người xem có thể truy cập vào một liên kết trên màn hình để mua sản phẩm cô bán. Các livestream của cô quảng bá mọi thứ từ bí ngô mini đến đào rừng, nhiều loại củ quả do người dân trong làng trồng. Trước đây, cô từng bán hàng thông qua chương trình của Tencent Holdings Ltd. trên WeChat, và đạt khoảng một trăm đơn đặt hàng mỗi ngày. Giờ đây, cô nhận tới 50.000 đơn đặt hàng mỗi lần - kiếm được ít nhất 9 triệu nhân dân tệ mỗi tháng!

Guo và Brother Pomegranate là một phần của dòng người di cư về vùng nông thôn sau nhiều thập kỷ sống tại thành phố. Douyin cho biết 54% những người có ảnh hưởng ở nông thôn của họ là 'fanxiang qingnian,' - những người trẻ tuổi về quê lập nghiệp.

Sự thay đổi này đến từ đại dịch. Khi hệ thống giao thông của quốc gia ngừng hoạt động, nông sản dần hư hỏng vì tồn kho lâu. Đồng thời, người tiêu dùng "mắc kẹt ở nhà" cũng đang tự nấu ăn nhiều hơn bao giờ hết. Vì thế, nhu cầu đối với hàng hóa tươi sống được bán trực tuyến tăng vọt, và các hoạt động thương mại trực tuyến đã mang đến cho những người nông dân con đường trở thành doanh nhân với chi phí thấp.

“Ngay cả những khoảnh khắc bình thường nhất ở làng quê cũng có thể trở thành nội dung thú vị để đưa lên mạng", người bán hoa quả Jin cho biết trong một cuộc phỏng vấn. "Người thành phố muốn xem vì ở chỗ họ không có những cảnh như vậy".

Hơn 100.000 nông dân đã livestream 2,52 triệu lượt trên Taobao Live của Alibaba Group cho tới cuối tháng 3. Trên kênh Douyin, số người sáng tạo nội dung ở làng quê với hơn 10.000 người theo dõi đã tăng gấp sáu lần trong giai đoạn 2019-20 so với cùng kỳ.

Nông dân Trung Quốc livestream bán nông sản, kiếm tiền triệu

Những nông dân nông thôn của Trung Quốc như Brother Pomegranate đang nhảy vào cuộc đua phát trực tiếp, thu về hàng triệu USD từ Douyin. (Nguồn: Bloomberg)

Để vận chuyển nông sản, người nông dân vẫn phải dựa vào hệ thống hậu cần của các công ty thương mại điện tử lớn như JD Logistics hay Alibaba’s Cainiao, hoặc sử dụng các chuyên gia như SF Express. Livestream khiến họ gặp nhiều rủi ro hơn, đặc biệt là khi khách hàng yêu cầu hoàn tiền cho hàng hóa bị hư hỏng. Cạnh tranh ngày càng tăng và chi phí giao thực phẩm đông lạnh cũng cao hơn cũng làm giảm tỷ suất lợi nhuận, nhưng lợi nhuận từ số đơn đặt hàng ngày càng tăng và cơ sở khách hàng trung thành cũng nhiều hơn phần nào bù đắp được.

Các chuyên gia thương mại điện tử và những streamer cho hay, bí quyết livestream ở làng quê thành công là video phải là sự tổng hòa của 3 yếu tố: nỗi nhớ thiên nhiên của cư dân thành phố, sự mất lòng tin vào các khu chợ truyền thống vì an toàn thực phẩm và thú vui xem khi được ngắm những điều mộc mạc, độc đáo.

Guo Chengcheng bán đào trong một buổi livestream ngày 2 tháng 7. Ảnh: Guo Xufeng

Guo Chengcheng bán đào trong một buổi livestream ngày 2 tháng 7. Ảnh: Guo Xufeng

"Có dùng thuốc diệt cỏ không ư?", Jin nói với người xem livestream vào đầu tháng 3 khi len qua một lùm cây cam. Anh cúi xuống và đưa camera điện thoại của mình vào một đám cỏ dại tươi tốt dưới gốc cây. "Đây, bằng chứng ngay tại đây, bằng chứng sống luôn nhé."

Khi các nền tảng video ngắn như Douyin và Kuaishou Technology mở rộng sang lĩnh vực thương mại điện tử, những gã khổng lồ như Taobao, JD.com và Pinduoduo Inc. cũng cố gắng cạnh tranh bằng cách cung cấp các hội thảo đào tạo, trợ cấp và hỗ trợ người dùng hoạt động trên nền tảng.

Số lượng nông dân Trung Quốc livestream bán nông sản đang dẫn đầu thế giới. Nền tảng Alibaba của Lazada cũng sử dụng phương tiện này để thúc đẩy mua sắm ở Đông Nam Á, tập trung vào các sản phẩm tiêu dùng. Trên thế giới, livestream có chủ đề đời sống nông thôn trên các nền tảng như Bigo Live và TikTok có xu hướng thể hiện những trò hề và lối sống của nông dân.

Nhà nước Trung Quốc mang đến chính sách hỗ trợ cho nông dân, khi kêu gọi mở rộng phạm vi phủ sóng thương mại điện tử tại các làng xã để nâng cao thu nhập của nông dân.

Hao Liang, phó giáo sư tài chính tại Đại học Quản lý Singapore, đã nghiên cứu về thương mại điện tử của Trung Quốc và cho biết nông nghiệp vẫn là một trong những ngành quan trọng nhất ở Trung Quốc, sử dụng một phần tư lực lượng lao động. “Thị trường này phù hợp với chiến lược quốc gia về tăng trưởng toàn diện ở Trung Quốc”.

Thiếu hụt nhân tài

Theo các nhà nghiên cứu tại Đại học Nông nghiệp Trung Quốc, sự thiếu hụt nhân tài trong địa hạt thương mại điện tử ở nông thôn dự kiến tăng 61,3% lên 3,5 triệu người vào năm 2025. Nền tảng Douyin và các đối thủ đang có ý định lấp đầy khoảng trống này.

Người phát ngôn của Douyin cho biết “Chúng tôi sẽ hỗ trợ nhiều hơn cho việc sáng tạo nội dung này. Người nông dân có thể có lợi nhuận cao hơn khi họ bán trực tiếp cho khách hàng."

Thách thức đối với nông dân Trung Quốc livestream bán nông sản là "chiêu" giữ chân người xem. Trong một thị trường biến động thế này, họ phải phối hợp sao cho khéo léo, hấp dẫn giữa yếu tố: sản phẩm hấp dẫn, tốt cho sức khỏe và khung cảnh vui tươi và giải trí.

Trở về với Jin, khi anh cầm một củ tỏi tím béo tốt trong một buổi livestream, người xem liền giục anh nếm thử. Chẳng chần chừ, anh ta cắn tép tỏi rồi nhăn mặt và thốt lên, "Càng ăn càng cay!".

Nguồn: Livestreaming Farmers Earn Millions From Fruit on China’s TikTok (Selina Xu with assistance by Kevin Dharmawan, and Stella Ko | Bloomberg)

Đọc thêm:

Bài liên quan