travelmag
travelmag
Thứ sáu, 03/07/2020, 15:56 PM
  • Click để copy

Phát triển du lịch tâm linh: Biến di sản thành tài sản

Việt Nam có thế mạnh phát triển du lịch tâm linh nhờ bề dày văn hóa gắn với truyền thống, tôn giáo, tín ngưỡng, qua các danh thắng, lễ hội trên phạm vi cả nước.

Bài liên quan

Việt Nam có gần 8.000 lễ hội truyền thống, trong đó có rất nhiều lễ hội lớn mang tầm quốc gia. Cả nước có khoảng 40.000 khu di tích, thắng cảnh, tập trung chủ yếu ở đền, chùa, miếu mạo, tòa thánh, đài, lăng tẩm, phủ, khu tưởng niệm, trong đó hơn 3.000 địa danh được xếp hạng di tích quốc gia. Đi kèm di tích là các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng, thể thao như thờ cúng tổ tiên, dòng tộc, tri ân anh dùng dân tộc, danh nhân, báo hiếu, chiêm bái, tụng kinh, thiền, yoga.Chính kho tàng văn hóa và tín ngưỡng phong phú trên đã tạo hình cho cốt cách và bản sắc của dân tộc Việt Nam, làm nên nét riêng cho du lịch Việt Nam.

Vượt lên trên giá trị kinh tế

Văn hóa và tín ngưỡng là sản phẩm cốt lõi của du lịch tâm linh. Phát triển du lịch tâm linh chính là biến văn hóa thành hàng hóa. Do vậy, những lợi ích của ngành kinh tế này không chỉ về kinh tế mà hơn hết là giá trị tinh thần.Theo Ts Dương Văn Sáu, Trưởng khoa Văn hóa Du lịch, Đại học Văn Hóa Hà Nội, một vài bộ phận công chúng do chưa có sự hiểu biết đúng đắn về giá trị của các di sản văn hóa và tín ngưỡng đã đánh đồng việc đi chùa, đi lễ, hát văn, hầu đồng là mê tín dị đoan. Dưới góc nhìn văn hóa, những phong tục, truyền thống và tín ngưỡng thuần Việt không chỉ mang giá trị nghệ thuật, mà còn là bản sắc dân tộc. Một số đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.Du lịch tâm linh có thể xem là một công cụ đặc hữu giúp xóa đi cái nhìn khiên cưỡng về di sản văn hóa, tôn giáo và tín ngưỡng. Du lịch tâm linh còn là cách tiếp cận hữu hiệu giúp nâng cao hiểu biết của công chúng về giá trị nghệ thuật của loại hình di sản phi vật thể này. Thông qua hoạt động du lịch, du khách được trực tiếp tiếp xúc, thẩm nhận, và trải nghiệm, từ đó nuôi dưỡng và phát triển các giá trị tâm linh tín ngưỡng từ trong tiềm thức của mình.

Nghi lễ hầu đồng . Ảnh: TTXVN

Nghi lễ hầu đồng . Ảnh: TTXVN

Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cho biết các điểm du lịch tâm linh thường gắn với đền, chùa, lăng tẩm, tòa thánh và lễ hội. Cả nước có gần 500 ngôi chùa được xếp hạng di tích quốc gia. Đây chính là những điểm thu hút du khách tới tham quan, trải nghiệm, chiêm bái, nghe giảng và trải nghiệm đời sống thiền tu. Đạo Phật và các tôn giáo, tín ngưỡng chính thống khác đều hướng con người tới giá trị Chân – Thiện - Mỹ.

Những trải nghiệm tâm linh tại nơi thờ tự giúp con người thư giãn, đạt tới sự cân bằng trong tâm hồn. Hòa mình vào không khí thân thiện, cởi mở của lễ hội cổ truyền cũng giúp con người dễ hòa hợp với nhau hơn. Vì vậy, du lịch tâm linh giúp phát triển hành vi hướng thiện, nâng cao tinh thần đoàn kết, hướng về cội nguồn, xây dựng xã hội hài hòa, tốt đẹp.

Trong bối cảnh thế giới đang ngày đối mặt với nhiều thách thức về chính trị, tôn giáo và môi trường, văn hóa và tín ngưỡng sẽ là sợi dây kết nối con người với nhau. Du lịch tâm linh góp phần xây dựng mối quan hệ thân thiện, khuyến khích tình bằng hữu, giúp vượt qua các thành kiến văn hóa và tôn giáo. Có thể xem du lịch tâm linh là công cụ kiến tạo hòa bình, Hòa thượng nói.

Giữ chân du khách nội địa

Những năm qua, ngành du lịch Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ, trong đó có sự đóng góp to lớn và bền vững từ du lịch tâm linh. Trong quy hoạch phát triển du lịch tổng thể, gồm bốn nội dung: du lịch sinh thái, du lịch thành thị, du lịch biển đảo và du lịch văn hóa - tâm linh – lịch sử, thì dòng thứ tư này có vị trí đặc biệt quan trọng. Năm 2016, ngành du lịch phục vụ 62 triệu du khách nội địa. Riêng du khách đến các địa điểm du lịch tâm linh chiếm tới một phần ba.

Du khách đổ về Lễ hội Đền Hùng, Phú Thọ. Ảnh: TTXVN

Du khách đổ về Lễ hội Đền Hùng, Phú Thọ. Ảnh: TTXVN

Theo Ts Dương Văn Sáu, chiến lược phát triển du lịch của bất kỳ quốc gia nào cũng lấy chính người dân sở trị làm gốc. Nước ta có hơn 90 triệu dân. Thu nhập bình quân đầu người tăng hàng năm. Đời sống tinh thần ngày càng được chú trọng, dẫn tới nhu cầu du lịch ngày càng cao. Tâm lý người Việt lại trọng tín ngưỡng. Hoạt động du lịch tâm linh vừa đáp ứng nhu cầu thư giãn, vừa tìm hiểu các trang lịch sử, phong tục, tập quán, tín ngưỡng thông qua các di tích và lễ hội. Vì vậy, đẩy mạnh phát triển du lịch tâm linh chính là đánh trúng tâm lý du khách nội địa.Tâm linh và các giá trị di sản văn hóa tín ngưỡng gắn bó và tồn tại song hành cùng dân tộc từ hàng ngàn năm nay. Còn con người thì còn tôn giáo tín ngưỡng. Các di sản văn hóa, tín ngưỡng thuần Việt không chỉ được thể hiện qua các loại hình nghệ thuật, lễ hội dân gian, bài học lịch sử, mà còn ăn sâu vào đời sống dân gian của người Việt. “Tháng Tám giỗ cha, tháng Ba giỗ mẹ”, “Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng Ba” chính là những lời nhắc nhở các thế hệ về công ơn của Đức thánh Trần, thánh Mẫu Liễu Hạnh và các Vua Hùng.Truyền thống và tín ngưỡng sẽ thổi hồn vào di sản văn hóa. Du lịch tâm linh hay bất cứ loại hình du lịch nào khác sẽ vững chắc hơn nếu lấy các giá trị cốt lõi, trong đó có di sản văn hóa và tín ngưỡng truyền thống làm bản lề, và dựa vào người dân của chính dân tộc mình, Ts Dương Văn Sáu đánh giá.

Thu hút khách quốc tế với du lịch tâm linh

Việt Nam có 11 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh là di sản thế giới, trong đó có 9 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, 2 di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Những di sản văn hóa và tín ngưỡng này chính là những giá trị làm nên nét riêng biệt của du lịch Việt Nam.

Trình diễn công chiêng của dân tộc Jrai trong Lễ hội ăn trâu. Ảnh: TTXVN

Trình diễn công chiêng của dân tộc Jrai trong Lễ hội ăn trâu. Ảnh: TTXVN

Một du khách người Mỹ tại khu di tích chùa Hương nói: “Tôi đến Việt Nam không phải để các bạn chiều lòng chúng tôi. Tôi đến để xem văn hóa bản địa của các bạn, những điều chúng tôi không có. Cho nên, các bạn muốn lôi cuốn chúng tôi thì hãy làm những gì như các bạn vẫn làm hàng nghìn năm nay”.Giá trị văn hóa tín ngưỡng truyền thống là thế mạnh, làm nên sức hấp dẫn cho du lịch Việt Nam. Ngành du lịch cần giới thiệu du khách đến với giá trị đích thực của các di sản văn hóa và tín ngưỡng truyền thống từng vùng miền. Mỗi tour du lịch tâm linh cần đọng lại trong tâm trí du khách, đặc biệt là du khách quốc tế một cách sâu sắc và riêng biệt và khi đó, số du khách đến Việt Nam sẽ không dừng lại ở 10 triệu lượt, Ts Dương Văn Sáu nói.Các lễ hội lớn mang tầm quốc gia bao gồm Đền Hùng (Phú Thị), lễ hội Chùa Hương (Hà Nội), lễ hội Yên Tử (Quảng Ninh), lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc (Hải Dương), lễ hội Đền Trần, Phủ Dày (Nam Định) Hội Lim (Bắc Ninh), lễ hội điện Hòn Chén (Huế), lễ hội Quán Thế Âm Bồ Tát (Đà Nẵng, Huế), lễ hội Bà Chúa Xứ (An Giang).11 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh là di sản đại diên của nhân loại, gồm trò chơi kéo co, dân ca Ví dặm Nghệ Tĩnh, đờn ca tài tử Nam Bộ, tín ngưỡng thờ Vua Hùng, hát Xoan, hội Gióng tại đền Sóc và đền Phù Đổng, ca Trù, dân ca quan họ, không gian văn hóa Cồng Chiêng, nhã nhạc cung đình Huế, và tín ngưỡng Thờ mẫu Tam phủ.

Những xu hướng du lịch trong thời gian tới
Những xu hướng du lịch trong thời gian tới
15/08/2020 Nghiên cứu

Việc nắm bắt sớm các xu hướng phát triển luôn rất cần thiết, quyết định sự tồn tại, tăng trưởng và phát triển cho các bên liên quan đến hoạt động du lịch.

Du lịch nông nghiệp Việt Nam: Năm khó khăn, bất cập
Du lịch nông nghiệp Việt Nam: Năm khó khăn, bất cập
14/08/2020 Nghiên cứu

Bên cạnh tiềm năng phát triển du lịch nông nghiệp, Việt Nam sẽ phải đối mặt với một số vấn đề khó khăn, bất cập như mâu thuẫn lợi ích, quy hoạch và bảo tồn các làng nghề truyền thống, xây dựng bộ tiêu chuẩn hóa về sản phẩm du lịch nông nghiệp...

Du lịch ảo thời Covid-19
Du lịch ảo thời Covid-19
14/08/2020 Nghiên cứu

Du lịch ảo được coi là hình thức du lịch phù hợp với cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, phát triển nhân lực lao động chất lượng cao, lên kế hoạch "sống chung với Covid-19", vừa đảm bảo an toàn cho du khách

Phú Thọ cần xác định du lịch là một mũi nhọn để phát triển
Phú Thọ cần xác định du lịch là một mũi nhọn để phát triển
14/08/2020 Nghiên cứu

Theo kết luận buổi làm việc với tỉnh Phú Thọ, Thủ tướng yêu cầu tỉnh Phú Thọ xác định du lịch là một trong những mũi nhọn phát triển của tỉnh trong giai đoạn tới.

Xây dựng sản phẩm du lịch: Tiêu chuẩn hoá nhưng cần quan tâm đến trải nghiệm của du khách
Xây dựng sản phẩm du lịch: Tiêu chuẩn hoá nhưng cần quan tâm đến trải nghiệm của du khách
14/08/2020 Nghiên cứu

Theo TS Hương, tính bắt chước, ăn theo trào lưu trở nên phổ biến khi mà các nhà cung ứng lười sáng tạo và có tư duy ngắn hạn. Thực tế cho thấy, rất nhiều sản phẩm du lịch được phát triển theo cách thức này và cũng "chết yểu" như vậy.

Vai trò của lịch sử và văn hóa hình thành sản vật đối với du lịch nông nghiệp
Vai trò của lịch sử và văn hóa hình thành sản vật đối với du lịch nông nghiệp
13/08/2020 Nghiên cứu

Theo TS. Đoàn Mạnh Cương, yếu tố hàng đầu của sản phẩm du lịch là sức hấp dẫn đối với du khách. Đối với du lịch nông nghiệp, lịch sử và văn hóa hình thành sản vật giữ một vai trò chính yếu.

Sự tăng trưởng ấn tượng của thị trường golf Việt Nam và cơ hội của ngành du lịch
Sự tăng trưởng ấn tượng của thị trường golf Việt Nam và cơ hội của ngành du lịch
13/08/2020 Nghiên cứu

Với danh hiệu "Điểm đến golf tốt nhất thế giới", Việt Nam được đánh giá có nhiều điều kiện thuận lợi để Việt Nam thu hút phát triển bộ môn thể thao golf, hướng tới chuyên nghiệp, đẳng cấp cũng như phát triển loại hình du lịch golf.

Bảo tồn những giá trị văn hoá để phát triển du lịch
Bảo tồn những giá trị văn hoá để phát triển du lịch
13/08/2020 Nghiên cứu

Câu chuyện bảo tồn những giá trị văn hoá để phát triển du lịch là vấn đề được quan tâm trong thời gian dài vừa qua. Tuy nhiên, đã có không ít trường hợp đẩy phát triển du lịch vào thế đối lập với công tác bảo tồn những giá trị văn hoá.

Quảng Nam: Tìm lối đi riêng cho du lịch Điện Bàn
Quảng Nam: Tìm lối đi riêng cho du lịch Điện Bàn
12/08/2020 Nghiên cứu

Điện Bàn nằm trên tuyến kết nối các khu vực phát triển du lịch sôi động bậc nhất miền Trung với các di sản văn hóa cùng nhiều điểm đến hiện đại, đẳng cấp nhưng bao năm du lịch Điện Bàn vẫn chưa thể bứt phá, phát triển tương xứng với tiềm năng, thế mạnh.

Phát triển du lịch cộng đồng và bài toán xóa đói giảm nghèo
Phát triển du lịch cộng đồng và bài toán xóa đói giảm nghèo
12/08/2020 Nghiên cứu

Trong việc phát triển du lịch cộng đồng cần phải lấy con người, lấy cộng đồng cư dân ở đây làm trung tâm của các hoạt động, nhất là hoạt động bảo tồn và phát triển văn hóa, di sản văn hóa, di tích lịch sử và các giá trị lên quan.

Phát triển du lịch cộng đồng bền vững: Buộc phải sử dụng có trách nhiệm các nguồn tài nguyên
Phát triển du lịch cộng đồng bền vững: Buộc phải sử dụng có trách nhiệm các nguồn tài nguyên
12/08/2020 Nghiên cứu

Theo TS. Đoàn Mạnh Cương, trong du lịch cộng đồng sự lựa chọn bắt buộc là phải sử dụng có trách nhiệm các nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn.

Phát triển du lịch nông nghiệp ở Hà Nội: Cần kiểm soát được đầu vào và đầu ra của sản phẩm
Phát triển du lịch nông nghiệp ở Hà Nội: Cần kiểm soát được đầu vào và đầu ra của sản phẩm
11/08/2020 Nghiên cứu

Theo HPA, để phát triển du lịch nông nghiệp ở khu vực TP. Hà Nội cần có quy hoạch phát triển du lịch nông nghiệp theo một quy chuẩn cụ thể, kiểm soát được đầu vào và đầu ra của sản phẩm.

Những biện pháp để thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng ở vùng phía Tây Nghệ An
Những biện pháp để thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng ở vùng phía Tây Nghệ An
11/08/2020 Tin tức

Theo nhóm nghiên cứu, cần nâng cao chất lượng dịch vụ, thu hút vốn đầu tư phát triển, đào tạo phát triển nguồn nhân lực, đẩy mạnh công tác bảo vệ môi trường cho phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn các huyện miền Tây tỉnh Nghệ An.

Du lịch tình nguyện - xu hướng tăng trưởng tiềm năng
Du lịch tình nguyện - xu hướng tăng trưởng tiềm năng
11/08/2020 Nghiên cứu

Theo TS. Phương Mai, việc xây dựng và xúc tiến các sản phẩm du lịch tình nguyện cần phải được nghiên cứu kĩ lưỡng để đảm bảo những tác động tích cực của nó đối với xã hội đồng thời cũng hạn chế tối đa những tác động tiêu cực có thể xảy ra.

Vai trò của người dân địa phương trong phát triển du lịch cộng đồng
Vai trò của người dân địa phương trong phát triển du lịch cộng đồng
10/08/2020 Nghiên cứu

Theo nhiều học giả, sự tham gia của người dân địa phương là yếu tố quan trọng, quyết định sự thành công cũng như tính bền vững của của du lịch cộng đồng trên các phương diện kinh tế, văn hóa và môi trường.

Instagram đang tác động như thế nào tới ngành du lịch?
Instagram đang tác động như thế nào tới ngành du lịch?
10/08/2020 Nghiên cứu

Với lượng người dùng lớn, Instagram đang tác động mạnh mẽ tới ngành du lịch toàn cầu thông qua việc đăng hình ảnh của những người sử dụng.

Phát triển du lịch vùng ĐBSCL: Cần tăng cường liên kết, hợp tác giữa các địa phương
Phát triển du lịch vùng ĐBSCL: Cần tăng cường liên kết, hợp tác giữa các địa phương
10/08/2020 Nghiên cứu

Theo ThS. Trần Thị Xuân Mai, để phát triển du lịch vùng ĐBSCL thì cần tăng cường liên kết, hợp tác giữa các địa phương trong vùng ĐBSCL, giữa các công ty du lịch, các trung tâm du lịch cả nước.

Du lịch thông minh ở Đà Nẵng: Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ 4.0 trong quản lý hoạt động
Du lịch thông minh ở Đà Nẵng: Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ 4.0 trong quản lý hoạt động
09/08/2020 Nghiên cứu

Đà Nẵng được coi là một trong những địa phương đi đầu trong cả nước, tuy nhiên, theo ThS. Lê Đức Thọ, thành phố này cũng cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ 4.0 trong quản lý hoạt động du lịch của mình.

Cần lồng ghép du lịch sinh thái nông nghiệp vào các quy hoạch của vùng
Cần lồng ghép du lịch sinh thái nông nghiệp vào các quy hoạch của vùng
09/08/2020 Nghiên cứu

Theo TS. Nguyễn Văn Thắng, để du lịch sinh thái nông nghiệp phát triển, cần lồng ghép nội dung du lịch sinh thái nông nghiệp trong quy hoạch quốc gia, vùng, địa phương và xây dựng kế hoạch phát triển sản phẩm đặc thù gắn với sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, phát huy giá trị và tạo khác biệt, tránh trùng lắp.