• Click để copy

Tên gọi 'áo bà ba' không xuất phát từ... bà Ba nào cả?

Cái tên "áo bà ba" khiến nhiều người hiểu lầm rằng nó xuất phát từ một người phụ nữ tên Ba, hoặc đứng thứ ba trong gia đình.

Miền Tây Nam Bộ không chỉ nổi tiếng với những con sông chở nặng phù sa, vườn trái ngọt trĩu quả mà còn khiến người du khách nhung nhớ với bóng dáng chiếc áo bà ba mộc mạc mà duyên dáng, yêu kiều. Thế nhưng ít ai biết, tên gọi của trang phục truyền thống này không hề lấy cảm hứng từ cô Ba, bà Ba nào cả.

Áo bà ba vốn là áo không cổ. Thân áo phía sau may bằng một mảnh vải nguyên, thân trước gồm hai mảnh, ở giữa có hai dải khuy cài chạy dài từ trên xuống . Áo chít eo, xẻ tà vừa phải ở hai bên hông. Áo có độ dài trùm qua mông và phần thân trên được may sao cho vừa vặn, giúp tôn lên đường nét cơ thể người mặc.

Người miền Tây sông nước thường gọi nhau bằng những cái tên "hơi ẩn danh" như anh Hai, chị Ba, chú Năm... để thêm phần gần gũi. Văn hóa này làm nhiều người mặc định rằng chiếc áo bà ba đặc trưng của vùng cũng được đặt tên theo một người phụ nữ bí ẩn nào đấy, song không phải vậy.

Diễn viên Thúy An diện áo bà ba.

Diễn viên Thúy An diện áo bà ba.

Theo nhà văn Sơn Nam (tác giả của Đất rừng phương Nam), “Bà Ba là người Mã Lai lai Trung Hoa. Chiếc áo bà ba mà người miền Nam ưa thích, vạt ngắn không bâu chính là kiểu áo của người Bà Ba”. Nhưng trên thực tế, dân tộc Bà Ba này không tồn tại (hoặc có thể vẫn chưa được khám phá ra).

Một thuyết khác cho rằng: “Áo bà ba xuất hiện vào nửa đầu thế kỷ 19, được Trương Vĩnh Ký cách tân từ áo của người dân đảo Pénang, Malaysia (người Malaysia gốc Hoa) cho phù hợp với người Việt”. Tuy vậy, Chi tiết “Trương Vĩnh Ký cách tân" này được thể sai, vì trong từ điển Pháp – Việt của vị học giả này không xuất hiện cái tên của áo bà ba.

Áo bà ba những ngày cũ.

Áo bà ba những ngày cũ.

Nhiều khả năng “người Mã Lai lai Trung Hoa” hay “người Malaysia gốc Hoa” được đề cập ở trên là người Peranakan - tộc người gốc Hoa định cư tại Đông Nam Á, chủ yếu sống ở Malaysia và Indonesia. Theo nhiều tư liệu thì vào đầu thế kỷ 19, người Peranakan thường giao thương với người Việt.

Họ cũng có những loại áo khá giống với áo bà ba, ở Malaysia gọi là áo “kebaya” còn ở Indonesia là “kebaya encim”. Kết hợp các tư liệu, ta có thể chắc chắn áo bà ba xuất phát từ tộc người này.

Peranakan hoặc Baba Nyonya là hậu duệ của người Trung Hoa từ thế kỷ 15 đến 17 nhập cư ở vùng Nam Dương thuở trước, nay là các nước Malaysia, Singapore và Indonesia.

Peranakan hoặc Baba Nyonya là hậu duệ của người Trung Hoa từ thế kỷ 15 đến 17 nhập cư ở vùng Nam Dương thuở trước, nay là các nước Malaysia, Singapore và Indonesia.

Người Peranakan còn có tên gọi khác là “Baba-Nyonya” trong đó “Baba” nghĩa là đàn ông còn “Nyonya” là phụ nữ. Có giả thuyết rằng người Nam Bộ đã rút gọn rồi phiên âm tên này thành “bà ba” và đặt cho chiếc áo truyền thống của mình mà vô tình bỏ qua chi tiết rằng "Baba" ám chỉ nam giới.

Trang phục truyền thống của người Peranakan

Trang phục truyền thống của người Peranakan

Đi kèm với áo bà ba thì không thể không nhắc đến chiếc khăn rằn có nguồn gốc từ người Khmer. Chữ “rằn” ở đây là phiên âm từ Krama (ក្រមា) trong tiếng Khmer, có nghĩa là “khăn choàng”.

Bài liên quan

Vì sao nên ăn cơm rượu nếp cẩm vào Tết Đoan Ngọ?
Vì sao nên ăn cơm rượu nếp cẩm vào Tết Đoan Ngọ?
14/06/2021 Văn hóa

Đã thấy cơm rượu nhiều lần trên mâm cỗ ngày "Diệt sâu bọ", có bao giờ bạn tự hỏi vì sao nên ăn cơm rượu nếp cẩm vào Tết Đoan Ngọ chưa?

Tết Đoan Ngọ nên làm gì và không nên làm gì?
Tết Đoan Ngọ nên làm gì và không nên làm gì?
14/06/2021 Văn hóa

Vào ngày Tết Đoan Ngọ, có một số tập tục mà chúng ta cần biết để làm hoặc tránh làm phải. Vậy, vào Tết Đoan Ngọ nên làm gì và không nên làm gì?

Lý do gọi Tết Đoan Ngọ là tết diệt sâu bọ?
Lý do gọi Tết Đoan Ngọ là tết diệt sâu bọ?
13/06/2021 Văn hóa

Tết Đoan Ngọ là một trong những ngày lễ tết quan trọng của một số nước châu Á. Vậy, bạn có biết lý do gọi Tết Đoan Ngọ là tết diệt sâu bọ không?

Tết Đoan Ngọ nên ăn gì để diệt sâu bọ?
Tết Đoan Ngọ nên ăn gì để diệt sâu bọ?
13/06/2021 Văn hóa

Theo quan niệm dân gian, Tết Đoan ngọ là giai đoạn chuyển mùa nên dễ có sâu bọ cả ngoài lẫn "trong" cơ thể. Vậy, Tết Đoan Ngọ nên ăn gì mới diệt sâu bọ đúng chuẩn?

Tết Đoan Ngọ trên thế giới có gì khác ở Việt Nam?
Tết Đoan Ngọ trên thế giới có gì khác ở Việt Nam?
12/06/2021 Văn hóa

Tết Đoan Ngọ trên thế giới sẽ diễn ra những hoạt động thú vị, thưởng thức những món ăn nào và có diệt sâu bọ như ở nước Việt ta?

Lạ lùng chuyện quần jean bó bị cấm ở Triều Tiên
Lạ lùng chuyện quần jean bó bị cấm ở Triều Tiên
03/06/2021 Văn hóa

Bên cạnh chiếc quần jean bó bị cấm ở Triều Tiên, kiểu tóc "cắt-moi" đình đám thì xỏ khuyên, nhuộm tóc cũng bị cấm nốt ở quốc gia này.

Đền Thỏ: Chốn linh thiêng cho người đồng tính ở Đài Loan
Đền Thỏ: Chốn linh thiêng cho người đồng tính ở Đài Loan
03/06/2021 Văn hóa

Đền Thỏ ở Yonghe (Đài Loan) được biết đến là ngôi đền thờ cho người đồng tính ở nước này vì nơi đây thờ phụng một vị thần chuyên bảo hộ cho họ.

Hoa mẫu đơn tượng trưng cho điều gì mà phải dùng làm hình nền điện thoại?
Hoa mẫu đơn tượng trưng cho điều gì mà phải dùng làm hình nền điện thoại?
02/06/2021 Văn hóa

Việc cài hoa mẫu đơn làm hình nền điện thoại hiện đang xuất hiện nhiều trên mạng xã hội, làm người khác tò mò không rõ hoa mẫu đơn tượng trưng cho điều gì.

Thương sao những mùa gặt làng Đường Lâm!
Thương sao những mùa gặt làng Đường Lâm!
02/06/2021 Văn hóa

Mùa hè trong tuổi thơ ai đã gắn liền với tiếng ve, những quả vải mọng nước và mùa gặt làng Đường Lâm vàng cả một góc kí ức?

Bộ tranh 'Hồi bé ăn gì?': Chút an yên giữa những ngày biến động
Bộ tranh 'Hồi bé ăn gì?': Chút an yên giữa những ngày biến động
01/06/2021 Văn hóa

Nguyễn Vũ Xuân Lan và bộ tranh 'Hồi bé ăn gì' dễ thương của cô đã mang lại những hoài niệm dịu dàng về tuổi thơ mà ai cũng từng trải qua.

Quà 1/6 'rẻ như cho' nhưng đáng giá cả một tuổi thơ
Quà 1/6 'rẻ như cho' nhưng đáng giá cả một tuổi thơ
01/06/2021 Văn hóa

Bộ ảnh được nhiếp ảnh gia Ngọc Thiện thực hiện tại hai xã thuộc huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, là món quà 1/6 đặc biệt dành cho cô con gái cưng.

'6 không' cần chú ý cho người sắp đi Đà Lạt
'6 không' cần chú ý cho người sắp đi Đà Lạt
31/05/2021 Văn hóa

Đà Lạt chưa bao giờ ngừng đổi mới mình, nhưng 6 cái không dưới đây vẫn luôn là những điều "bất hủ" bạn phải nhớ trước khi du lịch Đà Lạt.

Những lời đồn thổi về 'tiên cảnh' Phượng Hoàng Cổ Trấn
Những lời đồn thổi về 'tiên cảnh' Phượng Hoàng Cổ Trấn
27/05/2021 Văn hóa

“Phượng Hoàng Cổ Trấn” có lẽ là cái tên không còn xa lạ với nhiều người, tuy nhiên sự tích kì thú liên quan đến nơi này thì không phải ai cũng biết.

Hè về, mâm cơm ba miền liền xuất hiện những món canh giải nhiệt này
Hè về, mâm cơm ba miền liền xuất hiện những món canh giải nhiệt này
22/05/2021 Văn hóa

Những món canh giải nhiệt đặc trưng ba miền sau ngày thường vốn đã thơm ngon, hấp dẫn nhưng đến hè thì lại càng quyến rũ đến lạ.

Những kiêng kỵ bên mâm cơm Việt: Nền nếp hay quá khắt khe?
Những kiêng kỵ bên mâm cơm Việt: Nền nếp hay quá khắt khe?
18/05/2021 Văn hóa

Không ít người Việt lớn lên cùng những quy tắc khi dùng cơm với gia đình. Nhìn lại, những điều kiêng kỵ này quá khắt khe hay giúp ta nên người?

Ngoài Miss Universe, vẫn còn 3 'đấu trường nhan sắc' lớn nhất hành tinh
Ngoài Miss Universe, vẫn còn 3 'đấu trường nhan sắc' lớn nhất hành tinh
16/05/2021 Văn hóa

Nhân lúc Miss Universe 2020 đang bước vào giai đoạn 'nóng' nhất, cùng tìm hiểu về 3 cuộc thi hoa hậu quy mô quốc tế, uy tín khác.

TikToker 1 triệu followers sống tại Nhật chê một số bạn trẻ người Việt 'tham lam và ngu dốt' gây tranh cãi
TikToker 1 triệu followers sống tại Nhật chê một số bạn trẻ người Việt 'tham lam và ngu dốt' gây tranh cãi
13/05/2021 Văn hóa

Những thông tin anh chàng hot TikToker này cung cấp lại được nhiều người đồng tình?

Hiểu về giống chó 'di sản Nhật' gắn liền với tiền ảo Dogecoin
Hiểu về giống chó 'di sản Nhật' gắn liền với tiền ảo Dogecoin
13/05/2021 Văn hóa

Ít người biết, hình ảnh chú chó gắn liền với Dogecoin là một trong những giống chó được Nhật Bản công nhận là di sản, gắn liền với văn hóa của nước này.