Phượng Hoàng cổ trấn một vài năm gần đây đang trở thành một từ khóa gây náo nức. Mọi người hỏi nhau : Nơi đây có đẹp thật không ? có đáng đi thật không hay do dân làm du lịch “làm quá” lên ?

Trấn cổ xinh đẹp này còn lưu truyền thuyết về đôi chim phượng hoàng bay qua đây, không kìm lòng trước vẻ đẹp non xanh nước biếc nên cứ nấn ná chẳng muốn rời. Truyền thuyết tình yêu này được kể khá lâm ly trong tác phẩm của nhà văn tài hoa Shen Congwen (1902-1988), người đã suýt được nhận giải Nobel văn học nếu như ông không đột ngột qua đời trước thời gian dự định trao giải. Ông cũng là người vẽ ra đôi phượng hoàng quay đầu để tặng cho người yêu của mình. Hiện giờ bạn có thể nhìn thấy vô số những trang sức bạc mô phỏng hình tượng này.

Chàng trai bỏ phố về rừng khởi nghiệp

Cái điều này thì chắc là chưa được ghi trong sách kỷ lục thế giới, tuy nhiên nó chính là một điểm gây ấn tượng với khách du lịch. Đó chính là dòng Đà Giang, ôm trọn hai bên bờ của nó là khu trung tâm trấn cổ. Nước sông phản chiếu sắc cây cỏ mang thứ màu xanh tựa ngọc lục bảo, tuy rằng vẫn có thể nhìn thấy rõ những vẩn đục.

Nếu sáng sớm bạn thả bước dọc sông và thi thoảng lại nhìn thấy một cô gái đang miệt mài giặt đồ trong nước sông sẽ hiểu vì sao mà nước sông không còn trong văn vắt như mô tả trong sách vở ngày cũ. Tuy nhiên, vẻ diễm lệ của dòng sông này là điều khẳng định. Dòng sông dài chưa tới một cây số nhưng có đến cả chục cây cầu với đủ mọi vật liệu, nhiều cầu có tuổi đời bằng với khu thành cổ.

Nổi tiếng nhất là Hồng Kiều duyên dáng với kiến trúc cầu có mái che, một chiếc cầu- nhà, được thiết kế theo phong cách Phượng Hoàng đặc trưng của cổ trấn. Nếu bạn thích không khí huyên náo thì nên ra đây. Một cây cầu gỗ ghép cong dưới chân một đoạn thác lùn róc rách, một bên còn có chiếc cọn nước rêu phong quay nhịp nhàng suốt đêm ngày.

Đặc biệt nhất là cây cầu được đổ trụ bằng những cột đá theo nhịp bước chân, có hai luồng đi cho hai chiều ngược nhau, cách đó không xa là một cây cầu gỗ khác gồm những đoạn cầu bắc qua mố trụ đứng chênh vênh, bề rộng chỉ chừng hơn nửa mét. Cây cầu sắt và cây cầu bê tông lớn dành cho xe cơ giới qua lại.

Đứng ở bên sông phóng tầm mắt ôm trọn cả hình ảnh những cây cầu cùng kiến trúc nhà độc đáo được dựng trên những cột gỗ bạn chắc chắn sẽ như tôi, có cảm giác mình là một thành phần của bức thư họa Trung quốc cổ xưa. Điều đó hẳn không chỉ vì khung cảnh mà quan trọng hơn, cái phong vị cổ kính bảng lảng vẫn được lưu giữ hết sức đậm đà nơi đây. Điều mà bạn có thể cảm nhận rất rõ nhưng miêu tả thì chưa chắc đã hết được.

Hai bên bờ sông là hai hình ảnh khác nhau của khu trấn. Phía bên này sông là cổ trấn thâm trầm với tuổi đời ngót 1.300 năm cũ kỹ. Bên kia là trấn mới với những ngôi nhà mới xây cao tầng, dãy quán ăn nằm dọc bờ sông.

Chàng trai bỏ phố về rừng khởi nghiệp (1)

Nếu chỉ thăm thú trấn cổ dọc theo bờ sông Đà Giang, cho dù đã ngồi thuyền du ngoạn trên sông , đã chiêm ngưỡng những thắng cảnh nổi tiếng như: Lầu Đồng Môn, Lầu Bắc Môn, Tháp Vạn Dân, khu phong cảnh Sa Vịnh, lầu Nghệ Thuật Hồng Kiều … bạn vẫn chưa trả lời được câu hỏi tại sao thị trấn cổ Phượng Hoàng cùng với thị trấn Trường Đinh - tỉnh Phúc Kiến, được xem là hai trấn đẹp nhất của Trung Quốc.

Thông thường các tour du lịch chỉ dẫn các bạn đi dọc sông mà thôi. Và đây chính là lý do mà tôi muốn khuyên các bạn hãy đến nơi này khi còn trẻ, hoặc ít nhất còn đủ sức khỏe và nhiệt huyết để có thể len lỏi trong những ngóc ngách nơi trấn cổ mà khám phá những nét lạ lùng.

Bạn hãy rẽ đại vào một ngách nhỏ trên đường đi thăm thú dọc sông Đà Giang. Bạn sẽ thấy từ một lối rẽ đó những con đường lát đá cổ mở ra một thế giới tưởng như không có tận cùng. Càng đi sâu vào bên trong, mới thấy nhiều ngôi nhà với kiến trúc cổ. Nhà được xây dựng không có đinh tán, mà hàng vạn chi tiết gỗ được lắp ghép với nhau bằng mộng.

Bạn có thể nhìn thấy những ngôi nhà với chiếc cửa gỗ xếp độc đáo. Có cảm giác lạc vào cổ tích khi bạn nhìn thấy bờ tường của những hàng quán và những cây cột gỗ chi chit giấy đính, được đóng vững chắc bằng đinh tán, phần lớn là được viết bằng chữ tượng hình. Đúng với tính chất của một địa chỉ du lịch, nơi đây hàng quán san sát bên những căn nhà của dân bản địa – cũng bày bán một thứ gì đó. Hầu hết là đồ hand-made : bùa túi, đồ trang sức bạc, lụa là gấm vóc đủ sắc màu…

Bạn cứ thong thả mà dạo bước, ngắm nghía. Đường thì sạch bong, không có bóng dáng ăn xin. Người dân cũng như chủ các quán hàng không tỏ ra quá vồ vập khiến bạn ngại ngùng. Kể cả bạn cầm lên một món đồ vào buổi sáng sớm mà lại không mua thì họ cũng chỉ tiễn bạn bằng nụ cười hiền. Còn nếu bạn muốn quay phim, chụp ảnh thì xin mời.

Bạn sẽ không gặp bất cứ một trở ngại nào vào bất cứ thời điểm nào trong ngày. Chỉ thỉnh thoảng có những người dân địa phương níu bạn lại mời chụp ảnh hoặc mua túm chỉ tết tóc nhưng bạn chỉ cần lắc đầu nhẹ nếu thấy phiền. Còn nếu có thời gian, chừng mười mấy phút họ đã tết xong cho bạn một mái tóc- chỉ đa sắc, chụp ảnh lên để khoe Tôi đã đến nơi đây, kể cũng thú.

Phượng Hoàng cổ trấn có rất nhiều thứ khiến bạn thích thú, nhưng điều khiến lòng người say đắm nhất có lẽ là nhịp sống. Bạn hãy thử cảm giác ngồi cầm cốc trà ấm trong một quán nhỏ ngắm sương trên sông Đà Giang vào buổi chiều tà ; hay buổi tối nhấp ly rượu nồng trong một bar nhỏ với tiếng guitar bập bùng như gần như xa; hay là sánh vai cùng người thương yêu đi dưới những hàng cây muồng Osaka trong cái lạnh man mác của đêm phố cổ … sẽ thấy dường như tất cả những sự mệt mỏi của chuyến đi, những điều không muốn nhắc đến trong cuộc sống tan biến mất.

Chỉ còn đọng lại những xúc cảm da diết, về những điều tốt đẹp dù có thể còn mơ hồ sắp đến. Phong vị nơi trấn cổ này dễ khiến người ta gần nhau hơn, dễ xao động hơn. Kiểu như người ta nói là tức cảnh sinh tình vậy. Ở đây họ có câu nói truyền miệng rằng, nếu bạn đang theo đuổi ai đó, hãy dẫn người ấy đến đây, dắt tay nhau đi qua cầu đá nguyệt, người đó sẽ yêu bạn đến suốt đời.

Chàng trai bỏ phố về rừng khởi nghiệp (2)

Thú thật là các món ăn ở tỉnh miền núi Hồ Nam (Trung Quốc) không thể gọi là khoái khẩu với người Việt mình. Nhiều người đã than thở về các món ăn, tôi chỉ muốn góp thêm một ý nhỏ vì rằng tôi phát hiện ra món quốc hồn quốc túy ở đây là khoai tây thái chỉ xào.

Chúng tôi bị tra tấn món này hầu như mọi bữa, từ Trương Gia Giới đến Phượng Hoàng cổ trấn. Món ăn rất ngang, có vị chua và sần sật cho cảm giác như ăn khoai sống. Chúng tôi phỏng đoán họ có ngâm khoai tây trong giấm hay phèn gì đó rồi mới đem chế biến.

Các món ăn theo tour ở nơi đây không có gì đặc sắc. Nhưng ẩm thực đường phố thì quả thật đáng thử. Buổi sáng bạn nên từ chối suất ăn tại khách sạn, thử món bánh bao nhỏ xíu hấp trong những cái xửng nhỏ mềm ngọt rất dễ ăn hoặc là món trứng luộc trong nước trà xanh, vị khá đậm đà có rất nhiều trong những quán nhỏ.

Thăm thú mỏi chân rồi, bạn nhớ tìm hàng bánh tép, đặc sản đấy. Nơi đây cứ đi vài quãng ngắn, bạn lại dễ dàng nhìn thấy một quán ăn, hoặc trong nhà hoặc phơi giữa trời đất. Và quán nào cũng bày ê hề những phong bánh tép tròn tròn, đỏ sậm. Dĩ nhiên bên cạnh bánh tép là vô vàn các que gỗ xiên sẵn các thức để nướng.

Bánh tép rán sẵn ăn cũng ngon nhưng chúng tôi may mắn tìm được một hàng không rán sẵn, trong một ngách nhỏ của trấn cổ. Bên cạnh cô hàng là một chậu tép nhảy tanh tách, một chậu bột. 5 tệ 1 bánh (tương đương 18 ngàn tiền VN). Cái cảm giác giòn tan của bánh mới vớt, cuộn với cái mềm mềm ngọt thỉu của tép tươi rất lạ.

Ngoài ra bạn cũng nên thử món đậu phụ thối đặc trưng nơi đây. Cam đoan với các bạn là nó không hề thối, nhưng cay thì vô cùng. Bởi vì khi bạn mua họ sẽ rán lại đậu trong chảo dầu, rồi cắt nhỏ ra, rưới lên một thứ tương bí ẩn nào đó. Tôi chắc chắn tương đó được trộn với ớt từ lâu, cho nên cái vị cay của nó rất ngấm ngấu.

Nhưng cũng vì thế mà nhìn người ăn xuýt xoa chảy nước mắt rất yêu. Vị giác bị đẩy lên thử thách đỉnh điểm hoàn toàn có thể chữa lại bằng cách uống một cốc trà gừng dìu dịu hoặc là mua một cốc ô mai dầu, thứ quả nhìn khá giống một loại nho, không có hạt và vị rất thơm ngon, được người ta bày giữa đám lá xanh ngắt trong những quang gánh nom rất đẹp mắt.

Rời Phượng Hoàng cổ trấn, mang theo không ít luyến tiếc. Giá như có nhiều thời gian hơn, chúng tôi sẽ thăm thú, chụp ảnh check-in nhiều hơn. Người ta nói rằng Phượng Hoàng cổ trấn chỉ to bằng 3 cái sân vận động mà thôi, thế nhưng có cảm giác đi vài ngày cũng chưa thẩm thấu được hết vùng đất xinh đẹp này. Ở đây mỗi một góc đều có thể chụp thành một tấm bưu thiếp đẹp, đậm đà phong vị.

Vậy đấy, xin hẹn quay lại trấn cổ xinh đẹp này !

Nhà báo Võ Hồng Thu