Thứ hai, 31/05/2021, 15:16 PM
  • Click để copy

Tại sao giới khoa học muốn điều tra 'nCoV lọt từ phòng thí nghiệm'?

Nhiều nhà khoa học ngày càng hưởng ứng điều tra giả thuyết nCoV rò rỉ từ phòng thí nghiệm Vũ Hán, dù biết khả năng này khó xảy ra.

Sự thiếu hợp tác của Trung Quốc với WHO từ lâu làm dấy lên nhiều nghi ngờ về cách nCoV xuất hiện và lan khắp thế giới. Tháng 2/2020, chính phủ Trung Quốc đồng ý tổ chức cuộc nghiên cứu khoa học, nhưng nhiều người chỉ trích rằng nó được xây dựng như một nghiên cứu hợp tác giữa chuyên gia Trung Quốc và quốc tế, đồng thời Bắc Kinh kiểm soát truy cập dữ liệu. Ngoài ra, cuộc nghiên cứu này không điều tra các phòng thí nghiệm đang nghiên cứu về virus.

Nhân viên an ninh đứng canh gác bên ngoài Viện Virus học Vũ Hán. Ảnh: Financial Times.

Nhân viên an ninh đứng canh gác bên ngoài Viện Virus học Vũ Hán. Ảnh: Financial Times.

Tại sao giới khoa học muốn điều tra 'nCoV lọt từ phòng thí nghiệm'?

Các nhà virus học phần lớn nghiêng về giả thuyết động vật bị nhiễm bệnh, có thể là dơi hoặc một động vật nuôi lấy thịt khác, truyền virus sang người ngoài phòng thí nghiệm. Không có bằng chứng trực tiếp cho thấy virus "rò rỉ" từ phòng thí nghiệm, nơi các nhà khoa học Trung Quốc đang nghiên cứu virus.

Nhưng vai trò không thể thiếu của Trung Quốc trong cuộc điều tra chung với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã khiến việc bác bỏ giả thuyết trên trở nên khó chấp nhận, theo Iwasaki và 17 nhà khoa học khác lập luận trong bài viết trên tạp chí Science tháng này.

Chợ hải sản Hoa Nam ở thành phố Vũ Hán đóng cửa hồi tháng 1/2020. Ảnh: AFP.

Chợ hải sản Hoa Nam ở thành phố Vũ Hán đóng cửa hồi tháng 1/2020. Ảnh: AFP.

Tuy nhiên, việc nCoV xuất hiện đầu tiên ở Vũ Hán, nơi có Viện Virus học Vũ Hán mà các nhà khoa học đang nghiên cứu hàng chục chủng virus corona được thu tập từ các hang động ở miền nam Trung Quốc, đã làm dấy lên nhiều câu hỏi.

nCoV và sự xuất hiện ở Vũ Hán

Vũ Hán là một trung tâm đô thị với lượng du khách lớn thường xuyên từ mọi miền Trung Quốc. Thành phố này cũng có nhiều chợ kinh doanh động vật hoang dã lớn, với nguồn cung đến từ khắp cả nước. Khi các loại động vật hoang dã được nuôi nhốt gần nhau, virus có thể lây truyền từ loài này sang loài khác, đôi khi có thể dẫn tới những sự kết hợp để tạo ra những căn bệnh mới.

Vũ Hán được coi là nơi bắt nguồn của virus nCoV.

Vũ Hán được coi là nơi bắt nguồn của virus nCoV.

Nghiên cứu của phòng thí nghiệm Vũ Hán bắt đầu sau khi một loại virus corona dẫn tới dịch SARS năm 2002. Các nhà nghiên cứu nhanh chóng tìm ra nhiều họ hàng của loại virus này ở loài dơi và cầy hương, được bán ở các chợ Trung Quốc. Phát hiện này giúp nhiều nhà khoa học nhận ra virus corona từ động vật có thể lây truyền và gây ra dịch bệnh.

Các nhà virus học có thể thực hiện nhiều biện pháp để giảm nguy cơ nhiễm virus mà họ nghiên cứu. Nhưng trong những năm qua, một số tai nạn vẫn xảy ra. Nhiều nhà khoa học đã bị bệnh và họ lây nhiễm các loại virus đang nghiên cứu cho những người khác.

Ảnh minh hoạ.

Ảnh minh hoạ.

Năm 2004, một nhà nghiên cứu tại Viện Virus học Quốc gia ở Bắc Kinh nhiễm virus corona gây dịch SARS. Người này đã lây bệnh cho những người khác, trong đó có mẹ của bà.

Năm 2020, nguồn gốc đại dịch Covid-19 trở thành mặt trận mới trong cuộc tranh luận kéo dài về an ninh phòng thí nghiệm, với những câu hỏi liệu rủi ro nghiên cứu có vượt quá mục tiêu ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch bệnh tương lai của cuộc nghiên cứu hay không.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu và quan chức chính phủ Trung Quốc phủ nhận cáo buộc Covid-19 là do rò rỉ virus từ phòng thí nghiệm. Một số nhà khoa học nước ngoài cũng bác bỏ giả thuyết này.

Khoa học nói gì?

Nhiều nhà khoa học khác từng cảm thấy ít nhất khả năng virus rò rỉ từ phòng thí nghiệm nên được khám phá. Tuy nhiên, ý tưởng đã bị lu mờ khi quan chức chính quyền Trump tuyên bố virus có thể là vũ khí sinh học. Các nhà nghiên cứu đã đặt hy vọng vào cuộc điều tra chung giữa WHO và Trung Quốc, ngay cả khi Bắc Kinh liên tục cố chuyển điều tra theo hướng có lợi cho họ.

Ảnh: Undark Magazine.

Ảnh: Undark Magazine.

Trong khi đó, nhiều người tin vào giả thuyết rò rỉ từ phòng thí nghiệm cố gắng mở đường cho các nhà khoa học công khai hơn về vấn đề này. Trong hàng loạt thư ngỏ, nhóm nhà nghiên cứu đã bày tỏ quan ngại về cuộc điều tra chung và sự không chắc chắn về nguồn gốc virus, dù không công khai nói về giả thuyết virus rò rỉ từ phòng thí nghiệm.

Tiến sĩ Lipkin cho biết ông thấy thất vọng khi biết hai cuộc nghiên cứu từ Viện Virus học Vũ Hán cho thấy các biện pháp an toàn ở đây được thực hiện với mức độ khiêm tốn. Ông nói đây không phải là bằng chứng cho thấy nCoV rò rỉ từ phòng thí nghiệm, "nhưng nó chắc chắn làm tăng khả năng phải điều tra".

Ngoài ra, ngay cả khi nCoV lây truyền từ dơi hoặc động vật khác sang người ngoài phòng thí nghiệm như nhiều nhà khoa học khác tranh luận, rất khó để tìm bằng chứng chắc chắn cho giả thuyết này. Dù giới khoa học có thể có bằng chứng rất vững chắc cho thấy hai virus corona gây dịch SARS và MERS truyền từ dơi sang người, nguồn gốc về bốn loại virus corona gây bệnh cho người khác vẫn là bí ẩn.

Nguồn: VnExpress

Bài liên quan
Người về quê tránh dịch đón hàng chục nghìn 'suất ăn 0 đồng'
Người về quê tránh dịch đón hàng chục nghìn 'suất ăn 0 đồng'
17/10/2021 Xã hội

Gần 3.000 nghìn người về Bình Phước và gần 70 nghìn người từ TP. Hồ Chí Minh và Bình Dương, Đồng Nai, Long An... được hỗ trợ với những "suất ăn 0 đồng".

Bỏ việc, đưa vợ ung thư du lịch khắp Trung Quốc suốt 24 năm
16/10/2021 Xã hội

Quyết định đưa ngươi vợ ung thư đi du lịch 200.00 km cho tới năm 76 tuổi, theo ông Gu là "hoàn toàn đáng giá, vì có thêm sức khỏe, hạnh phúc và tình bạn".

Gối du lịch cho 'giới đại gia', đắt ngang một chiếc xe máy
Gối du lịch cho 'giới đại gia', đắt ngang một chiếc xe máy
15/10/2021 Xã hội

Chiếc gối du lịch trông có vẻ đơn giản và có phần đơn điệu này lại có giá gần 700 USD. Vì sao chiếc gối chữ U này đắt như thế?

'Vũ khí giết người' kiểu mới này đang là xu hướng ở Ấn Độ?
'Vũ khí giết người' kiểu mới này đang là xu hướng ở Ấn Độ?
13/10/2021 Xã hội

Loại vũ khí giết người này đúng là "máu lạnh" theo nghĩa đen. Việc sử dụng chúng để ám hại người khác đang trở thành "xu hướng" ở Ấn Độ.

Xôn xao thông tin Bộ Công an yêu cầu rà soát tài khoản từ thiện của Thuỷ Tiên, Đàm Vĩnh Hưng, Trấn Thành
Xôn xao thông tin Bộ Công an yêu cầu rà soát tài khoản từ thiện của Thuỷ Tiên, Đàm Vĩnh Hưng, Trấn Thành
13/10/2021 Xã hội

Thông tin liên quan tới việc rà soát tài khoản từ thiện của Thuỷ Tiên, Đàm Vĩnh Hưng, Trấn Thành đang là chủ đề quan tâm của nhiều người.

Hành khách không phải cách ly tập trung khi ra Hà Nội
Hành khách không phải cách ly tập trung khi ra Hà Nội
12/10/2021 Xã hội

Thông tin hành khách không phải cách ly tập trung khi ra Hà Nội đang là chủ đề nhận được nhiều chú ý.

Sát nhân sống trong tường nhà bạn gái suốt 2 tháng, sau đó hại 3 mạng người
Sát nhân sống trong tường nhà bạn gái suốt 2 tháng, sau đó hại 3 mạng người
12/10/2021 Xã hội

Ban đầu, chị em nhà Andrews tưởng ma quỷ đang ám họ, nhưng đó thực ra là người bạn trai kì quái đang sống trong tường nhà mà họ không hề hay biết.

'Công chúa cún' được cả Sài Gòn yêu quý đã qua đời
'Công chúa cún' được cả Sài Gòn yêu quý đã qua đời
09/10/2021 Xã hội

Theo một phòng khám thú y, 'công chúa cún' của ông cụ khuyết tật, bán vé số tại Sài Gòn đã qua đời cách đây 2 tháng. Thông tin này khiến nhiều người đau lòng.

CLIP: Phụ huynh chửi cô giáo vì... con giơ tay mãi không cho phát biểu
CLIP: Phụ huynh chửi cô giáo vì... con giơ tay mãi không cho phát biểu
09/10/2021 Xã hội

Đoạn clip phụ huynh chửi cô giáo vì con giơ tay mãi không cho phát biểu đang được lan truyền trên MXH và nhận được nhiều ý kiến trái chiều xung quanh.

Để hũ tro cốt của vợ trên giỏ xe, cùng con gái về quê tránh dịch
Để hũ tro cốt của vợ trên giỏ xe, cùng con gái về quê tránh dịch
08/10/2021 Xã hội

Đoạn clip người đàn ông chuẩn bị chở theo con gái về quê, trên giỏ xe là hũ tro cốt của vợ khiến nhiều người xót xa.

Hoàng Tử Gió là ai? Nguyên nhân Hoàng Tử Gió qua đời là gì?
Hoàng Tử Gió là ai? Nguyên nhân Hoàng Tử Gió qua đời là gì?
06/10/2021 Xã hội

Hoàng Tử Gió là ai: "Hoàng Tử Gió" được biết đến là một "giang hồ mạng", thân thiết với Khá "Bảnh", Huấn" Hoa Hồng"… Anh qua đời tại một chung cư tối 5/10.

Thần đồng cờ vua 10 tuổi là cảm hứng cho phim Hollywood, được Bill Clinton muốn diện kiến
Thần đồng cờ vua 10 tuổi là cảm hứng cho phim Hollywood, được Bill Clinton muốn diện kiến
05/10/2021 Xã hội

Thần đồng cờ vua này trở thành kiện tướng quốc gia khi 10 tuổi, dù từng sống trong trại tị nạn, bị trêu chọc... nhưng cậu bé không phút nào từ bỏ đam mê.

Sự thật đau lòng sau hình ảnh người bới xác thối tìm thức ăn
Sự thật đau lòng sau hình ảnh người bới xác thối tìm thức ăn
05/10/2021 Xã hội

Mới đây, bức ảnh một người đang bới xác thối tìm thức ăn trên xe tải gây chấn động thế giới. Đây là sự thật đau lòng đang diễn ra tại một quốc gia Nam Mỹ.

Nhật ký ‘những chiếc áo bảo hộ’ ở tuyến đầu chống dịch
Nhật ký ‘những chiếc áo bảo hộ’ ở tuyến đầu chống dịch
30/09/2021 Xã hội

Họ là những điều dưỡng viên, bác sĩ trẻ trung tuổi đôi mười, tình nguyện gia nhập tuyến đầu chống dịch để giúp các bệnh nhân Covid-19 giành lại sự sống.

Chồng cắt cổ vợ trẻ vì 'nghi ngờ không chung thủy'
Chồng cắt cổ vợ trẻ vì 'nghi ngờ không chung thủy'
30/09/2021 Xã hội

Sáng 30/9, TP.Hải Phòng xôn xao vì tin chồng cắt cổ vợ ngay tại nhà trọ. Nguyên do sự việc đang được cơ quan chức năng làm rõ.

Ứng dụng PC-Covid phục vụ công tác phòng chống dịch
Ứng dụng PC-Covid phục vụ công tác phòng chống dịch
30/09/2021 Xã hội

Sáng 30/9, ứng dụng PC-Covid phòng chống dịch đã hoàn thiện và được đưa lên hệ thống kho ứng ụng của App Store và Google Play.

Cập nhật vụ sinh viên RMIT bị tố 'lừa tình': Gia đình cô gái nói 'không có đứa bé nào'
Cập nhật vụ sinh viên RMIT bị tố 'lừa tình': Gia đình cô gái nói 'không có đứa bé nào'
29/09/2021 Xã hội

Sau bài đăng tố một cựu sinh viên RMIT "làm bạn gái có thai rồi chối bỏ", phía chàng trai đã lên tiếng xác thực và khẳng định mình bị "bôi nhọ".

Cộng đồng mạng xôn xao về cô gái mặc váy cưới đi bộ giữa đường
Cộng đồng mạng xôn xao về cô gái mặc váy cưới đi bộ giữa đường
29/09/2021 Xã hội

Mới đây, mạng xã hội lan truyền một đoạn video ghi lại cảnh một cô gái mặc váy cưới đi bộ giữa đường, thu hút sự chú ý của nhiều người.

Công an vào cuộc điều tra vấn đề liên quan 'lừa đảo từ thiện'
Công an vào cuộc điều tra vấn đề liên quan 'lừa đảo từ thiện'
29/09/2021 Xã hội

Bộ Công an đề nghị Công an TP.HCM vào cuộc rà soát tình hình hoạt động từ thiện của các cá nhân, tổ chức trên địa bàn các quận, huyện.