Thứ tư, 29/07/2020, 17:28 PM
  • Click để copy

Tái cấu trúc ngành du lịch hậu Covid-19: Tìm 'cơ' trong 'nguy'

Áp lực phải tái cấu trúc toàn diện để tạo bộ mặt mới và khởi động lại nền kinh tế dịch vụ đang đặt ra bài toán mà ngành du lịch nước nhà phải nhanh chóng kiếm tìm lời giải.

Chủ đề: Diễn biến Covid-19 phức tạp trở lại

Thiệt hại nặng nề là tình cảnh của du lịch toàn cầu nói chung, du lịch Việt Nam nói riêng khi bóng ma chết chóc của đại dịch Covid-19 bao phủ khắp thế giới suốt từ đầu năm 2020. Những thành quả khống chế dịch bệnh bước đầu cùng chương trình kích cầu "Người Việt Nam đi du lịch Việt Nam" đã giúp ngành công nghiệp không khói phần nào nhúc nhắc gượng dậy. Nhưng chặng đường để có thể quay lại mức tăng trưởng thần kỳ nhiều năm trước còn đầy rẫy khó khăn. 

Chặng đường để có thể quay lại mức tăng trưởng thần kỳ nhiều năm trước còn đầy rẫy khó khăn. Ảnh: Vinmec.

Chặng đường để có thể quay lại mức tăng trưởng thần kỳ nhiều năm trước còn đầy rẫy khó khăn. Ảnh: Vinmec.

Cơn "địa chấn" mang tên Covid-19

Trước đại dịch Covid-19, du lịch Việt đã từng đôi lần gặp bước lao đao, vì ảnh hưởng của đại dịch SARS năm 2003 hay vòng xoáy suy thoái sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Nhưng những gì đã từng trải qua trong quá khứ xem ra quá nhỏ nhoi, so với con số thiệt hại 7 tỷ USD (theo ước tính của Tổng cục Du lịch) mà ngành phải hứng chịu, chỉ trong khoảng từ tháng 2 tới tháng 4 năm nay.

Tuy chưa có con số thống kê chính thức nhưng theo dự báo của các chuyên gia kinh tế, có tới 80-90% số doanh nghiệp du lịch - lữ hành vừa và nhỏ tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh phải tạm dừng hoặc hoạt động cầm chừng.

Theo số liệu do Hội đồng Tư vấn du lịch Việt Nam (TAB) cung cấp, ngành du lịch đóng góp tới 8,8% GDP. 25% số việc làm mới tạo ra cho xã hội thuộc lĩnh vực du lịch và lữ hành. Vậy mà, cũng theo một khảo sát của TAB vào cuối tháng 4-2020, có tới 65,7% số doanh nghiệp tham gia khảo sát phải cắt bớt một nửa số nhân viên, gần 20% cho nghỉ toàn bộ. 78% số doanh nghiệp chọn cắt giảm lương hoặc nhân viên tạm thời trong nỗ lực giảm chi phí để sống sót, 9% cực đoan hơn - đóng cửa kinh doanh.

Nhiều kịch bản khác nhau đã được Tổng cục Du lịch đưa ra, nhưng đáng buồn là dự đoán nào cũng… tăng trưởng âm. Nếu dịch bệnh kéo dài đến hết tháng 9, lượng khách quốc tế sẽ giảm 75% với 4,6 triệu lượt. Xấu nữa, dịch hoành hành hết tháng 12 thì lượng khách quốc tế sẽ giảm 80%, khi dừng lại ở con số 3,7 triệu lượt đã đón trong ba tháng đầu năm.

Hội An vắng khách dù trong dịp nghỉ lễ. Ảnh: Báo Giao Thông.

Hội An vắng khách dù trong dịp nghỉ lễ. Ảnh: Báo Giao Thông.

Ðại dịch không chỉ đẩy ngành công nghiệp không khói vào tình cảnh kiệt quệ vì không có khách. Nó cũng làm thói quen trải nghiệm, khám phá cùng xu hướng sử dụng dịch vụ của người dân thay đổi hoàn toàn. Từ dấu mốc Covid-19, làm quen với trạng thái "bình thường mới" cũng đồng nghĩa với những gì "bình thường cũ" không bao giờ còn trở lại.

Theo kết quả khảo sát của TAB về xu hướng du lịch của người Việt Nam hậu Covid-19 vào tháng 5-2020, vẫn có tới 37% số người được hỏi nói "không" với khách sạn và 40% vẫn tránh xa máy bay. Cũng như thế, gần 20% số du khách chọn phương tiện xe riêng, 69% lựa chọn điểm đến an toàn (về cả dịch bệnh lẫn an ninh), 67% chọn biển là điểm đến yêu thích. Thắt chặt chi tiêu khiến gần một nửa chọn tour ngắn ngày. Và giãn cách xã hội trở thành thói quen khiến gần 90% lựa chọn đi cùng gia đình và nhóm nhỏ bè bạn, thay vì xu hướng theo đoàn lớn như trước.

Ðại dịch cũng khiến người dân chỉ còn duy nhất một lựa chọn: du lịch nội địa. Hạ tầng trong nước vốn đủ phục vụ 80 triệu lượt khách Việt giờ giảm xuống còn 30%. Cung lớn gấp ba cầu, trong khi xu hướng tự thiết kế tour, tự đặt vé máy bay và khách sạn của khách Việt ngày càng tăng. Và cái bắt tay hiệu quả giữa hàng không - cơ sở lưu trú - dịch vụ giải trí bằng những combo kích cầu hấp dẫn khiến các đơn vị lữ hành nội địa rất khó bán tour.

Bước vào guồng quay kích cầu với tâm thế không lãi lời, chỉ làm để đợi chờ tín hiệu tích cực nhưng hầu hết các doanh nghiệp từ lớn tới nhỏ đều phải "kêu trời", khi "gửi báo giá suốt ngày mà chốt tour cực ít" - bà Phạm Thanh Thúy, Phó Giám đốc Công ty Du lịch Tre Việt than thở.

Lữ hành nội địa khó khăn là thế, nhưng vẫn còn nhìn thấy "ánh sáng cuối đường hầm". Nhìn lại con số 10 triệu người Việt du lịch nước ngoài năm 2019 khiến thị trường outbound (đưa khách ra nước ngoài) tăng trưởng ngoạn mục 20% của năm 2019, số phận của 2.022 doanh nghiệp lữ hành quốc tế (số liệu cuối năm 2018) sẽ ra sao, khi đành quay trở lại chia sẻ miếng bánh nội địa vốn đã quá nhỏ mà lại còn thuộc lĩnh vực sở đoản?

"Có tới 70% trong con số hơn 2.000 doanh nghiệp lữ hành quốc tế kinh doanh mảng đưa khách Việt đi khám phá năm châu. Giờ chuyển sang làm du lịch nội địa đâu có dễ dàng. Tôi sợ sẽ phải chứng kiến một làn sóng phá sản doanh nghiệp outbound, có thể tới 50%" - ông Phùng Quang Thắng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Lữ hành Việt Nam lo lắng chia sẻ với báo giới.

Thực tế cho thấy, mỗi ngày có cả chục doanh nghiệp lữ hành quốc tế làm thủ tục chấm dứt hoạt động, đơn vị nào cầm cự được thì cũng thua lỗ nặng nề. Viettravel, Saigon Tourist lỗ từ 1.700 đến 2.200 tỷ đồng, TNT dự báo lỗ 1.200 tỷ đồng chỉ trong quý II/2020.

Kỳ vọng du lịch Việt sẽ mạnh mẽ hơn và mang một sức sống mới mẻ hơn sau khi đại dịch đi qua. Nguồn: BQN.

Kỳ vọng du lịch Việt sẽ mạnh mẽ hơn và mang một sức sống mới mẻ hơn sau khi đại dịch đi qua. Nguồn: BQN.

"Thay đổi, hay là chết"

Ðại dịch Covid-19 như một phép thử cho ngành du lịch. Và mức độ tàn phá ngoài sức tưởng tượng của nó đã trở thành một tấm lưới lọc nghiệt ngã. Doanh nghiệp khỏe mạnh, thức thời, chịu thay đổi và biết tìm "cơ" trong "nguy" sẽ sống sót và vươn dậy. Những đơn vị yếu ớt, kém thích nghi sẽ nhanh chóng bị xóa sổ.

"Ðây là cơ hội để tái cơ cấu lại ngành du lịch, từ hoạt động quản lý nhà nước, xúc tiến quảng bá, định vị thị trường mục tiêu cho tới xây dựng sản phẩm phù hợp, ưu tiên hợp tác hàng không và du lịch", Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Lê Quang Tùng khẳng định trong Hội nghị "Giải pháp thúc đẩy du lịch nội địa và phục hồi du lịch quốc tế hậu Covid-19".

Ứng dụng công nghệ thông tin chính là bước đi mà ngành du lịch phải hướng tới. Ảnh: Tuổi trẻ online.

Ứng dụng công nghệ thông tin chính là bước đi mà ngành du lịch phải hướng tới. Ảnh: Tuổi trẻ online.

Ứng dụng công nghệ để tái cấu trúc ngành là một giải pháp được nhiều chuyên gia hiến kế. Là một trong những ngành cần nhanh chóng chuyển đổi số, quản trị thông minh để từng bước hội nhập và phát triển, vượt qua những khủng hoảng khó khăn trước mắt. Ngành du lịch phải chủ động đổi mới mô hình quản lý và phục vụ, nâng cao năng lực cạnh tranh bằng cách đưa ra kế hoạch chiến lược và ứng dụng công nghệ thông tin nhằm thiết lập "hệ sinh thái du lịch thông minh".

Công nghệ số cũng giúp doanh nghiệp tính toán được xu hướng nhu cầu của khách. Thành công bước đầu của những sàn giao dịch du lịch trực tuyến "made in Vietnam" như yeudulich.com, tripi.com, welcome.vn, ivivu.com… đã trở thành điểm nhấn về khả năng tiếp cận và thích ứng với du lịch thông minh.

Khi hội đủ điều kiện để mở cửa trở lại với các nước, cần tập trung vào các thị trường châu Á với tầm bay ngắn để nhanh chóng khôi phục hồ sơ du lịch quốc tế. Chú trọng về chất, bớt chạy theo số lượng cũng là chiến lược kinh doanh hiệu quả. Xác định thị trường trọng điểm xưa nay vẫn là điểm yếu của du lịch Việt và càng lộ rõ qua đại dịch. Ưu tiên những dòng khách và thị trường có mức chi tiêu trên đầu người lớn thay vì thu hút những đối tượng ăn - ngủ - nghỉ lấy tiêu chí tiết kiệm tối đa làm đầu.

"Tái cơ cấu thị trường cần tính toán cẩn trọng, theo hướng không để bất cứ thị trường nào giữ vai trò chi phối và tổng thu từ du lịch phải tăng. Tìm mọi cách để khách chi tiêu nhiều hơn là mục tiêu quan trọng" - Ông Hoàng Nhân Chính, Tổng Thư ký TAB nhấn mạnh.

Triết gia người Ðức F.Nietzsche có câu: "Những gì không giết chết được ta sẽ khiến ta mạnh hơn". Du lịch Việt sẽ mạnh mẽ hơn và mang một sức sống mới mẻ hơn sau khi đại dịch đi qua. Mong thế và cũng hy vọng thế!

'Luồng xanh' cho du lịch cất cánh: 'Covid-19 buộc tất cả phải chọn chuyển đổi số hay không tồn tại'
'Luồng xanh' cho du lịch cất cánh: 'Covid-19 buộc tất cả phải chọn chuyển đổi số hay không tồn tại'
18/05/2022 Phân tích

Tại diễn đàn “Luồng xanh” cho du lịch cất cánh – Chuyên đề II: Chuyển đổi số: Động lực phát triển bền vững", ông Hoàng Quang Phòng cho rằng Covid-19 làm cho ngành du lịch trải qua những ngày đau đớn và chính cơn "sóng thần" này đẩy tất cả buộc phải lựa chọn: chuyển đổi số hay là không tồn tại nữa”?

Ứng dụng công nghệ số trong phát triển du lịch Hà Nội
Ứng dụng công nghệ số trong phát triển du lịch Hà Nội
06/05/2022 Nghiên cứu

Trước ảnh hưởng tiêu cực của đại dịch Covid-19, chuyển đổi số được các công ty du lịch triển khai mạnh mẽ hơn.

Tiềm năng du lịch to lớn và lời kêu gọi doanh nghiệp đến Kon Tum để viết lên thành công
Tiềm năng du lịch to lớn và lời kêu gọi doanh nghiệp đến Kon Tum để viết lên thành công
25/04/2022 Nghiên cứu

Theo Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL Nguyễn Văn Hùng, du lịch Kon Tum trên bản đồ Việt Nam vẫn đang là tờ giấy trắng và các doanh nghiệp hãy đến với Kon Tum để viết lên thành công của chính mình.

Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành du lịch hậu Covid-19
Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành du lịch hậu Covid-19
03/04/2022 Thống kê

Trong khuôn khổ VITM Hà Nội 2022, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo Khôi phục và phát triển nguồn nhân lực du lịch trong bối cảnh bình thường mới.

Năm định hướng phục hồi du lịch và những vấn đề cần phải giải quyết
Năm định hướng phục hồi du lịch và những vấn đề cần phải giải quyết
01/04/2022 Nghiên cứu

Tại Diễn đàn "Phục hồi Du lịch Việt Nam, định hướng mới, hành động mới", bên cạnh 5 định hướng do Tổng cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh đưa ra, các đại biểu cũng đã thảo luận về những vấn đề cấp bách để du lịch nhanh chóng phục hồi và phát triển.

Những vấn đề du lịch Việt Nam phải đối diện khi mở cửa
Những vấn đề du lịch Việt Nam phải đối diện khi mở cửa
23/03/2022 Nghiên cứu

Tại buổi thảo luận với chủ đề "Việt Nam - Trải nghiệm trọn vẹn", các vấn đề về nguồn nhân lực, việc làm mới các sản phẩm du lịch cũng như bảo đảm an toàn cho du khách... đã được đem ra thảo luận, phân tích.

Đề nghị 5 điểm nhằm nhanh chóng mở lại hoạt động du lịch
Đề nghị 5 điểm nhằm nhanh chóng mở lại hoạt động du lịch
22/03/2022 Phân tích

Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Hoàng Đạo Cương cho hay Bộ chính thức phát động mở lại các hoạt động du lịch trên phạm vi cả nước và đề nghị 5 điểm đối vơi scác địa phương, các điểm đến, các doanh nghiệp nhằm nhanh chóng mở lại hoạt động du lịch, đẩy nhanh tốc độ phục hồi du lịch trong điều kiện bình thường mới.

Mở cửa toàn diện du lịch: 'Trách nhiệm đang đặt lên vai các doanh nghiệp du lịch'
Mở cửa toàn diện du lịch: 'Trách nhiệm đang đặt lên vai các doanh nghiệp du lịch'
19/02/2022 Phân tích

Đề cập tới quyết định mở cửa toàn diện du lịch của Chính phủ, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình cho rằng "trách nhiệm đang đặt lên vai các doanh nghiệp du lịch, phải chứng minh chính sách mở cửa là đúng đắn".

Giải pháp nào cho chuyển đổi số du lịch Việt Nam?
Giải pháp nào cho chuyển đổi số du lịch Việt Nam?
19/01/2022 Nghiên cứu

Chuyển đổi số hoạt động du lịch theo hướng cung cấp đầy đủ thông tin và trải nghiệm trực tuyến cho khách du lịch trước khi thực hiện chuyến đi và trong khi thực hiện chuyến đi theo thời gian thực.

Cơ hội, thách thức cho chuyển đổi số du lịch Việt Nam
Cơ hội, thách thức cho chuyển đổi số du lịch Việt Nam
19/01/2022 Phân tích

Theo ông Nguyễn Huy Dũng, bên cạnh những cơ hội thì tư duy, nhận thức đối với xu hướng phát triển tất yếu của du lịch thông minh, chuyển đổi số du lịch chưa cao là một trong những thách thức...

Ngành tài chính đã hỗ trợ du lịch vượt khó như thế nào?
Ngành tài chính đã hỗ trợ du lịch vượt khó như thế nào?
18/01/2022 Nghiên cứu

Bên cạnh những giải pháp về thuế, phí và lệ phí, ngành tài chính còn áp dụng giải pháp về chi ngân sách nhà nước và một số giải pháp khác nhằm hỗ trợ du lịch vượt khó do Covid-19.

Lộ trình phục hồi và phát triển du lịch Việt Nam
Lộ trình phục hồi và phát triển du lịch Việt Nam
17/01/2022 Nghiên cứu

Lộ trình phục hồi và phát triển du lịch Việt Nam dự kiến chia 2 giai đoạn kèm theo các nhiệm vụ, giải pháp ưu tiên cụ thể: mở lại du lịch nội địa và du lịch quốc tế; phục hồi và phát triển đạt mức trước dịch.

5 đề xuất lớn để du lịch Đà Nẵng sớm phục hồi trong bối cảnh mới
5 đề xuất lớn để du lịch Đà Nẵng sớm phục hồi trong bối cảnh mới
16/01/2022 Nghiên cứu

Theo ông Lê Trung Chinh, để tạo điều kiện thuận lợi giúp du lịch Đà Nẵng nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung sớm phục hồi và phát triển trong bối cảnh mới, thành phố này có đề xuất một số nội dung giải pháp, chính sách thu hút đầu tư, phát triển du lịch.

Du lịch Đà Nẵng và những biện pháp để phục hồi trước ảnh hưởng do Covid-19
Du lịch Đà Nẵng và những biện pháp để phục hồi trước ảnh hưởng do Covid-19
16/01/2022 Nghiên cứu

Với việc chuẩn bị để có tên trong 5 điểm đến thí điểm đầu tiên trong việc đón khách du lịch quốc tế, Đà Nẵng đã thể hiện mong muốn mạnh mẽ từng bước khôi phục hoạt động du lịch trong nước và quốc tế

Những chính sách đã từng giúp du lịch Đà Nẵng có bước phát triển đột phá
Những chính sách đã từng giúp du lịch Đà Nẵng có bước phát triển đột phá
16/01/2022 Nghiên cứu

Theo vị Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, một số chính sách đã giúp cho du lịch Đà Nẵng phát triển đột phá trong việc hình thành sản phẩm du lịch đặc sắc, cũng như tăng trưởng vượt bậc về số lượng khách du lịch và tổng thu du lịch so với giai đoạn trước đây.

Du lịch Ninh Bình: Phát triển thương hiệu gắn với di sản Tràng An, cố đô Hoa Lư
Du lịch Ninh Bình: Phát triển thương hiệu gắn với di sản Tràng An, cố đô Hoa Lư
14/01/2022 Nghiên cứu

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình, trong thời gian tới, tỉnh Ninh Bình sẽ định vị, phát triển thương hiệu du lịch gắn với hình ảnh, giá trị Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An, di tích lịch sử - văn hóa Cố đô Hoa Lư, hướng tới ngành du lịch xanh, bền vững.

Những kinh nghiệm phát triển của du lịch Ninh Bình
Những kinh nghiệm phát triển của du lịch Ninh Bình
14/01/2022 Nghiên cứu

Trong những năm qua, du lịch Ninh Bình có nhiều khởi sắc. Tỉnh đã chuyển đổi các khu vực núi non, canh tác nông nghiệp khó khăn thành các khu vực phát triển du lịch, dần hình thành các điểm đến du lịch nổi tiếng trong và ngoài nước.

Hoàn thuế cho du khách quốc tế mua hàng tại Việt Nam như thế nào?
Hoàn thuế cho du khách quốc tế mua hàng tại Việt Nam như thế nào?
13/01/2022 Nghiên cứu

Theo chuyên gia tư vấn thuế, việc hoàn thuế GTGT cho khách du lịch quốc tế mua hàng hóa tại Việt Nam, mang về nước khi xuất cảnh được thực hiện theo một số hình thức khác nhau, nhưng được phân theo 3 nhóm.

Hoạt động kinh doanh du lịch dưới góc nhìn của chuyên gia về tài chính và thuế
Hoạt động kinh doanh du lịch dưới góc nhìn của chuyên gia về tài chính và thuế
13/01/2022 Nghiên cứu

Dù đã có các gói giải pháp về gia hạn, miễn giảm thuế, phí... trong năm 2020, 2021 đối với hoạt động du lịch và một số ngành nghề có liên quan trực tiếp đến du lịch như vận tải hàng không, khách sạn, lưu trú... nhưng ngành du lịch vẫn còn rất nhiều khó khăn, thách thức.