• Click để copy

Tìm hiểu nhà ngói cổ ở đồng bằng Bắc Bộ

Mô hình nhà ngói cổ có lịch sử lâu đời, mang đặc trưng văn hóa Phương đông và thể hiện được phần nào nếp sống, phong cách sinh hoạt của người dân đồng bằng Bắc Bộ.

Ngôi nhà trong quan niệm của người Việt không chỉ là nơi che nắng che mưa, mà còn là mái ấm gìn giữ văn hóa truyền thống, nét đẹp của gia đình, nơi nuôi dưỡng tâm hồn Việt. Nhà mái ngói từ lâu đã trở thành nét đẹp truyền thống trong kiến trúc xây dựng nhà ở của nước ta.

Lịch sử hình thành nhà ngói cổ

Trong tiến trình lịch sử ông cha ta từ vùng núi, qua trung du rồi về Đồng bằng cư trú và trồng lúa nước - nền tảng hình thành kiến trúc nhà ngói cổ dân gian. Vì vậy có thể nói rằng lịch sử của kiến trúc này gắn liền với bề dày lịch sử của đất nước ta.

Nhà ngói cổ gắn liền với lịch sử kiến trúc Việt Nam

Nhà ngói cổ gắn liền với lịch sử kiến trúc Việt Nam

Miền Bắc Việt Nam có địa hình chủ yếu là Đồng bằng thấp đã hình thành từ lâu đời do sự bồi đắp phù sa của hai con sông, sông Hồng và sông Thái Bình. Kiến trúc của các ngôi nhà ngói cổ truyền thống đã phản ảnh một cách chân thực nhất về văn hóa và đời sống của người dân nơi đây.

Kiến trúc nhà ngói cổ truyền thống của miền Bắc Việt Nam còn phản ánh một phần kho tàng văn hóa và nghệ thuật kiến trúc độc đáo của dân tộc Việt.

Kiến trúc nhà ngói cổ truyền thống của miền Bắc Việt Nam còn phản ánh một phần kho tàng văn hóa và nghệ thuật kiến trúc độc đáo của dân tộc Việt.

Trải qua hàng nghìn năm đấu tranh với thiên nhiên để sinh tồn, cha ông ta đã biết tổ chức không gian nhà ở của mình ngày càng hoàn thiện về công năng và đạt giá trị nghệ thuật thẩm mỹ càng cao.

Tình hình phát triển kiến trúc nhà ngói hiện nay

Tuy nhiên khi tốc độ đô thị hoá diễn ra mạnh mẽ, kiến trúc nông thôn Việt Nam biến đổi nhanh chóng, đặc biệt là nông thôn miền Bắc. Những ngôi nhà cao tầng với bê tông cốt thép mọc lên ngày càng nhiều, thay thế những ngôi nhà mang kiến trúc truyền thống.

Dưới tác động của đô thị hóa, cấu trúc nhà ở truyền thống này đã thay đổi cả về nội dung và hình thức, các ngôi nhà cổ truyền ở miền Bắc Việt Nam từ cấu trúc làng xã “đóng” kín đã dần chuyển sang cấu trúc “mở” linh hoạt.

Nhà ngói hiện nay không còn nhiều

Nhà ngói hiện nay không còn nhiều

Không gian nhà ở cũng biến đổi cho phù hợp với quá trình chuyển dịch cơ cấu sản xuất kinh tế nông nghiệp nông thôn. Tuy nhiên khi mà điều kiện về cơ sở vật chất, kinh tế kỹ thuật và văn hóa của nông thôn chưa theo kịp văn minh đô thị thì sự biến đổi này đã làm mai một đi ít nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống trong những ngôi nhà cổ ở miền Bắc Việt Nam, làm xáo trộn và ăn mòn nhanh chóng nền văn hóa làng xã vốn bền vững có từ ngàn đời nay.

Cấu trúc nhà ngói

Nhà ngói cổ Đồng bằng Bắc bộ thường được làm với kết cấu ba gian hai trái (chính giữa là án gian, nơi tiếp khách, hai bên là buồng (hướng Nam), theo cách gọi truyền thống còn gọi là nhà trên. Phía dưới hai bên là nhà ngang, hay còn gọi nhà dưới.

Hình ảnh nhà ngói xưa

Hình ảnh nhà ngói xưa

Bếp thường xây bên cạnh nhà ngang (nơi ăn uống, nghỉ ngơi) (hướng Đông) Nhà ngang đối diện bếp là nơi chứa đựng đồ nhà nông, nơi đặt cối giã gạo, chuồng trâu,chuồng gà,... (hướng Tây). Xen kẽ giữa nhà trên và nhà dưới là giếng nước, giàn trầu cau...

Trước mặt nhà chính thường là sân phơi hình chữ nhật, vườn và lối ra cổng. Xung quanh nhà là tường gạch bao quan. Khuôn viên này thiết kế theo kiểu “tam hợp”(nhà trên, nhà dưới bao quanh một khuảng sân trước mặt).

Cổng nhà thời xưa

Cổng nhà thời xưa

Mặt bằng của những ngôi nhà ở đây được sắp xếp khá chặt chẽ, chịu ảnh hưởng nặng nề của phong kiến Nho giáo.

Nhà trên bao giờ cũng có một không gian lớn chính giữa thông luồn ba gian, cửa mở rộng hướng ra sân. Phòng lớn được tập trung trang hoàng nhiều và đẹp mắt với chức năng là chỗ thờ cúng, chỗ ngủ của đàn ông, khách quý, nơi sum họp gia đình, làng xóm…

Gian giữa bao giờ cũng là vị trí của bàn thờ tổ tiên, chỗ tiếp khách, hai gian hai bên hẹp hơn thường kê hai giường hai bên.

Nhà ngói là kiểu kiến trúc tiêu biểu ở đồng bằng Bắc Bộ

Nhà ngói là kiểu kiến trúc tiêu biểu ở đồng bằng Bắc Bộ

Tương quan với bên ngoài

Những ngôi nhà ngói cổ ở miền Bắc Việt Nam chủ yếu sử dụng lối "kiến trúc mở" để phù hợp với điều kiện môi trường nóng ẩm. Đặc trưng của nó là sự cao ráo, thông thoáng, gần gũi với thiên nhiên.

Vì sử dụng lối “kiến trúc mở” là chủ yếu nên ngôi nhà dân gian Việt luôn có mối quan hệ khăng khít giữa xóm làng, đời sống tập thể được đề cao.

Bài liên quan

Những trường đại học có mức học phí đắt đỏ nhất thế giới
Những trường đại học có mức học phí đắt đỏ nhất thế giới
18/09/2021 Văn hóa

Ngoài chất lượng giáo dục thì mức học phí của trường đại học cũng là điều mà sinh viên quan tâm trước khi lựa chọn nơi để học tập.

Tìm thấy nền văn minh cổ đại 'vượt thời gian', có tuổi đời 8.000 năm
Tìm thấy nền văn minh cổ đại 'vượt thời gian', có tuổi đời 8.000 năm
17/09/2021 Văn hóa

Một tác phẩm điêu khắc lạc đà ở Ả Rập Saudi đã hé lộ về một nền văn minh cổ đại phát triển "vượt thời gian" từ 8.000 năm trước.

4 bí quyết sống thọ của Càn Long, một vị vua đa tình
4 bí quyết sống thọ của Càn Long, một vị vua đa tình
16/09/2021 Văn hóa

Bí quyết sống thọ của Càn Long là gì, khi ngoài bận rộn việc triều chính thì vua Càn Long còn "hao tâm tổn lực" với hậu cung 3000 giai lệ?

Người Việt Nam chở gì trên yên sau xe máy, xe đạp?
Người Việt Nam chở gì trên yên sau xe máy, xe đạp?
16/09/2021 Văn hóa

Bộ tranh hài hước về chủ đề "Người Việt Nam chở gì trên xe máy" từ một designer khiến không ít người Việt bật cười vì... quá giống mình.

Tại sao Rằm tháng 8 là ngày Tết thiếu nhi?
Tại sao Rằm tháng 8 là ngày Tết thiếu nhi?
15/09/2021 Văn hóa

Bên cạnh ngày 1/6, Rằm tháng 8 cũng được biết đến là ngày Tết thiếu nhi. Đây là ngày mà các bạn nhỏ tất háo hức đi phá cổ và rước đèn.

Tết Trung thu Hà Nội xưa như thế nào?
Tết Trung thu Hà Nội xưa như thế nào?
14/09/2021 Văn hóa

Những bức ảnh Tết Trung thu Hà Nội xưa, cách đây gần một thế kỷ gợi lại biết bao kỷ niệm đẹp, đầm ấm cùng gia đình cho nhiều người dân Hà Nội.

Bánh Trung thu trên thế giới có gì đặc sắc?
Bánh Trung thu trên thế giới có gì đặc sắc?
14/09/2021 Văn hóa

Mâm bánh Trung thu hàng năm ở Việt Nam thường có mặt bánh nướng, bánh dẻo. Vậy Bánh Trung thu ở những quốc gia khác có gì lạ?

Lisa (Black Pink) mang văn hóa Thái vào MV Lalisa thế nào?
Lisa (Black Pink) mang văn hóa Thái vào MV Lalisa thế nào?
10/09/2021 Văn hóa

MV Lalisa của Lisa đạt hơn 30 triệu lượt xem sau 5 giờ công bố. Người đẹp cũng khéo léo lồng ghép văn hóa Thái Lan vào MV triệu view này của mình.

Những lễ hội truyền thống rực rỡ khắp Nepal
Những lễ hội truyền thống rực rỡ khắp Nepal
09/09/2021 Văn hóa

Nepal đang trở thành một điểm đến thu hút khách du lịch. Ngoài những địa điểm thú vị và cảnh quan hùng vĩ, những lễ hội truyền thống ở đây cũng vô cùng đặc sắc.

Cốm Hà Nội làm người ta 'khi đi thì nhớ, khi về thì thương'
Cốm Hà Nội làm người ta 'khi đi thì nhớ, khi về thì thương'
08/09/2021 Văn hóa

Nói đến văn hóa ẩm thực Hà Nội, những người am hiểu chắc chắn sẽ nói đến cốm như một điều rất tự nhiên, như một "gương mặt đại diện" thân thương.

Bà Nà là gì? Vì sao có tên gọi Bà Nà Hills?
Bà Nà là gì? Vì sao có tên gọi Bà Nà Hills?
08/09/2021 Văn hóa

Bà Nà Hill là một trong những khu du lịch nổi tiếng ở khu vực Đà Nẵng, được du khách trong và ngoài nước yêu thích. Vậy "Bà Nà" là gì?

Truyền thuyết cửu vĩ hồ và những chuyện thú vị ít người biết
Truyền thuyết cửu vĩ hồ và những chuyện thú vị ít người biết
06/09/2021 Văn hóa

Cửu vĩ hồ thường được gọi là cáo chín đuôi hay hồ ly chín đuôi, là một trong những hình dạng tiêu biểu nhất của loài hồ ly tinh.

Cách 'trả thù' hành khách của tiếp viên hàng không
Cách 'trả thù' hành khách của tiếp viên hàng không
05/09/2021 Văn hóa

Cách tiếp viên hàng không giao tiếp, xưng hô, phục vụ đồ uống phần nào có thể đánh giá thái độ của họ đối với các hành khách.

Tục uống tro cốt người chết của bộ tộc cổ ở Amazon
Tục uống tro cốt người chết của bộ tộc cổ ở Amazon
03/09/2021 Văn hóa

Bộ tộc Yanomami ở những cánh rừng Amazon khiến cả thế giới kinh ngạc, khi họ duy trì tập tục... uống tro cốt người chết qua một món súp.

Khám phá những 'ngôi chùa mang tên các Bà' ở Hà Nội
Khám phá những 'ngôi chùa mang tên các Bà' ở Hà Nội
02/09/2021 Văn hóa

Có nhiều ngôi chùa mang tên các Bà ở Hà Nội hàm chứa nhiều ý nghĩa, câu chuyện lịch sử. Mời bạn tham khảo cùng chúng tôi.

Loạt ảnh đẹp về ngày Quốc khánh những năm qua
Loạt ảnh đẹp về ngày Quốc khánh những năm qua
02/09/2021 Văn hóa

Bối dịch bệnh khiến việc tổ chức ngày lễ Quốc khánh gặp nhiều hạn chế, nhưng sắc cờ đỏ trong mỗi chúng ta vẫn rực rỡ, đầy hi vọng về một tương lai tươi sáng.

Nghệ thuật điểm thúy tinh xảo bậc nhất ở Trung Quốc
Nghệ thuật điểm thúy tinh xảo bậc nhất ở Trung Quốc
01/09/2021 Văn hóa

Điểm thúy là các kỹ thuật thủ công cao siêu mà trong lịch sử ghi nhận, chưa có trang sức hay châu báu trên thế giới nào sao chép được.

Phong tục khuyến khích đàn ông vào phòng phụ nữ lúc đêm muộn
Phong tục khuyến khích đàn ông vào phòng phụ nữ lúc đêm muộn
01/09/2021 Văn hóa

Phong tục Yobai xưa ở Nhật từng khuyến khích nam nhân "hẹn hò" phụ nữ tại phòng riêng khi đêm xuống. Tuy nhiên, Yobai cũng vô tình tiếp tay cho yêu râu xanh.